biodostępność fluorouracylu
Biodostępność fluorouracylu (5-FU) to parametr farmakokinetyczny określający frakcję leku, która dociera do krążenia ogólnoustrojowego po podaniu. 5-FU charakteryzuje się niską biodostępnością po podaniu doustnym (około 0-80%), co wynika z jego szybkiego metabolizmu w błonie śluzowej przewodu pokarmowego i wątrobie podczas pierwszego przejścia.
Z tego powodu fluorouracyl jest najczęściej podawany drogą dożylną, co zapewnia 100% biodostępność, omijając efekt pierwszego przejścia. Biodostępność 5-FU może być modyfikowana przez inhibitory dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD) – enzymu odpowiedzialnego za jego metabolizm, co znajduje zastosowanie w niektórych schematach terapeutycznych.
Zmienność biodostępności fluorouracylu ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ wpływa na skuteczność terapeutyczną i profil toksyczności leku. U pacjentów z niedoborem DPD biodostępność fluorouracylu może być znacząco zwiększona, co prowadzi do ciężkich działań niepożądanych. Z tego powodu coraz częściej przed włączeniem terapii 5-FU zaleca się genotypowanie pacjentów pod kątem wariantów genu DPYD.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Actikerall (5 mg + 100 mg)/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Actikerall, zawierającego fluorouracyl (FU) oraz kwas salicylowy, wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy miejscowym stosowaniu na skórę. Fluorouracyl wykazuje działanie przeciwmetaboliczne, a jego ogólnoustrojowa biodostępność jest zależna od dawki; letalne efekty obserwowano jedynie przy dawkach do 10 000 razy wyższych niż stosowane u ludzi. Badania in vitro wykazały potencjalne działanie mutagenne FU, a podanie dootrzewnowe u myszy wskazało na ryzyko kancerogenne przy ekspozycji ogólnoustrojowej. Wyniki badań na gryzoniach nie potwierdziły jednoznacznie teratogenności, choć duże dawki FU podawane systemowo mogły wywoływać efekty teratogenne lub embriotoksyczne. Wchłanianie ogólnoustrojowe fluorouracylu po aplikacji miejscowej jest bardzo ograniczone, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych u ludzi.
aplikacja miejscowa, biodostępność fluorouracylu, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fluorouracyl, kwas salicylowy, niepłodność męska, odczyn skórny, ryzyko kancerogenne, toksyczność fluorouracylu, wchłanianie ogólnoustrojowe