przewlekły liszaj pospolity
Wskazanie
Przewlekły liszaj pospolity (lichen planus chronicus) to przewlekła zapalna choroba skóry i błon śluzowych o podłożu autoimmunologicznym. Charakteryzuje się występowaniem swędzących, fioletoworóżowych grudek wielobocznych z białawym siateczkowatym rysunkiem na powierzchni (tzw. objaw Wickhama). Zmiany najczęściej lokalizują się na nadgarstkach, przedramionach, podudziach, kostkach, plecach oraz błonach śluzowych jamy ustnej i narządów płciowych.
W leczeniu przewlekłego liszaja pospolitego stosuje się przede wszystkim miejscowe glikokortykosteroidy o średniej i dużej sile działania, takie jak Cutivate (flutykazonu propionian), Elocom (mometazonu furoinian), Dermovate (klobetazolu propionian) czy Laticort (hydrokortyzon). W przypadku zmian na błonach śluzowych stosuje się preparaty w postaci maści adhezyjnych, jak Solcoseryl lub Triderm. Przy nasilonych objawach konieczne może być wprowadzenie fototerapii UVB lub PUVA oraz doustnych leków immunosupresyjnych jak Encorton (prednizon) lub Metypred (metyloprednizolon).
W przypadkach opornych na standardowe leczenie stosuje się retinoidy (Neotigason – acytretyna), cyklosporynę (Cyclaid, Sandimmun Neoral) lub metotreksat (Metex, Trexan). Coraz częściej wykorzystuje się również inhibitory kalcyneuryny w postaci miejscowej, takie jak Protopic (takrolimus) czy Elidel (pimekrolimus), szczególnie w leczeniu zmian na błonach śluzowych.
Największe trudności w leczeniu przewlekłego liszaja pospolitego związane są z jego przewlekłym i nawrotowym charakterem. Szczególnie problematyczne są przypadki z zajęciem błon śluzowych jamy ustnej (postać nadżerkowa) oraz narządów płciowych, które słabo reagują na leczenie i znacząco obniżają jakość życia pacjentów. Ponadto, długotrwałe stosowanie silnych glikokortykosteroidów niesie ze sobą ryzyko działań niepożądanych, takich jak atrofia skóry czy teleangiektazje. Wyzwaniem jest również różnicowanie liszaja płaskiego z innymi dermatozami zapalnymi oraz monitorowanie pacjentów pod kątem rozwoju zmian złośliwych, szczególnie w przypadku postaci nadżerkowej liszaja błon śluzowych.