Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Betnovate

Stosowanie betametazonu walerianianu wymaga zachowania szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na kortykosteroidy aplikowane miejscowo. Warto zaznaczyć, że objawy miejscowej nadwrażliwości mogą być łudząco podobne do objawów leczonej choroby dermatologicznej.¹

Ryzyko związane z długotrwałym stosowaniem

Należy unikać przedłużonego stosowania preparatu Betnovate, zwłaszcza w populacji pediatrycznej. Zwiększona absorpcja kortykosteroidów przez skórę może prowadzić do objawów hiperkortyzolemii (zespołu Cushinga) lub odwracalnego zahamowania funkcjonowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co w konsekwencji może skutkować niedoborem glikokortykosteroidów. W przypadku zaobserwowania takich objawów zaleca się stopniowe odstawienie leku lub zastąpienie go kortykosteroidem o mniejszej sile działania. Nagłe przerwanie terapii może doprowadzić do niedoboru glikokortykosteroidów w organizmie.²

Czynniki zwiększające ryzyko działań ogólnoustrojowych

Istnieje szereg czynników, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia działań ogólnoustrojowych przy stosowaniu Betnovate:³

• Potencja i forma farmaceutyczna kortykosteroidu – krem Betnovate zawiera 1,22 mg/g betametazonu walerianianu, co determinuje jego siłę działania⁴
• Czas ekspozycji – dłuższy okres stosowania zwiększa ryzyko wchłaniania systemowego⁵
• Wielkość leczonej powierzchni – aplikacja na rozległe obszary skóry zwiększa absorpcję leku⁶
• Stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym lub w fałdach skórnych – zwiększa przenikanie substancji czynnej (u małych dzieci pielucha może działać jak opatrunek okluzyjny)⁷
• Zwiększone uwodnienie warstwy rogowej naskórka – może nasilać absorpcję substancji czynnej⁸
• Aplikacja na obszary o cienkiej skórze, np. twarz – zwiększa penetrację kortykosteroidu⁹
• Stosowanie na uszkodzoną skórę lub przy naruszeniu bariery skórnej – ułatwia wnikanie substancji aktywnej¹⁰
• Stosowanie u dzieci – ze względu na proporcjonalnie większą absorpcję w tej grupie wiekowej¹¹

Stosowanie u dzieci

W populacji pediatrycznej (dzieci w wieku powyżej 1. roku życia i poniżej 12 lat) należy w miarę możliwości unikać długotrwałego, ciągłego stosowania kortykosteroidów miejscowych ze względu na ryzyko zahamowania czynności nadnerczy. U dzieci maksymalny czas terapii preparatem Betnovate nie powinien przekraczać 5 dni. Stosowanie opatrunków okluzyjnych w tej grupie wiekowej jest przeciwwskazane.¹²

Ryzyko zakażeń pod opatrunkiem okluzyjnym

W przypadku konieczności zastosowania preparatu Betnovate pod opatrunkiem okluzyjnym lub w fałdach skórnych, należy dokładnie oczyścić skórę przed aplikacją opatrunku. Jest to konieczne, ponieważ ciepło i wilgoć związane ze stosowaniem okluzji tworzą środowisko sprzyjające rozwojowi infekcji bakteryjnych.¹³

Stosowanie w łuszczycy

Terapia kortykosteroidami miejscowymi w leczeniu łuszczycy wymaga szczególnej ostrożności ze względu na następujące zagrożenia:¹⁴

• Możliwość rozwoju tolerancji na lek – efekt terapeutyczny może się z czasem zmniejszać
• Ryzyko zaostrzenia zmian w wyniku tzw. „efektu z odbicia” po zakończeniu terapii – może prowadzić do nasilenia objawów choroby po odstawieniu leku
• Ryzyko rozwoju uogólnionej łuszczycy krostkowej – ciężkiej postaci choroby
• Ryzyko wystąpienia miejscowych lub ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów związanych z nadmierną absorpcją przez uszkodzoną skórę

Pacjenci z łuszczycą leczeni preparatem Betnovate powinni pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarską.¹⁵

Współistniejące infekcje

W przypadku wystąpienia wtórnego zakażenia w obrębie zmian zapalnych leczonych kremem Betnovate, należy wdrożyć miejscowe leczenie przeciwdrobnoustrojowe. Jeśli zakażenie się rozprzestrzenia, konieczne jest przerwanie miejscowej terapii kortykosteroidami i zastosowanie ogólnoustrojowego leczenia przeciwdrobnoustrojowego.¹⁶

Owrzodzenia kończyn dolnych

Miejscowe kortykosteroidy są czasami stosowane w leczeniu zapalenia skóry towarzyszącego przewlekłym owrzodzeniom kończyn dolnych. Należy jednak pamiętać, że takie zastosowanie może wiązać się z większą częstością występowania reakcji miejscowej nadwrażliwości oraz zwiększonym ryzykiem rozwoju miejscowych zakażeń.¹⁷

Stosowanie na skórę twarzy

Aplikacja kortykosteroidów na skórę twarzy wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia zaników skóry w porównaniu do innych okolic ciała. Należy uwzględnić to ryzyko, szczególnie w leczeniu takich jednostek chorobowych jak łuszczyca, toczeń i nasilony wyprysk. W przypadku stosowania preparatu Betnovate na twarz, należy ograniczyć terapię do maksymalnie 5 dni i nie stosować opatrunku okluzyjnego.¹⁸

Stosowanie w okolicy oczu

Preparat Betnovate należy stosować z dużą ostrożnością w okolicy oczu. Należy chronić oczy i błony śluzowe przed kontaktem z lekiem. Szczególnie istotne jest unikanie aplikacji na powieki, gdyż wielokrotne przedostanie się produktu do worka spojówkowego może prowadzić do rozwoju jaskry lub zaćmy.¹⁹

Zaburzenia widzenia

W wyniku zarówno ogólnoustrojowego, jak i miejscowego stosowania kortykosteroidów mogą wystąpić zaburzenia widzenia. Jeżeli u pacjenta pojawią się takie objawy jak nieostre widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy rozważyć konsultację okulistyczną w celu ustalenia potencjalnych przyczyn. Do możliwych przyczyn należą:²⁰

• Zaćma – zmętnienie soczewki oka
• Jaskra – zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe
• Centralna chorioretinopatia surowicza (ang. Central Serous Chorioretinopathy – CSCR) – rzadka choroba siatkówki notowana po miejscowym i ogólnoustrojowym stosowaniu kortykosteroidów

Podrażnienie i reakcje nadwrażliwości

W przypadku wystąpienia objawów podrażnienia lub reakcji nadwrażliwości podczas stosowania preparatu Betnovate, należy natychmiast przerwać terapię.²¹

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Betnovate krem zawiera substancje pomocnicze, które mogą powodować działania niepożądane:²²

• Chlorokrezol – może powodować reakcje alergiczne
• Alkohol cetostearylowy – może wywoływać miejscowe reakcje skórne, takie jak kontaktowe zapalenie skóry

Ryzyko pożaru

Krem Betnovate zawiera parafinę, która stanowi potencjalne zagrożenie pożarowe. Należy poinstruować pacjentów, aby nie palili tytoniu ani nie zbliżali się do otwartego ognia podczas stosowania preparatu ze względu na ryzyko poważnych poparzeń. Materiały, które miały kontakt z produktem (odzież, pościel, opatrunki), są łatwopalne i stanowią poważne zagrożenie pożarowe. Należy zaznaczyć, że pranie takich materiałów może zmniejszyć ilość zawartego w nich produktu, jednak nie eliminuje go całkowicie.²³