profilaktyka przed ekspozycją
Profilaktyka przed ekspozycją (PrEP – Pre-Exposure Prophylaxis) to strategia zapobiegania zakażeniom HIV polegająca na przyjmowaniu leków antyretrowirusowych przez osoby niezakażone, ale narażone na wysokie ryzyko zakażenia. Najczęściej stosuje się kombinację emtrycytabiny z tenofowirem (Truvada) lub emtrycytabiny z tenofowirem alafenamidu (Descovy).
Skuteczność PrEP w zapobieganiu zakażeniom HIV wynosi ponad 90% przy regularnym stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Terapia może być przyjmowana codziennie lub w schemacie okoloekspozcyjnym (2-1-1). Przed rozpoczęciem PrEP konieczna jest diagnostyka wykluczająca istniejące zakażenie HIV oraz ocena funkcji nerek, a podczas terapii wymagane są regularne kontrole co 3 miesiące.
PrEP nie chroni przed innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową, dlatego powinien być stosowany w połączeniu z innymi metodami profilaktycznymi. W Polsce profilaktyka przedekspozycyjna jest dostępna, jednak nie jest refundowana, co stanowi istotną barierę w jej szerokim stosowaniu. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wprowadzenie PrEP jako element kompleksowych programów profilaktyki HIV.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Amfoterycyna B – Przeciwwskazania stosowania
Amfoterycyna B, dostępna w postaciach takich jak Abelcet (kompleksy lipidowe), AmBisome liposomal (postać liposomalna) oraz Fungizone (postać konwencjonalna), jest szerokospektralnym lekiem przeciwgrzybiczym. Podstawowym przeciwwskazaniem do jej stosowania jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, które różnią się w zależności od preparatu (np. Abelcet zawiera 3,6 mg sodu/ml, co daje 72 mg sodu w fiolce 20 ml, a AmBisome liposomal zawiera 900 mg sacharozy w fiolce). W przypadku preparatów, gdzie amfoterycyna B jest składnikiem pomocniczym, jak szczepionka Rabipur, przeciwwskazania zależą od konkretnego zastosowania – np. w profilaktyce przed ekspozycją (PrEP) przeciwwskazaniem jest poważna reakcja nadwrażliwości, natomiast w profilaktyce po ekspozycji (PEP) przeciwwskazań nie ma ze względu na śmiertelność wścieklizny.
Abelcet, AmBisome liposomal, amfoterycyna B, Fungizone, kompleks lipidowy, nadwrażliwość, postać liposomalna, profilaktyka po ekspozycji, profilaktyka przed ekspozycją, sacharoza, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja przeciwgrzybicza, szczepionka przeciw wściekliźnie, terapia przeciwgrzybicza, wścieklizna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Verorab 3,25 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka VERORAB, stosowana w profilaktyce wścieklizny, podawana jest po rekonstytucji w dawce 0,5 ml domięśniowo lub 0,1 ml śródskórnie. Profilaktyka przed ekspozycją (PrEP) u osób immunokompetentnych realizowana jest według schematów tradycyjnych (dawki w dniach 0, 7, 21/28) lub tygodniowych (dawki w dniach 0 i 7), z wyłączeniem schematu tygodniowego u osób z obniżoną odpornością. Szczepionka może być również stosowana jako dawka przypominająca po wcześniejszym szczepieniu szczepionkami na liniach komórkowych VERO lub ludzkich komórek diploidalnych. U dzieci i młodzieży stosuje się takie same dawki jak u dorosłych, z podaniem domięśniowym w mięsień naramienny lub przednio-boczną część uda, a śródskórnym w górną część ramienia lub przedramię.
dawka przypominająca, immunoglobulina przeciw wściekliźnie, kategoria ekspozycji, kategoria narażenia, mięsień naramienny, obserwacja weterynaryjna, osoba immunokompetentna, pacjent immunoniekompetentny, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie śródskórne, profilaktyka po ekspozycji, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przed ekspozycją, rekonstytucja proszku, schemat Essen, schemat Zagrzeb, środek wirusobójczy, szczepionka przeciw wściekliźnie, szczepionka VERORAB, wirus wścieklizny, zaburzenie odporności