Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wirus wścieklizny

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania wirusa wścieklizny

Wirus wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany), stosowany w szczepionce VERORAB, wymaga zachowania określonych środków ostrożności przy podawaniu pacjentom. Preparat zawiera 3,25 j.m. wirusa wścieklizny w jednej dawce (0,5 ml), który jest namnażany w komórkach VERO, a jego ilość oznaczana za pomocą testu ELISA zgodnie z międzynarodowym standardem.¹

Identyfikowalność produktu

Dla zapewnienia właściwego monitorowania bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających wirus wścieklizny, niezbędne jest dokładne zapisywanie nazwy i numeru serii podawanego produktu. Ma to kluczowe znaczenie dla poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych, do których należy VERORAB.²

Skuteczność i reakcje psychogenne

Należy pamiętać, że pomimo wysokiej skuteczności, szczepionka VERORAB, podobnie jak inne preparaty zawierające wirus wścieklizny, może nie zapewnić 100% ochrony u wszystkich zaszczepionych osób. W trakcie podawania szczepionki mogą wystąpić reakcje związane z lękiem, w tym reakcje wazowagalne (omdlenie), hiperwentylacja lub reakcje stresowe, które mogą pojawić się nawet przed samym wstrzyknięciem. Reakcjom tym mogą towarzyszyć objawy neurologiczne, takie jak przemijające zaburzenia widzenia czy parestezje. Z tego powodu istotne jest wdrożenie odpowiednich procedur zapobiegających zranieniu pacjenta w wyniku ewentualnego omdlenia.³

Stosowanie u osób z alergią na antybiotyki

Preparaty zawierające wirus wścieklizny, w tym VERORAB, powinny być stosowane ostrożnie u pacjentów ze stwierdzoną alergią na polimyksynę B, streptomycynę, neomycynę lub inne antybiotyki z tej samej grupy. W przypadku szczepienia po ekspozycji osób z taką nadwrażliwością należy zapewnić dostęp do odpowiedniego leczenia na wypadek wystąpienia rzadkiej reakcji anafilaktycznej.⁴

Zawartość fenyloalaniny, potasu i sodu

Szczepionka VERORAB zawiera 4,1 mikrogramów fenyloalaniny w każdej dawce 0,5 ml, co odpowiada 0,068 mikrograma/kg dla osoby o masie 60 kg. Ta informacja jest szczególnie istotna dla pacjentów z fenyloketonurią, rzadką chorobą genetyczną, w której fenyloalanina gromadzi się w organizmie z powodu niemożności jej właściwego usunięcia. W takich przypadkach fenyloalanina może wykazywać działanie szkodliwe.⁵

Zawartość potasu i sodu w szczepionce VERORAB jest niewielka – mniej niż 1 mmol potasu (39 mg) i sodu (23 mg) na dawkę, co pozwala uznać ją za „wolną od potasu” i „wolną od sodu”.⁶

Środki ostrożności podczas podawania szczepionki

Przestrzeganie schematu podawania

Przy stosowaniu preparatów z inaktywowanym wirusem wścieklizny kluczowe jest skrupulatne przestrzeganie zaleceń dotyczących schematu wstrzyknięć. Odchylenia od zalecanego protokołu mogą prowadzić do zmniejszenia skuteczności szczepienia.⁷

Szczepienie osób z niedoborem odporności

W przypadku podawania szczepionki zawierającej wirusa wścieklizny osobom z niedoborem odporności spowodowanym chorobą lub trwającym leczeniem immunosupresyjnym (np. kortykosteroidami), konieczne jest wykonanie badania serologicznego po 2-4 tygodniach od szczepienia. Pozwala to ocenić skuteczność szczepienia i ewentualną potrzebę podania dodatkowych dawek.⁸

Technika wstrzyknięcia

Podczas podawania szczepionki z wirusem wścieklizny należy pamiętać o niedopuszczalności wstrzyknięcia donaczyniowego. Przed wstrzyknięciem należy upewnić się, że igła nie znajduje się w naczyniu krwionośnym. Dodatkowo, VERORAB, podobnie jak inne szczepionki podawane we wstrzyknięciach, powinien być stosowany ostrożnie u osób z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia, gdyż wstrzyknięcie domięśniowe może u tych pacjentów spowodować krwawienie.⁹

Postępowanie w przypadku reakcji anafilaktycznej

Jak przy wszystkich szczepionkach podawanych we wstrzyknięciach, także przy podawaniu preparatów z wirusem wścieklizny powinno być dostępne odpowiednie leczenie na wypadek wystąpienia rzadkiej reakcji anafilaktycznej po szczepieniu. Jest to szczególnie istotne w przypadku szczepienia po ekspozycji osób z rozpoznaną nadwrażliwością na antybiotyki, które mogą być obecne w śladowych ilościach w szczepionce.¹⁰

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

Przy podawaniu szczepionki z wirusem wścieklizny wcześniakom, zwłaszcza tym urodzonym w 28. tygodniu ciąży lub wcześniej, należy wziąć pod uwagę ryzyko wystąpienia bezdechu oraz konieczność monitorowania czynności oddechowych przez 48 do 72 godzin po szczepieniu. Jest to szczególnie istotne w przypadku dzieci, u których wcześniej występowały objawy niedojrzałości układu oddechowego.¹¹

Charakterystyka postaci farmaceutycznej

Wirus wścieklizny w szczepionce VERORAB występuje w postaci białej, jednorodnej peletki (proszek), która po rekonstytucji w 0,5 ml rozpuszczalnika tworzy zawiesinę do wstrzykiwań. Sam rozpuszczalnik jest przejrzystym i bezbarwnym roztworem. Odpowiednie przygotowanie zawiesiny ma istotne znaczenie dla zapewnienia poprawnego podania pełnej dawki wirusa.¹²