Wskazania do stosowania
Wyciąg z kory kasztanowca

Wyciąg z kory kasztanowca (Aesculus hippocastanum L., cortex) stanowi aktywny składnik miejscowych preparatów leczniczych stosowanych w terapii choroby hemoroidalnej u dorosłych. Na polskim rynku dostępne są maść doodbytnicza Aesculan zawierająca 62,5 mg/g wyciągu suchego (stosunek ekstrakcji 40-90:1) oraz żel doodbytniczy Hemoroidal z 50 mg/g wyciągu suchego, oba z dodatkiem 5 mg/g lidokainy chlorowodorku jednowodnego. Wyciąg pozyskiwany jest metodą ekstrakcji metanolem 90% (v/v), co wpływa na jego właściwości farmakologiczne. Preparaty wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe oraz miejscowo znieczulające dzięki lidokainie, co przekłada się na łagodzenie objawów takich jak ból, pieczenie, świąd i dyskomfort w okolicy odbytu.

Wskazania do stosowania wyciągu z kory kasztanowca

Wyciąg z kory kasztanowca (Aesculus hippocastanum L., cortex) stanowi główny składnik aktywny preparatów stosowanych miejscowo w leczeniu choroby hemoroidalnej. Na polskim rynku farmaceutycznym dostępne są produkty lecznicze zawierające tę substancję, w tym Aesculan w postaci maści doodbytniczej oraz Hemoroidal w formie żelu doodbytniczego.1 2

Choroba hemoroidalna jako główne wskazanie

Produkty lecznicze zawierające wyciąg z kory kasztanowca wskazane są tradycyjnie u pacjentów dorosłych cierpiących na chorobę hemoroidalną. Maść doodbytnicza Aesculan zawierająca 62,5 mg wyciągu suchego z kory kasztanowca na gram produktu oraz żel doodbytniczy Hemoroidal zawierający 50 mg tego wyciągu na gram są przeznaczone do miejscowego stosowania w leczeniu objawów związanych z hemoroidami.3 4

Formy preparatów dostępnych na rynku

Wyciąg z kory kasztanowca dostępny jest w postaciach farmaceutycznych przeznaczonych do aplikacji miejscowej w okolicy odbytu:

  • Maść doodbytnicza (Aesculan) – zawierająca 62,5 mg wyciągu suchego z kory kasztanowca (40-90:1) na gram produktu wraz z 5 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego
  • Żel doodbytniczy (Hemoroidal) – zawierający 50 mg wyciągu suchego z kory kasztanowca (40-90:1) na gram produktu wraz z 5 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego

5 6

Sposób ekstrakcji wyciągu

Warto zwrócić uwagę na sposób ekstrakcji wyciągu z kory kasztanowca, który wpływa na jego właściwości farmakologiczne. W obu omawianych preparatach wyciąg suchy z kory kasztanowca otrzymywany jest przy zastosowaniu rozpuszczalnika ekstrakcyjnego – metanolu 90% (v/v), a stosunek surowca do produktu końcowego wynosi 40-90:1.7 8

Skojarzenie z lidokainą

Istotnym elementem składu omawianych preparatów jest obecność lidokainy chlorowodorku jednowodnego (5 mg/g), która wykazuje działanie miejscowo znieczulające, co przynosi dodatkową ulgę pacjentom z objawami choroby hemoroidalnej. Kombinacja wyciągu z kory kasztanowca z lidokainą pozwala na wielokierunkowe działanie terapeutyczne – przeciwzapalne i przeciwobrzękowe (wyciąg z kasztanowca) oraz znieczulające (lidokaina).9 10

Populacja docelowa

Preparaty zawierające wyciąg z kory kasztanowca są wskazane do stosowania u osób dorosłych. Charakterystyki produktów leczniczych zarówno Aesculan, jak i Hemoroidal wyraźnie precyzują, że są one przeznaczone do tradycyjnego stosowania u dorosłych, co oznacza, że nie są zalecane do stosowania u dzieci i młodzieży.11 12

Zalecenia dotyczące stosowania wyciągu z kory kasztanowca

Preparaty zawierające wyciąg z kory kasztanowca można polecić pacjentom dorosłym, u których rozpoznano chorobę hemoroidalną, charakteryzującą się takimi objawami jak ból, pieczenie, świąd w okolicy odbytu oraz dyskomfort związany z obrzękiem guzków krwawniczych. Lekarz powinien rozważyć zastosowanie tych preparatów w przypadkach, gdy wskazane jest miejscowe działanie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe oraz łagodzące dolegliwości bólowe.13 14

Wybór postaci farmaceutycznej

Przy doborze preparatu dla konkretnego pacjenta należy wziąć pod uwagę preferencje pacjenta oraz charakter dolegliwości:

  • Maść doodbytnicza (Aesculan) może być korzystniejsza w przypadku suchości tkanek oraz gdy pożądane jest dłuższe utrzymywanie się substancji aktywnych na błonie śluzowej
  • Żel doodbytniczy (Hemoroidal) może być preferowany ze względu na łatwość aplikacji oraz uczucie chłodzenia, szczególnie korzystne przy stanach zapalnych

15 16

Uwagi dotyczące substancji pomocniczych

Przy zalecaniu tych preparatów należy zwrócić uwagę na substancje pomocnicze o znanym działaniu, które mogą mieć znaczenie dla niektórych pacjentów:

17 18

Nazwa produktu Postać farmaceutyczna Zawartość wyciągu z kory kasztanowca Zawartość lidokainy Substancje pomocnicze o znanym działaniu Wskazania
Aesculan Maść doodbytnicza 62,5 mg/g wyciągu suchego (40-90:1) 5 mg/g lidokainy chlorowodorku jednowodnego Bronopol, lanolina Tradycyjnie u dorosłych w chorobie hemoroidalnej
Hemoroidal Żel doodbytniczy 50 mg/g wyciągu suchego (40-90:1) 5 mg/g lidokainy chlorowodorku jednowodnego Balsam peruwiański, bronopol, etylu parahydroksybenzoesan Tradycyjnie u dorosłych w chorobie hemoroidalnej

Wskazania dotyczące monitorowania leczenia

Pacjentom należy zalecić konsultację lekarską w przypadku, gdy objawy choroby hemoroidalnej nie ustępują po zastosowaniu preparatów zawierających wyciąg z kory kasztanowca. Długotrwałe lub nawracające dolegliwości mogą wymagać pogłębionej diagnostyki i zastosowania innych metod leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku krwawienia z odbytu, które może towarzyszyć chorobie hemoroidalnej, ale może być również objawem poważniejszych chorób wymagających specjalistycznej diagnostyki i leczenia.19 20

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl