rak kosmówki
Rak kosmówki (łac. choriocarcinoma) to rzadki, ale wysoce złośliwy nowotwór wywodzący się z trofoblastu, tkanki płodowej, która w prawidłowych warunkach rozwija się w łożysko. Jest on częścią szerszej grupy chorób określanych jako ciążowa choroba trofoblastyczna (GTD).
Nowotwór ten może rozwinąć się po każdym typie ciąży, najczęściej po zaśniadzie groniastym, ale również po porodzie, poronieniu czy ciąży ektopowej. Charakteryzuje się szybkim wzrostem i wczesnym rozsiewem drogą krwionośną, głównie do płuc, mózgu, wątroby i pochwy. Podstawowym markerem diagnostycznym jest podwyższony poziom ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (hCG).
Leczenie raka kosmówki opiera się głównie na chemioterapii, która jest wyjątkowo skuteczna w tym typie nowotworu. Przy wczesnym rozpoznaniu i odpowiednim leczeniu, wskaźniki wyleczalności sięgają 90%. Kluczowe znaczenie ma regularna kontrola poziomu hCG podczas terapii i po jej zakończeniu w celu monitorowania odpowiedzi na leczenie i wykrywania ewentualnych nawrotów.
Należy podkreślić, że po przebytym raku kosmówki zaleca się odroczenie kolejnej ciąży o co najmniej rok, a pacjentki wymagają wieloletniej obserwacji onkologicznej ze względu na ryzyko późnych nawrotów choroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Metotreksat Accord 100 mg/ml
Metotreksat Accord wymaga precyzyjnego dostosowania dawki do powierzchni ciała pacjenta, z uwzględnieniem wskazań klinicznych oraz ryzyka toksyczności. Podawany domięśniowo, dożylnie lub dotętniczo, nie może być stosowany dokanałowo ze względu na hipertoniczność roztworu (100 mg/ml). Dawkowanie dzieli się na trzy schematy: niskodawkowy (15-50 mg/m² tygodniowo), pośredni (100-1000 mg/m² w pojedynczej dawce) oraz wysokodawkowy (≥1000 mg/m² w ciągu 24 godzin). W przypadku dawek powyżej 100 mg konieczne jest podanie folinianu wapnia jako terapii ratunkowej, a także monitorowanie czynności nerek i stosowanie alkalizacji moczu oraz zwiększonej diurezy w celu przyspieszenia eliminacji leku. Dawkowanie folinianu wapnia i szczegóły terapii ratunkowej powinny być zgodne z aktualnymi protokołami leczenia.
alkalizacja moczu, bilirubina, bolus dożylny, chłoniak złośliwy, cisplatyna, cyklofosfamid, cytostatyk, daktynomycyna, diureza, doksorubicyna, enzymy wątrobowe, folinian wapnia, klirens kreatyniny, kostniakomięsak, kreatynina w surowicy, kwas folinowy, ostra białaczka limfoblastyczna, podanie dokanałowe, podanie domięśniowe, podanie dotętnicze, podanie dożylne, przerzuty do węzłów chłonnych, rak kosmówki, rak piersi, terapia ratunkowa, zatrucie metotreksatem - Leksykon chorób i schorzeń
Ciąża poroniona – Patofizjologia i mechanizm
Ciąża poroniona (hydatidiform mole) jest zaburzeniem trofoblastycznym charakteryzującym się nieprawidłowym zapłodnieniem prowadzącym do nadmiernej proliferacji trofoblastu i obrzęku kosmków łożyskowych. Wyróżnia się dwie formy: całkowitą (diploidalna, kariotyp 46,XX lub 46,XY, całkowicie androgeniczna) oraz częściową (triploidalna, najczęściej 69,XXY, z obecnością tkanki płodowej). Całkowita ciąża poroniona cechuje się brakiem naczyń krwionośnych w kosmkach, wyraźną hiperplazją trofoblastu i brakiem ekspresji p57, co wiąże się z większym ryzykiem progresji do inwazyjnego zaśniada i raka kosmówki. Częściowa ciąża poroniona wykazuje ogniskową hiperplazję trofoblastyczną z łagodną atypią, obecność funkcjonującego krążenia kosmkowego oraz ekspresję p57, a ryzyko przetrwałej choroby trofoblastycznej (GTD) wynosi 0,5-5%, podczas gdy w całkowitych ciążach poronionych jest to 15-20%.
białko szoku cieplnego 70, całkowita ciąża poroniona, choroba trofoblastyczna ciążowa, ciąża poroniona, częściowa ciąża poroniona, dispermia, gonadotropina kosmówkowa, guz trofoblastyczny miejsca łożyskowego, hiperplazja trofoblastu, immunohistochemia, inwazyjny zaśniad, kosmki łożyskowe, metotreksat, mutacja genu NLRP7, mutacja germinalna, nadciśnienie indukowane ciążą, nadczynność tarczycy, nowotwór trofoblastyczny ciążowy, przetrwała choroba trofoblastyczna, rak kosmówki, zmiana przednowotworowa - Leksykon chorób i schorzeń
Ciąża poroniona – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w przypadku ciąży poronionej (molar pregnancy) jest generalnie bardzo dobre, z wysokim wskaźnikiem wyleczenia sięgającym 100% po odpowiednim leczeniu i ewakuacji zmiany. Istotne jest rozróżnienie między całkowitą (CHM) a częściową ciążą poronioną (PHM), gdyż ryzyko rozwoju nowotworu trofoblastycznego (GTN) wynosi odpowiednio około 15-20% i 0,5-1%. Ryzyko rozwoju raka kosmówki po CHM to 23%, a po PHM 1%. Przetrwała choroba trofoblastyczna pojawia się u 0,1-4% kobiet po PHM, najczęściej w ciągu 6-12 miesięcy od ewakuacji. Profilaktyczna chemioterapia (metotreksat, aktynomycyna D, cyklofosfamid) może zmniejszyć ryzyko przetrwałej choroby z 50% do 15%. W przypadku rozwoju GTN, wskaźnik wyleczenia wynosi około 98%, z najlepszymi wynikami w przypadku braku rozprzestrzenienia się tkanki (praktycznie 100%) i niższymi w przypadku wysokiego ryzyka według klasyfikacji FIGO (60-80%).
aktynomycyna D, badanie ultrasonograficzne, całkowita ciąża poroniona, całkowita ciąża zaśniadowa, chemioterapia skojarzona, chemoprofilaktyka, choroba przerzutowa, choroba trofoblastyczna, ciąża poroniona, ciąża zaśniadowa, cyklofosfamid, częściowa ciąża poroniona, częściowa ciąża zaśniadowa, gonadotropina kosmówkowa, histerektomia, klasyfikacja FIGO, metotreksat, nadczynność tarczycy, nowotwór trofoblastyczny, nowotwór trofoblastyczny ciążowy, proliferacja trofoblastu, przetrwała choroba trofoblastyczna, rak kosmówki, rzucawka, torbiel ciałka żółtego