znieczulenie zewnątrzoponowe
Wskazanie
Znieczulenie zewnątrzoponowe (epiduralne) to metoda miejscowego znieczulenia regionalnego, polegająca na wprowadzeniu leku znieczulającego do przestrzeni zewnątrzoponowej kanału kręgowego. Technika ta umożliwia blokadę przewodnictwa nerwowego w korzeniach nerwów rdzeniowych, powodując odwracalną utratę czucia i/lub funkcji motorycznych w określonych obszarach ciała.
Główne wskazania do znieczulenia zewnątrzoponowego obejmują: łagodzenie bólu porodowego, znieczulenie podczas operacji na dolnych częściach ciała (brzuch, miednica, kończyny dolne), a także pooperacyjne uśmierzanie bólu. Jest ono szczególnie przydatne w przypadku zabiegów w obrębie jamy brzusznej, miednicy i kończyn dolnych, gdy pacjent ma pozostać przytomny lub gdy znieczulenie ogólne jest przeciwwskazane.
W polskiej praktyce klinicznej do znieczulenia zewnątrzoponowego stosuje się najczęściej takie leki jak: Bupivacainum WZF, Marcaine Spinal (bupiwakaina), Naropin (ropiwakaina), czy Lignocainum Hydrochloricum WZF (lidokaina). Często dodaje się do nich opioidy, jak Morphini Sulfas WZF (siarczan morfiny) czy Fentanyl WZF (fentanyl), w celu wzmocnienia działania przeciwbólowego i zmniejszenia dawki leków miejscowo znieczulających.
Do największych trudności związanych ze znieczuleniem zewnątrzoponowym należą: ryzyko spadku ciśnienia tętniczego (hipotensji), ból głowy popunkcyjny, niecałkowite lub asymetryczne znieczulenie, a także rzadkie, ale poważne powikłania jak uszkodzenie nerwów, krwiak lub ropień zewnątrzoponowy. Istotnym wyzwaniem jest prawidłowa technika wykonania, wymagająca doświadczenia i precyzji od anestezjologa, a także właściwa kwalifikacja pacjentów z uwzględnieniem przeciwwskazań, takich jak zaburzenia krzepnięcia, infekcje miejscowe czy niektóre choroby neurologiczne.
Monitorowanie pacjenta po znieczuleniu zewnątrzoponowym stanowi kolejne wyzwanie, szczególnie w kontekście powrotu pełnej funkcji motorycznej i czuciowej oraz kontroli zatrzymania moczu, które może wystąpić jako powikłanie. W przypadku ciągłego znieczulenia zewnątrzoponowego kluczowe jest również właściwe dawkowanie leków w pompie i zapobieganie infekcjom w miejscu wprowadzenia cewnika.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Bupivacaine Grindeks – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mg/ml
Produkt leczniczy jest roztworem do wstrzykiwań zawierającym 5 mg bupiwakainy chlorowodorku w 1 ml. Substancja ta działa jako miejscowy środek znieczulający, stosowany do znieczulenia nasiękowego, nerwów obwodowych oraz zewnątrzoponowego. Lek jest szczególnie zalecany, gdy potrzebny jest dłuższy czas znieczulenia i gdy użycie adrenaliny jest przeciwwskazane lub niepożądane. Może być stosowany m.in. w znieczuleniu pooperacyjnym oraz przy porodzie.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Levobupivacaine Molteni – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 2,5 mg/ml
Preparat zawiera lewobupiwakainę chlorowodorek w stężeniach 2,5 mg/ml lub 5 mg/ml. Jest to roztwór do wstrzykiwań lub infuzji, stosowany jako środek znieczulający. Wskazany jest do znieczulenia podczas zabiegów chirurgicznych, blokady dużych i mniejszych nerwów oraz leczenia bólu, szczególnie pooperacyjnego i porodowego. Może być również stosowany u dzieci powyżej 12 lat oraz do analgezji u młodszych pacjentów.
• Wskazania do stosowania- analgezja
- blok okołogałkowy do zabiegów okulistycznych
- blokada dużych pni nerwowych
- blokada mniejszych nerwów
- blokada nerwów obwodowych
- ciągła infuzja do przestrzeni zewnątrzoponowej
- leczenie bólu
- miejscowe znieczulenie nasiękowe
- pojedyncze lub wielokrotne wstrzyknięcia w postaci bolusa do przestrzeni zewnątrzoponowej w leczeniu bólu
- znieczulenie do zabiegu chirurgicznego
- znieczulenie dooponowe
- znieczulenie zewnątrzoponowe
- zniesienie bólu podczas porodu
• Substancja czynna• Kategoria leku -
Marcaine – Adrenaline 0,5% – Roztwór do wstrzykiwań – (5 mg + 0,005 mg)/ml
Jest to roztwór do wstrzykiwań zawierający chlorowodorek bupiwakainy oraz adrenalinę. Preparat stosuje się głównie do znieczulenia nasiękowego, nerwów obwodowych oraz zewnątrzoponowego, szczególnie gdy wymagany jest długi czas działania. Znajduje zastosowanie podczas zabiegów chirurgicznych u dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia oraz w leczeniu ostrego bólu. Po zastosowaniu blokada czuciowa jest silniejsza niż ruchowa, co zwiększa skuteczność znieczulenia.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Bupivacainum hydrochloricum WZF 0,5% – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mg/ml
Jest to roztwór do wstrzykiwań zawierający 0,5% chlorowodorku bupiwakainy oraz sól sodową jako substancję pomocniczą. Lek stosowany jest do wywołania długotrwałego znieczulenia, zwłaszcza w znieczuleniach nasiękowych, nerwów obwodowych oraz zewnątrzoponowych. Wskazany jest do użycia podczas zabiegów chirurgicznych u dorosłych i dzieci powyżej 12 lat oraz w leczeniu ostrego bólu u osób od 1. roku życia. Szczególnie polecany jest do łagodzenia bólu porodowego ze względu na silne działanie blokujące czucie przy mniejszym wpływie na ruchomość.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Xylocaine 2% – Roztwór do wstrzykiwań – 20 mg/ml
Preparat zawiera chlorowodorek lidokainy w stężeniu 20 mg/ml jako substancję czynną oraz substancje pomocnicze, takie jak sód i metylu parahydroksybenzoesan. Ma postać klarownego, bezbarwnego roztworu do wstrzykiwań. Stosowany jest do znieczuleń nasiękowych, blokad nerwów obwodowych oraz blokad centralnych, w tym zewnątrzoponowych i krzyżowych, u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Nie jest zalecany dla dzieci poniżej 12 lat, dla których wskazane są preparaty o niższym stężeniu lidokainy.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna