Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Dicloratio

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku Dicloratio, zawierającego diklofenak sodowy (75 mg) oraz lidokainę chlorowodorek jednowodny (20 mg), opierają się na szeregu badań toksykologicznych i farmakologicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat bezpieczeństwa przedklinicznego obu substancji czynnych zawartych w produkcie.¹

Toksyczność diklofenaku w badaniach przedklinicznych

Badania toksyczności ostrej przeprowadzone dla diklofenaku nie wykazały znaczącego działania toksycznego tej substancji czynnej.² Jest to istotna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania, szczególnie w kontekście potencjalnego przedawkowania.

W badaniach toksyczności przewlekłej, przeprowadzonych na różnych gatunkach zwierząt (szczury, psy, małpy), zaobserwowano pewne efekty niepożądane, ale jedynie przy zastosowaniu dawek znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Efekty toksyczne pojawiały się przy dawkach większych niż 0,5 mg/kg masy ciała u niektórych gatunków oraz 0,2 mg/kg masy ciała u innych gatunków, w zależności od badanego gatunku zwierząt. W zakresie dawek toksycznych obserwowano przede wszystkim: wrzody żołądka, owrzodzenia jelit oraz zmiany w liczbie krwinek.³

Potencjał genotoksyczny, mutagenny i kancerogenny diklofenaku

Przeprowadzone badania genotoksyczności, mutagenności oraz rakotwórczości z zastosowaniem diklofenaku nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka.⁴ Jest to istotna informacja w kontekście długotrwałego stosowania leku, wskazująca na niski potencjał transformacji nowotworowej komórek pod wpływem diklofenaku.

Wpływ diklofenaku na reprodukcję i rozwój

W dostępnych danych przedklinicznych nie stwierdzono działania teratogennego diklofenaku u badanych gatunków zwierząt – myszy, szczurów i królików.⁵ Zaobserwowano jednak, że diklofenak wydłużał czas trwania ciąży oraz porodu u badanych zwierząt.⁶

W badaniach nie stwierdzono niekorzystnego wpływu diklofenaku na płodność zwierząt.⁷ Dawki mniejsze od tych wywołujących toksyczność u ciężarnych samic nie wpływały na pourodzeniowy rozwój zwierząt.⁸ Jednakże przy stosowaniu dawek toksycznych dla ciężarnych samic obserwowano obumarcie płodu oraz opóźnienie wzrostu.⁹

Bezpieczeństwo stosowania lidokainy

Istnieją dane sugerujące, że metabolit lidokainy – 2,6-ksylidyna – powstający zarówno u szczurów, jak i prawdopodobnie u ludzi, może wykazywać działanie mutagenne. Należy jednak podkreślić, że dane te uzyskano w badaniach in vitro, w których stosowano ten metabolit w bardzo dużych, zbliżonych do toksycznych stężeniach.¹⁰ Co istotne, dotychczas nie ma danych wskazujących na działanie mutagenne samej substancji macierzystej – lidokainy.¹¹

W badaniu dotyczącym potencjalnego działania rakotwórczego, przeprowadzonym na szczurach z zastosowaniem 2,6-ksylidyny, zaobserwowano występowanie zarówno złośliwych, jak i łagodnych nowotworów w jamach nosowych (konkretnie w małżowinie nosowej sitowej). Badania te charakteryzowały się wysoką czułością – obejmowały ekspozycję przezłożyskową oraz leczenie zwierząt po urodzeniu przez okres 2 lat bardzo dużymi dawkami.¹²

Istnieje możliwość, że wyniki te mogą odzwierciedlać procesy zachodzące również u ludzi, dlatego zaleca się, aby lidokainy nie stosować długotrwale w dużych dawkach.¹³ W przypadku produktu Dicloratio, zawierającego 20 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego w ampułce 2 ml, ryzyko to należy rozpatrywać w kontekście sposobu i czasu podawania leku.

Wnioski z badań przedklinicznych

Dane przedkliniczne dla produktu Dicloratio wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Diklofenak wykazuje toksyczność jedynie w dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne, nie wykazuje potencjału genotoksycznego, mutagennego ani kancerogennego. W przypadku lidokainy główne obawy dotyczą jej metabolitu (2,6-ksylidyny) przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Ograniczenie czasu stosowania oraz dawki lidokainy minimalizuje potencjalne ryzyko związane z jej metabolizmem.