Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wirus wścieklizny

Wpływ wirusa wścieklizny na płodność, ciążę i laktację. Dokładne informacje które lekarz musi przekazać kobiecie w ciąży bądź karmiącej piersią.

Wirus wścieklizny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia, dlatego też prawidłowe postępowanie profilaktyczne w przypadku kobiet ciężarnych i karmiących piersią wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza. Poniżej przedstawiono istotne informacje, które należy przekazać pacjentkom w okresie ciąży lub laktacji w kontekście ekspozycji na wirusa wścieklizny i konieczności zastosowania szczepień ochronnych.¹

Wpływ na ciążę

Podczas konsultacji z kobietą ciężarną, która mogła być narażona na kontakt z wirusem wścieklizny, lekarz powinien przekazać następujące informacje:

• Dane z badań toksyczności u zwierząt przeprowadzone z inaktywowaną szczepionką przeciw wściekliźnie (VERORABVAX) nie wykazały szkodliwego wpływu na płodność samic ani na rozwój płodu.²
• Z ograniczonej liczby zastosowań szczepionki Verorab (zawierającej inaktywowany szczep wirusa wścieklizny Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M) w okresie ciąży nie wynika żadne szkodliwe działanie na przebieg ciąży lub stan zdrowia płodu.³

Kluczową informacją, którą lekarz musi przekazać pacjentce, jest fakt, że biorąc pod uwagę ciężkość choroby jaką jest wścieklizna, szczepienie w czasie ciąży, w przypadku wysokiego ryzyka zakażenia, powinno być bezwzględnie wykonywane zgodnie z zalecanym schematem szczepienia. Nie należy unikać czy opóźniać szczepień przeciwko wściekliźnie z powodu ciąży, gdyż potencjalne ryzyko związane z zachorowaniem na wściekliznę znacznie przewyższa jakiekolwiek teoretyczne ryzyko związane ze szczepieniem.⁴

Wpływ na karmienie piersią

W przypadku kobiet karmiących piersią, które mogły być narażone na kontakt z wirusem wścieklizny, lekarz powinien poinformować, że szczepionka przeciwko wściekliźnie zawierająca inaktywowany wirus wścieklizny (jak Verorab) może być bezpiecznie stosowana w okresie karmienia piersią. Nie ma potrzeby przerywania ani zawieszania karmienia piersią podczas realizacji pełnego schematu szczepień ochronnych.⁵

Wpływ na płodność

Lekarz powinien również poinformować pacjentkę, że szczepionka Verorab zawierająca inaktywowany wirus wścieklizny nie była oceniana pod kątem potencjalnego zaburzania płodności zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Oznacza to, że brak jest specyficznych danych dotyczących wpływu tej szczepionki na zdolności rozrodcze.⁶

Informacje dodatkowe dla lekarza

Warto zauważyć, że szczepionka Verorab zawiera wirus wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany) w ilości 3,25 j.m. na dawkę (0,5 ml), który jest namnażany w komórkach VERO.⁷ Ilość wirusa jest oznaczana za pomocą testu ELISA zgodnie z międzynarodowym standardem. Szczepionka w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań zawiera również substancje pomocnicze, w tym fenyloalaninę w ilości 4,1 mikrogramów.⁸

Informacja o zawartości fenyloalaniny może być istotna dla pacjentek z fenyloketonurią, zwłaszcza w okresie ciąży, gdyż zbyt wysoki poziom fenyloalaniny może mieć niekorzystny wpływ na rozwijający się płód. Jednakże ilość fenyloalaniny w szczepionce jest bardzo mała i nie powinna stanowić przeciwwskazania do szczepienia w przypadku ryzyka zakażenia wirusem wścieklizny.

Kluczowe komunikaty dla pacjentki

Podsumowując, lekarz powinien w jasny i zrozumiały sposób przekazać kobiecie ciężarnej lub karmiącej piersią następujące informacje:

1. Wścieklizna jest chorobą śmiertelną, dlatego w przypadku ryzyka zakażenia szczepienie jest konieczne, niezależnie od stanu ciąży.
2. Dostępne dane nie wskazują na szkodliwy wpływ szczepionki na przebieg ciąży ani na rozwój płodu.
3. Szczepionkę można bezpiecznie stosować w okresie karmienia piersią.
4. Brak jest danych dotyczących wpływu szczepionki na płodność, jednak nie ma podstaw do obaw w tym zakresie.
5. Korzyści wynikające ze szczepienia zdecydowanie przewyższają potencjalne ryzyko, szczególnie w przypadku ekspozycji na wirusa wścieklizny.

Należy podkreślić, że szczepienie przeciwko wściekliźnie jest procedurą ratującą życie i w żadnym wypadku nie powinno być opóźniane lub pomijane z powodu ciąży czy karmienia piersią, jeśli istnieje ryzyko zakażenia.⁹