nieselektywne hamowanie cyklooksygenazy

Nieselektywne hamowanie cyklooksygenazy to mechanizm działania wielu niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), takich jak aspiryna, ibuprofen czy naproksen. Polega on na jednoczesnym blokowaniu dwóch izoform enzymu cyklooksygenazy – COX-1 i COX-2.

Cyklooksygenaza-1 (COX-1) jest enzymem konstytutywnym, obecnym w większości tkanek organizmu, odpowiedzialnym za syntezę prostaglandyn pełniących funkcje fizjologiczne, m.in. ochronę błony śluzowej żołądka, regulację przepływu krwi przez nerki czy agregację płytek krwi. Cyklooksygenaza-2 (COX-2) jest enzymem indukowanym w odpowiedzi na stan zapalny i odpowiada głównie za syntezę prostaglandyn prozapalnych.

Nieselektywne hamowanie obu izoform COX prowadzi do efektów terapeutycznych NLPZ (przeciwzapalnego, przeciwbólowego i przeciwgorączkowego), ale jednocześnie jest przyczyną działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego. Zablokowanie COX-1 zaburza syntezę prostaglandyn ochronnych w żołądku, co może prowadzić do owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego.

W przeciwieństwie do nieselektywnych inhibitorów COX, selektywne inhibitory COX-2 (koksyby) zostały opracowane w celu zachowania działania przeciwzapalnego przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Jednak późniejsze badania wykazały, że selektywność wobec COX-2 może zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl