Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg z kory kasztanowca

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania wyciągu z kory kasztanowca

Wyciąg z kory kasztanowca (Aesculus hippocastanum L., cortex) jest substancją czynną wykorzystywaną w produktach leczniczych stosowanych tradycyjnie w medycynie, takich jak Aesculan i Hemoroidal. Preparaty te zawierają wyciąg suchy z kory kasztanowca w stężeniach odpowiednio 62,5 mg/g oraz 50 mg/g, uzyskiwany przy użyciu metanolu 90% (v/v) jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego, w stosunku ekstrakcji 40-90:1.¹²

Dostępność danych przedklinicznych dla wyciągu z kory kasztanowca

Należy zaznaczyć, że dla wyciągu z kory kasztanowca dostępność danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania jest ograniczona. Produkt leczniczy Aesculan jest stosowany tradycyjnie w medycynie od 1965 roku, natomiast Hemoroidal również zalicza się do produktów leczniczych o ugruntowanym tradycyjnym zastosowaniu. Mimo długiego okresu stosowania klinicznego, brak jest kompleksowych badań przedklinicznych oceniających profil bezpieczeństwa tej substancji.³⁴

Brak danych toksykologicznych dla wyciągu z kory kasztanowca

W dostępnej literaturze naukowej oraz w zakresie przeprowadzonych badań brakuje danych dotyczących następujących aspektów bezpieczeństwa stosowania wyciągu z kory kasztanowca:

• Toksyczność reprodukcyjna – brak badań oceniających wpływ wyciągu na płodność, rozwój płodu, przebieg ciąży oraz rozwój pourodzeniowy
• Genotoksyczność – brak badań oceniających potencjał mutagenny i potencjał uszkadzania materiału genetycznego
• Karcynogenność – brak badań długoterminowych oceniających potencjał rakotwórczy wyciągu

⁵⁶

Dane bezpieczeństwa dla lidokainy współwystępującej w preparatach

Należy zauważyć, że preparaty zawierające wyciąg z kory kasztanowca, takie jak Aesculan i Hemoroidal, zawierają także lidokainę w postaci chlorowodorku jednowodnego (5 mg/g), dla której istnieją pewne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania.⁷⁸

Potencjalna mutagenność metabolitu lidokainy

Dostępne dane wskazują, że metabolit lidokainy – 2,6-ksylidyna, który powstaje u szczurów i prawdopodobnie również u ludzi, może wykazywać działanie mutagenne. Potencjał mutagenny tego metabolitu został wykazany w badaniach in vitro, jednak należy podkreślić, że efekty te obserwowano przy zastosowaniu bardzo wysokich stężeń metabolitu, zbliżonych do stężeń toksycznych. Co istotne, dotychczas nie stwierdzono działania mutagennego dla samej lidokainy jako substancji macierzystej.⁹¹⁰

Potencjał rakotwórczy metabolitu lidokainy

W badaniach dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego 2,6-ksylidyny przeprowadzonych na modelu szczurzym, zaobserwowano występowanie nowotworów w obrębie jam nosowych. Badania te charakteryzowały się wysoką czułością i specyficznym protokołem ekspozycji, obejmującym:

• Ekspozycję przezłożyskową – narażenie zwierząt jeszcze w okresie życia płodowego
• Długotrwałe leczenie – kontynuację podawania metabolitu przez okres 2 lat po urodzeniu się zwierząt
• Stosowanie bardzo dużych dawek – znacznie przekraczających dawki terapeutyczne

W wyniku takiej ekspozycji stwierdzono rozwój zarówno łagodnych, jak i złośliwych nowotworów w jamach nosowych, szczególnie w obrębie małżowiny nosowej sitowej.¹¹¹²

Implikacje kliniczne braku danych przedklinicznych

Brak kompleksowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania wyciągu z kory kasztanowca wynika prawdopodobnie z długotrwałego tradycyjnego stosowania tej substancji w medycynie. Produkty lecznicze zawierające wyciąg z kory kasztanowca, takie jak Aesculan (stosowany od 1965 roku) oraz Hemoroidal, mają ustaloną pozycję w farmakoterapii, co w pewnym stopniu rekompensuje brak formalnych badań przedklinicznych.¹³¹⁴

Dostępne dane dla lidokainy, drugiej substancji czynnej zawartej w omawianych preparatach, wskazują na potencjalną mutagenność i karcynogenność jej metabolitu (2,6-ksylidyny), jednak efekty te obserwowano w szczególnych warunkach badawczych, przy stosowaniu bardzo wysokich dawek oraz w specyficznym modelu ekspozycji, co może ograniczać ich bezpośrednie przełożenie na zastosowanie kliniczne u ludzi.¹⁵¹⁶