proteina oporności na nowotwór piersi
Proteina oporności na nowotwór piersi (BCRP, breast cancer resistance protein), znana również jako ABCG2, to białko należące do rodziny transporterów ABC (ATP-binding cassette). Proteina ta odgrywa kluczową rolę w mechanizmach oporności wielolekowej (MDR), będąc odpowiedzialna za aktywne usuwanie różnorodnych substancji, w tym leków przeciwnowotworowych, z wnętrza komórek.
BCRP została pierwotnie zidentyfikowana w liniach komórkowych raka piersi wykazujących oporność na leki, jednak jej ekspresja występuje w wielu tkankach, szczególnie w łożysku, wątrobie, jelitach oraz barierze krew-mózg. Fizjologiczna funkcja tego białka polega na ochronie organizmu przed potencjalnie szkodliwymi ksenobiotykami oraz regulacji wchłaniania i dystrybucji leków.
W kontekście onkologii klinicznej, nadekspresja BCRP w komórkach nowotworowych stanowi istotny mechanizm oporności na leczenie przeciwnowotworowe. Białko to transportuje na zewnątrz komórki liczne cytostatyki, w tym antracykliny, inhibitory topoizomerazy I oraz inhibitory kinaz tyrozynowych, zmniejszając ich wewnątrzkomórkowe stężenie i efektywność terapeutyczną.
Badania nad inhibitorami BCRP stanowią ważny kierunek poszukiwań metod przełamywania oporności wielolekowej w terapii nowotworów. Identyfikacja biomarkerów ekspresji BCRP może mieć również znaczenie prognostyczne oraz wpływać na dobór optymalnych schematów terapeutycznych dla pacjentów onkologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Ambrisentan AOP 5 mg
Ambrisentan wykazuje niski potencjał do interakcji lekowych, nie wpływając istotnie na enzymy metabolizujące leki fazy I i II, w tym CYP3A4, co potwierdzono w badaniach in vitro i klinicznych. Wyjątkiem jest jednoczesne stosowanie z cyklosporyną A, które powoduje dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan, wymagając ograniczenia dawki do 5 mg raz na dobę. Ryfampicyna powoduje przemijające, około dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan po początkowych dawkach, jednak efekt ten zanika po 8 dniach terapii. Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych stwierdzono także z inhibitorami fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil), doustnymi środkami antykoncepcyjnymi (etynyloestradiol, noretyndron), warfaryną, ketokonazolem oraz digoksyną. W przypadku prostanoidów i stymulatorów rozpuszczalnej cyklazy guanylowej brak jest danych klinicznych, dlatego zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjentów.
ambrisentan, cyklosporyna A, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipotensyjne, enzymy fazy I i II, etynyloestradiol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hipotonia objawowa, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor OATP, ketokonazol, nadciśnienie płucne, noretyndron, polipeptyd kotransportujący taurocholan, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportu soli kwasów żółciowych, prostanoid, proteina oporności na nowotwór piersi, ryfampicyna, stymulator rozpuszczalnej cyklazy guanylowej, syldenafil, tadalafil, urydyno-difosfo-glukonylotransferaza, warfaryna, wskaźnik INR