podwyższenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego

Podwyższenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego (ICP – intracranial pressure) to stan, w którym dochodzi do wzrostu ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego powyżej wartości prawidłowych, czyli powyżej 15 mmHg. Wartości powyżej 20-25 mmHg wymagają natychmiastowej interwencji klinicznej ze względu na ryzyko nieodwracalnych uszkodzeń mózgu.

Najczęstsze przyczyny wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego to: urazy czaszkowo-mózgowe, krwawienia wewnątrzczaszkowe, guzy mózgu, wodogłowie, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, encefalopatia wątrobowa oraz obrzęk mózgu różnego pochodzenia. Mechanizm podwyższenia ciśnienia opiera się na doktrynie Monro-Kelliego, zakładającej stałą objętość zawartości czaszki.

Charakterystyczna triada objawów podwyższonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego obejmuje: bóle głowy (nasilające się przy zmianie pozycji, kaszlu, wysiłku), wymioty (często bez poprzedzających nudności) oraz zaburzenia widzenia (podwójne widzenie, zaburzenia ostrości). W ciężkich przypadkach mogą wystąpić zaburzenia świadomości, nieprawidłowe reakcje źrenic, bradykardia, nadciśnienie tętnicze i nieregularny oddech (triada Cushinga).

Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (TK, MRI głowy), badanie dna oka (obrzęk tarczy nerwu wzrokowego), a w niektórych przypadkach bezpośredni pomiar ciśnienia wewnątrzczaszkowego za pomocą czujników. Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje postępowanie przyczynowe oraz objawowe (uniesienie głowy, hiperwalentylacja, leki osmotycznie czynne jak mannitol, drenaż płynu mózgowo-rdzeniowego, dekompresja chirurgiczna).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl