Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Lidocaini hydrochloridum Noridem

Analiza danych nieklinicznych pochodzących z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz toksycznego wpływu na rozwój potomstwa nie wykazała szczególnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu lidokainy chlorowodorku.¹

Toksyczność po podaniu jednorazowym

Badania dotyczące ostrej toksyczności lidokainy przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt wykazały, że objawy toksyczności manifestują się głównie zaburzeniami ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN). W niektórych przypadkach obserwowano drgawki prowadzące do śmierci zwierząt doświadczalnych.²

W badaniach klinicznych u ludzi zaobserwowano, że stężenie toksyczne lidokainy, prowadzące do wystąpienia objawów ze strony układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego, wynosi 5-10 mcg/l.³

Potencjał mutagenny i rakotwórczy

Przeprowadzone badania nie wykazały potencjału mutagennego samej lidokainy. Istnieją jednak dane wskazujące na możliwe działanie mutagenne metabolitu lidokainy – 2,6-ksylidyny, który występuje u szczurów, a prawdopodobnie także u ludzi. Działanie mutagenne tego metabolitu zostało wykazane w badaniach in vitro, w których zastosowano bardzo wysokie, bliskie toksycznym dawki tej substancji.⁴

Badania nad potencjalnym działaniem rakotwórczym przeprowadzono na szczurach, które były narażone na działanie 2,6-ksylidyny przezłożyskowo, a następnie leczone tą samą substancją przez okres 2 lat. W tym wysoce wrażliwym modelu badawczym zaobserwowano powstawanie zarówno łagodnych, jak i złośliwych guzów w obrębie jamy nosowej (ethmoturbinalia).⁵

Nie można całkowicie wykluczyć znaczenia tych wyników dla ludzi stosujących lidokainę w dużych dawkach przez długi okres. Jednak ze względu na fakt, że lidokaina zwykle nie jest podawana przez dłuższy czas, nie przewiduje się wystąpienia istotnego ryzyka karcinogennego, jeśli lek jest stosowany zgodnie z zaleceniami.⁶

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Badania dotyczące toksycznego wpływu lidokainy na reprodukcję nie wykazały działania embriotoksycznego ani teratogennego. Jedynym obserwowanym efektem było zmniejszenie masy ciała płodu.⁷

W badaniach, w których ciężarnym szczurom podawano dawki lidokainy zbliżone do maksymalnych dawek leczniczych stosowanych u ludzi, zaobserwowano u potomstwa odchylenia w zachowaniu na tle neurologicznym.⁸

Znaczenie kliniczne danych przedklinicznych

Na podstawie całościowej analizy danych przedklinicznych dotyczących lidokainy można stwierdzić, że produkt leczniczy Lidocaini hydrochloridum Noridem, stosowany zgodnie z zaleceniami, nie stanowi szczególnego zagrożenia dla pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne skutki długotrwałego stosowania wysokich dawek leku ze względu na możliwy potencjał mutagenny i rakotwórczy metabolitu lidokainy – 2,6-ksylidyny. W praktyce klinicznej lidokaina rzadko jest stosowana przez dłuższy czas w wysokich dawkach, co minimalizuje to potencjalne ryzyko.⁹