Właściwości farmakokinetyczne leku Xylocaine 2%

Xylocaine 2% (20 mg/ml) zawiera chlorowodorek lidokainy jako substancję czynną. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tego leku, które są istotne dla zrozumienia jego działania w organizmie pacjenta oraz bezpiecznego stosowania w praktyce klinicznej.¹

Parametry fizykochemiczne

Lidokaina charakteryzuje się wartością pKa wynoszącą 7,9 oraz współczynnikiem podziału olej-woda na poziomie 2,9. Te parametry wpływają na zdolność lidokainy do penetracji błon komórkowych i przenikania do tkanek. Lek wiąże się z białkami osocza w 65%, głównie z kwaśną alfa-1-glikoproteiną, co wpływa na frakcję wolnego leku dostępną do działania farmakologicznego.²

Wchłanianie

Proces wchłaniania lidokainy zależy od kilku kluczowych czynników:

• Całkowitej podanej dawki
• Miejsca podania
• Drogi podania
• Stopnia unaczynienia w miejscu aplikacji

Czynniki te determinują zarówno szybkość wchłaniania, jak i całkowitą ilość wchłoniętej lidokainy.³

Wchłanianie z przestrzeni zewnątrzoponowej i podpajęczynówkowej

Wchłanianie lidokainy przebiega odmiennie w zależności od miejsca podania:

Z przestrzeni zewnątrzoponowej lidokaina wchłania się w sposób dwufazowy:

• Pierwsza faza: okres półtrwania wynosi 9,3 minuty
• Druga faza: okres półtrwania wynosi 82 minuty

Z przestrzeni podpajęczynówkowej wchłanianie jest jednofazowe, z okresem półtrwania wynoszącym 71 minut.⁴

Warto podkreślić, że szybkość wchłaniania ma istotny wpływ na szybkość eliminacji lidokainy podczas znieczulenia zewnątrzoponowego. Z tego względu szybkość eliminacji leku po podaniu zewnątrzoponowym jest mniejsza w porównaniu z podaniem dożylnym.⁵

Podstawowe parametry farmakokinetyczne

Lidokaina charakteryzuje się następującymi parametrami farmakokinetycznymi:⁶

Metabolizm

Lidokaina podlega metabolizmowi wątrobowemu, którego efektywność zależy od przepływu krwi przez wątrobę oraz aktywności enzymów wątrobowych.⁷

Główne szlaki metaboliczne lidokainy obejmują:

• N-dealkilację do monoetyloglicynianu ksylidyny (MEGX) – zachodzi przy udziale enzymów CYP1A2 i CYP3A4
• Dalszy metabolizm do 2,6-ksylidyny
• Przekształcenie 2,6-ksylidyny do 4-hydroksy-2,6-ksylidyny

Metabolit 4-hydroksy-2,6-ksylidyny jest wydalany w postaci związanej i stanowi główny metabolit stwierdzany w moczu (około 70%). Jedynie około 3% lidokainy jest wydalane w postaci niezmienionej.⁸

Właściwości metabolitów

Metabolity lidokainy wykazują różne właściwości farmakologiczne:

• MEGX (monoetyloglicynian ksylidyny) – zdolność do wywoływania drgawek porównywalna z lidokainą, przy nieco dłuższym okresie półtrwania
• GX – nie wywołuje drgawek, jego okres półtrwania wynosi około 10 godzin

Metabolizm lidokainy obejmuje przede wszystkim proces N-dealkilacji prowadzący do powstania MEGX.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Noworodki

U noworodków farmakokinetyka lidokainy wykazuje pewne odrębności:

• Okres półtrwania w fazie eliminacji jest dwukrotnie dłuższy niż u dorosłych i wynosi 3,2 godziny
• Klirens pozostaje podobny jak u dorosłych i wynosi 10,2 ml/min/kg mc.

Te różnice należy uwzględnić przy dozowaniu lidokainy u pacjentów z tej grupy wiekowej.¹⁰

Przenikanie przez łożysko

Lidokaina łatwo przenika przez barierę łożyskową. Stężenie niezwiązanej lidokainy jest jednakowe zarówno u matki, jak i u płodu. Należy jednak zauważyć, że całkowite stężenie leku w osoczu jest niższe u płodu ze względu na mniejszy stopień wiązania się lidokainy z białkami osocza płodu.¹¹

Przenikanie do mleka matki

Lidokaina przenika do mleka matek karmiących w bardzo niewielkich ilościach. Ilość ta jest na tyle mała, że nie stwarza ryzyka dla karmionego dziecka, pod warunkiem stosowania leku w zalecanych dawkach terapeutycznych.¹²