przewlekłe owrzodzenie kończyny dolnej

Przewlekłe owrzodzenie kończyny dolnej to utrzymujące się ponad 6 tygodni uszkodzenie skóry, obejmujące naskórek, skórę właściwą i potencjalnie głębsze tkanki. Stanowi istotny problem medyczny, dotykający 1-2% populacji dorosłych i około 3-5% osób powyżej 65. roku życia.

Etiologia owrzodzeń kończyn dolnych jest zróżnicowana. Najczęstszą przyczyną (60-80% przypadków) jest niewydolność żylna, następnie choroba tętnic obwodowych (10-25%) oraz cukrzyca (15-25%). Rzadziej występują owrzodzenia o podłożu neurologicznym, hematologicznym, infekcyjnym, nowotworowym czy polekowym.

Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie przedmiotowe, badania naczyniowe (USG Doppler, wskaźnik kostka-ramię), badania laboratoryjne oraz w wybranych przypadkach biopsję owrzodzenia. Kluczowe jest zidentyfikowanie przyczyny, co determinuje dalsze postępowanie terapeutyczne.

Leczenie przewlekłych owrzodzeń wymaga podejścia wielodyscyplinarnego. Obejmuje ono leczenie przyczynowe (np. kompresoterapię w owrzodzeniach żylnych, rewaskularyzację w niedokrwieniu), miejscowe (oczyszczanie rany, odpowiednie opatrunki), ogólnoustrojowe (kontrola cukrzycy, leczenie infekcji) oraz chirurgiczne w wybranych przypadkach. Istotna jest także profilaktyka nawrotów.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Motti 2,5 % + 2,5 %

Krem Motti zawiera lidokainę i prylokainę w stężeniu 25 mg/g każda, wykazując miejscowe działanie znieczulające. Farmakokinetyka obu substancji jest zależna od dawki, powierzchni i czasu aplikacji, grubości skóry, obecności chorób skóry oraz stanu owłosienia. Po aplikacji na nieuszkodzoną skórę uda (60 g na 400 cm² przez 3 godziny) wchłanianie ogólnoustrojowe wynosi około 5%, z maksymalnymi stężeniami w osoczu 0,12 μg/ml dla lidokainy i 0,07 μg/ml dla prylokainy. Na skórze twarzy (10 g na 100 cm² przez 2 godziny) wchłanianie jest wyższe (~10%), z maksymalnymi stężeniami odpowiednio 0,16 μg/ml i 0,06 μg/ml. W przypadku aplikacji na owrzodzenia kończyn dolnych stężenia w osoczu pozostają znacznie poniżej progu toksyczności (5-10 μg/ml), nawet przy powtarzanym stosowaniu do 10 dni, z maksymalnym sumarycznym stężeniem lidokainy i prylokainy około 0,6 μg/ml. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, a eliminacja jest szybka, co ogranicza ryzyko kumulacji, nawet u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.
6-ksylidyna, aplikacja kremu, błona śluzowa pochwy, dystrybucja leku, farmakokinetyka, klirens, lidokaina i prylokaina, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm wątrobowy, miejscowe znieczulenie, monoglicynoksylidyd, nieuszkodzona skóra, orto-toluidyna, owrzodzenie kończyny dolnej, powierzchnia owrzodzenia, przeszczep skóry, przewlekłe owrzodzenie kończyny dolnej, stężenie w osoczu, toksyczność, toksyczność anestetyków miejscowych, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Betnovate

Stosowanie betametazonu walerianianu (Betnovate krem, 1,22 mg/g) wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na kortykosteroidy miejscowe oraz w populacji pediatrycznej (dzieci 1-12 lat). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do hiperkortyzolemii, zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i niedoboru glikokortykosteroidów, dlatego terapia u dzieci nie powinna przekraczać 5 dni, a stosowanie opatrunków okluzyjnych jest przeciwwskazane. Czynniki zwiększające ryzyko działań ogólnoustrojowych to m.in. duża powierzchnia aplikacji, stosowanie pod okluzją, na uszkodzoną lub cienką skórę (np. twarz), a także zwiększone uwodnienie warstwy rogowej naskórka. W przypadku łuszczycy konieczna jest ścisła kontrola lekarska ze względu na ryzyko tolerancji leku, efektu z odbicia, uogólnionej łuszczycy krostkowej oraz zakażeń wtórnych, które wymagają miejscowego lub ogólnoustrojowego leczenia przeciwdrobnoustrojowego.
betametazon walerianian, błona śluzowa, centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, infekcja bakteryjna, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, leczenie przeciwdrobnoustrojowe, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, niedobór glikokortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, owrzodzenie kończyny dolnej, przewlekłe owrzodzenie kończyny dolnej, reakcja alergiczna, reakcja miejscowej nadwrażliwości, toczeń, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zanik skóry, zespół Cushinga

przewlekłe owrzodzenie kończyny dolnej

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Motti 2,5 % + 2,5 %

Specjalne ostrzeżenia – Betnovate