znieczulenie miejscowe
Wskazanie

Znieczulenie miejscowe to procedura medyczna, polegająca na czasowym zahamowaniu przewodnictwa nerwowego w określonym obszarze ciała, bez utraty świadomości pacjenta. Jest stosowane w celu eliminacji bólu podczas drobnych zabiegów chirurgicznych, stomatologicznych, dermatologicznych oraz procedur diagnostycznych. Mechanizm działania opiera się na blokowaniu kanałów sodowych w błonach komórkowych neuronów, co uniemożliwia generowanie i przewodzenie impulsów bólowych.

W Polsce do znieczulenia miejscowego najczęściej stosuje się takie leki jak: Lignokaina (Xylocaine), Bupiwakaina (Marcaine, Bupivacaine WZF), Mepiwakaina (Mepivastesin), Artykaina (Ubistesin, Septanest, Citocartin), Prilokaina (EMLA – w kremie, w połączeniu z lidokainą) oraz Ropiwakaina (Naropin). Wybór środka zależy od rodzaju zabiegu, oczekiwanego czasu działania oraz indywidualnych cech pacjenta.

Środki te mogą być aplikowane na różne sposoby: powierzchniowo (w postaci żelu, kremu, aerozolu – np. Lidocaine spray, EMLA), poprzez infiltrację tkanek (np. przy zabiegach dermatologicznych), blokady nerwów obwodowych lub znieczulenie przewodowe (np. przy zabiegach na kończynach). W stomatologii powszechnie stosuje się znieczulenie nasiękowe i przewodowe z wykorzystaniem kartuszy z preparatami artykainowymi i lidokainowymi.

Największe trudności podczas stosowania znieczulenia miejscowego to możliwość wystąpienia reakcji alergicznych, które choć rzadkie, mogą być poważne. Innym wyzwaniem jest osiągnięcie odpowiedniego poziomu anestezji u pacjentów z infekcjami tkanek (niskie pH tkanek zmniejsza skuteczność leków) oraz u osób z anatomicznymi wariantami przebiegu nerwów. Problem stanowi również toksyczność ogólnoustrojowa przy przedawkowaniu lub przypadkowym podaniu donaczyniowym, a także krótki czas działania niektórych preparatów, co może wymagać ponownej aplikacji podczas dłuższych zabiegów.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl