Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Produkt leczniczy Hemoroidal żel doodbytniczy jest lekiem zawierającym jako substancje czynne wyciąg suchy z kory kasztanowca (Aesculus hippocastanum L.) oraz chlorowodorek lidokainy. Ze względu na tradycyjny charakter stosowania, dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone. ¹

Wyciąg z kory kasztanowca

W odniesieniu do wyciągu suchego z kory kasztanowca (40-90:1) obecnego w preparacie w stężeniu 50 mg/g, nie są dostępne badania przedkliniczne ani dane literaturowe oceniające istotne parametry bezpieczeństwa farmakologicznego. W szczególności brakuje informacji dotyczących następujących aspektów bezpieczeństwa: ²

• Toksyczność reprodukcyjna – brak badań oceniających wpływ na płodność, rozwój zarodka i płodu oraz rozwój postnatalny
• Genotoksyczność – brak danych z testów mutacji genowych i chromosomowych
• Karcynogenność – nie przeprowadzono długoterminowych badań oceniających potencjał rakotwórczy

Lidokaina – dane toksykologiczne

W przypadku drugiej substancji czynnej – chlorowodorku lidokainy jednowodnego (5 mg/g) – dostępne są istotne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania, w szczególności w zakresie potencjalnej genotoksyczności i karcynogenności. ³

Mutagenność

Badania wykazały, że 2,6-ksylidyna, będąca metabolitem lidokainy powstającym zarówno u szczurów, jak i prawdopodobnie u ludzi, może wykazywać działanie mutagenne. Należy jednak podkreślić, że efekt mutagenny obserwowano wyłącznie w badaniach in vitro, przy zastosowaniu bardzo wysokich, bliskich toksycznym stężeń tego metabolitu. ⁴

Dostępne dane przedkliniczne nie wskazują na działanie mutagenne samej lidokainy jako substancji macierzystej. ⁵

Karcynogenność

Przeprowadzono szczegółowe badania potencjału rakotwórczego metabolitu lidokainy na modelu zwierzęcym. W badaniu karcynogenności wykonanym na szczurach, z zastosowaniem 2,6-ksylidyny, zaobserwowano istotne zmiany. Badanie charakteryzowało się wysoką czułością, gdyż obejmowało:

• Przezłożyskową ekspozycję – narażenie płodów w okresie prenatalnym
• Długotrwałe podawanie – leczenie zwierząt po urodzeniu przez okres 2 lat
• Wysokie dawkowanie – zastosowano bardzo duże dawki metabolitu

W wyniku powyższego protokołu badawczego zaobserwowano występowanie nowotworów w jamach nosowych szczurów, a dokładnie w małżowinie nosowej sitowej. Stwierdzono zarówno zmiany złośliwe, jak i łagodne. ⁶

Ocena ryzyka klinicznego

Należy zaznaczyć, że dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa metabolitu lidokainy (2,6-ksylidyny) pochodzą z badań wykorzystujących wysokie dawki i długotrwałą ekspozycję, co znacząco różni się od warunków klinicznych podczas miejscowego stosowania preparatu Hemoroidal. Preparat zawiera chlorowodorek lidokainy w niskim stężeniu (5 mg/g) i jest przeznaczony do stosowania miejscowego, co ogranicza ekspozycję ogólnoustrojową.

W świetle dostępnych danych przedklinicznych, przy zalecanym sposobie aplikacji i dawkowaniu produktu leczniczego Hemoroidal, korzyści ze stosowania preparatu przewyższają potencjalne ryzyko.