wydzielina mleczna
Wydzielina mleczna to płyn wytwarzany przez gruczoły mleczne kobiet, który może pojawiać się poza okresem laktacji. W medycynie określana jest również jako mlekotok (galaktorrhea) – spontaniczne wydzielanie mleka z piersi niezwiązane z karmieniem piersią i występujące co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu laktacji.
Przyczyny wydzieliny mlecznej mogą być fizjologiczne (ciąża, okres poporodowy) lub patologiczne. Wśród patologicznych wymienia się: guzy przysadki (zwłaszcza prolaktinoma), niedoczynność tarczycy, przyjmowanie niektórych leków (np. neuroleptyków, metoklopramidu, antagonistów dopaminy), choroby przewlekłe (np. marskość wątroby, niewydolność nerek) oraz stany zapalne piersi.
Diagnostyka wydzieliny mlecznej obejmuje wywiad, badanie fizykalne, oznaczenie stężenia prolaktyny oraz w zależności od wskazań – obrazowanie przysadki mózgowej (MRI), USG piersi, mammografię lub cytologiczne badanie wydzieliny. Szczególnie istotne jest różnicowanie z wydzieliną surowiczą, surowiczo-krwistą lub krwistą, które mogą wskazywać na procesy nowotworowe.
Leczenie wydzieliny mlecznej zależy od przyczyny. Jeśli przyczyną jest prolaktinoma, stosuje się agonistów dopaminy (bromokryptyna, kabergolina). W przypadku polekowej galaktorrhei rozważa się zmianę leku. Podstawą postępowania jest leczenie choroby podstawowej przy jednoczesnym monitorowaniu stanu pacjentki.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Galaktocele lub laktoreja – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Galaktocele, definiowane jako wydzielina mleczna z brodawek sutkowych poza okresem fizjologicznej laktacji lub rok po zaprzestaniu karmienia, najczęściej wynikają z hiperprolaktynemii. Przyczynami podwyższonego poziomu prolaktyny mogą być guzy przysadki mózgowej (prolaktinoma), niedoczynność tarczycy, uszkodzenia szypuły przysadki, choroby podwzgórza, przewlekła niewydolność nerek oraz stosowanie leków takich jak antipsychotyki, SSRI, metyldopa, metoklopramid czy opioidy. Objawy towarzyszące obejmują białawy, mleczny wyciek z brodawek, zaburzenia miesiączkowania, bóle głowy, zaburzenia widzenia, a u mężczyzn także ginekomastię i hipogonadyzm. Diagnostyka powinna obejmować oznaczenie stężenia prolaktyny, hormonów tarczycy, test ciążowy, ocenę funkcji nerek oraz w razie potrzeby rezonans magnetyczny przysadki mózgowej.
agonista dopaminy, amenorrhea, bromokryptyna, działanie niepożądane leku, funkcja gonadowa, galaktocele, ginekomastia, guz przysadki mózgowej, hiperprolaktynemia, hipogonadyzm, hypothyroidism, inhibitor wychwytu serotoniny, kabergolina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lewotyroksyna, nerw wzrokowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność tarczycy, niepłodność, niewydolność nerek, osteoporoza, prolaktinoma, prolaktyna, przysadka mózgowa, rezonans magnetyczny, wydzielina mleczna, zaburzenie miesiączkowania - Leksykon chorób i schorzeń
Wydzielina z brodawek – Epidemiologia
Wydzielina z brodawek sutkowych jest trzecią najczęstszą dolegliwością piersi, dotykającą 50-80% kobiet w wieku reprodukcyjnym, z częstością galaktorrheae około 20-25%. Patologiczna wydzielina (PND) występuje u 5-10% pacjentek w poradniach chorób piersi i wiąże się z ryzykiem raka piersi w zakresie 5-23%, szczególnie u kobiet powyżej 40. roku życia, gdzie częstość raka wzrasta do 10-32%. Charakterystyczne cechy wydzieliny zwiększające ryzyko nowotworu to spontaniczność, jednostronność, krwistość lub surowiczy/wodnisty charakter, stałość i nawracanie, zwłaszcza u kobiet po menopauzie. U mężczyzn wydzielina z brodawek jest zawsze patologiczna i związana z rakiem piersi w 25-57% przypadków.
badanie fizykalne, badanie obrazowe, biomarker, biopsja, cytologia wydzieliny, czułość i swoistość, duktografia, duktoskopia, galaktorrhea, hiperprolaktynemia, mammografia, patologiczna wydzielina z brodawek, rak inwazyjny, rak piersi, rezonans magnetyczny, ultrasonografia, wartość predykcyjna, wydzielina mleczna, wydzielina z brodawek sutkowych, zespół policystycznych jajników