Interakcje leku
Vastan 10 mg

Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportery takie jak OATP1B1 i BCRP, co czyni ją podatną na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV) oraz inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, gemfibrozyl) znacząco zwiększają stężenia symwastatyny i jej aktywnego metabolitu w osoczu, co może prowadzić do podwyższonego ryzyka miopatii i rabdomiolizy. Przykładowo, itrakonazol powoduje ponad 10-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, a gemfibrozyl zwiększa AUC kwasu symwastatyny o 1,9 raza. W przypadku jednoczesnego stosowania z amiodaronem, werapamilem, diltiazemem czy amlodypiną, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę ze względu na ryzyko toksyczności mięśniowej. Ponadto, stosowanie fibratów, zwłaszcza gemfibrozylu, oraz niacyny w dawkach ≥ 1 g/dobę zwiększa ryzyko miopatii, a w przypadku gemfibrozylu interakcja ma charakter farmakokinetyczny. Sok grejpfrutowy w ilości >1 litra/dobę może zwiększyć narażenie na kwas symwastatyny aż 7-krotnie, co również jest klinicznie istotne.

Pobierz ChPL PDF Vastan – Tabletki powlekane – 10 mg
  1. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
    1. Interakcje farmakodynamiczne
    2. Interakcje farmakokinetyczne
  2. Szczegółowe interakcje lekowe zwiększające ryzyko miopatii/rabdomiolizy
  3. Inne istotne interakcje
    1. Kolchicyna
    2. Ryfampicyna
    3. Doustne leki przeciwzakrzepowe
  4. Interakcje symwastatyny z alkoholem
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. cukrzyca
  2. hipercholesterolemia
  3. miażdżyca naczyń serca
  4. mieszana dyslipidemia
  5. rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia
Substancja czynna
  1. symwastatyna
Kategoria leku
  1. leki hipolipemizujące
  2. statyny

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje leków z symwastatyną mogą zachodzić poprzez wiele mechanizmów. Szczególnie istotne są produkty lecznicze lub substancje pochodzenia roślinnego, które hamują aktywność enzymu CYP3A4 oraz szlaki transporterów (np. OATP1B). Substancje te mogą znacząco zwiększać stężenie symwastatyny i kwasu symwastatyny w osoczu, co prowadzi do podwyższonego ryzyka wystąpienia miopatii i (lub) rabdomiolizy.1

Przed jednoczesnym zastosowaniem symwastatyny z innymi lekami należy dokładnie zapoznać się z informacjami dotyczącymi potencjalnych interakcji oraz ewentualnej konieczności dostosowania dawki i schematu leczenia. Badania interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów.2

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególne ryzyko wystąpienia niepożądanych reakcji związane jest z jednoczesnym stosowaniem symwastatyny z innymi lekami hipolipemizującymi. Preparaty takie, nawet podawane w monoterapii, mogą powodować miopatię. Ryzyko wystąpienia miopatii, w tym rabdomiolizy, jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania fibratów. Gemfibrozyl dodatkowo wchodzi w interakcję farmakokinetyczną z symwastatyną, zwiększając jej stężenie w osoczu. Nie wykazano natomiast, aby jednoczesne stosowanie symwastatyny i fenofibratu powodowało większe ryzyko miopatii niż łączne ryzyko stosowania każdego z tych produktów oddzielnie.3

Rzadko obserwowano przypadki miopatii/rabdomiolizy związane z jednoczesnym stosowaniem symwastatyny i niacyny (kwasu nikotynowego) w dawkach modyfikujących stężenie lipidów (≥ 1 g/dobę).4

Interakcje farmakokinetyczne

Symwastatyna jest substratem cytochromu P450 3A4. Jednoczesne stosowanie symwastatyny z silnymi inhibitorami tego enzymu prowadzi do zwiększenia stężenia leku w osoczu, co znacząco podwyższa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Mechanizm interakcji dotyczy również inhibitorów białek transportowych, takich jak OATP1B1 czy BCRP, które wpływają na farmakokinetykę symwastatyny.5

Szczegółowe interakcje lekowe zwiększające ryzyko miopatii/rabdomiolizy

Substancja Mechanizm interakcji Zalecenia Efekt interakcji
Silne inhibitory CYP3A4: itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy HIV (np. nelfinawir), boceprewir, telaprewir, nefazodon, kobicystat Hamowanie metabolizmu symwastatyny Przeciwwskazane do stosowania z symwastatyną Itrakonazol: > 10-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny. Telitromycyna: 11-krotnie większe narażenie na kwas symwastatyny
Cyklosporyna Hamowanie CYP3A4 i/lub OATP1B1 Przeciwwskazane do stosowania z symwastatyną Zwiększenie AUC inhibitorów reduktazy HMG-CoA
Danazol Hamowanie metabolizmu symwastatyny Przeciwwskazane do stosowania z symwastatyną Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy
Gemfibrozyl Hamowanie szlaku glukuronidowego i/lub OATP1B1 Przeciwwskazane do stosowania z symwastatyną 1,9-krotnie zwiększenie AUC kwasu symwastatyny
Inne fibraty (z wyjątkiem fenofibratu) Interakcje farmakodynamiczne Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z symwastatyną Zwiększone ryzyko miopatii
Kwas fusydowy Mechanizm nieznany (farmakokinetyczny i/lub farmakodynamiczny) Przerwać stosowanie symwastatyny na czas leczenia kwasem fusydowym Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy, także przypadki śmiertelne
Amiodaron Hamowanie metabolizmu symwastatyny Nie stosować dawki większej niż 20 mg symwastatyny na dobę Miopatia wystąpiła u 6% pacjentów stosujących symwastatynę w dawce 80 mg i amiodaron
Antagoniści kanału wapniowego: werapamil Hamowanie CYP3A4 Nie stosować dawki większej niż 20 mg symwastatyny na dobę 2,3-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny
Diltiazem Hamowanie CYP3A4 Nie stosować dawki większej niż 20 mg symwastatyny na dobę 2,7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny
Amlodypina Hamowanie metabolizmu symwastatyny Nie stosować dawki większej niż 20 mg symwastatyny na dobę 1,6-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny
Lomitapid Hamowanie metabolizmu symwastatyny U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną nie stosować dawki większej niż 40 mg symwastatyny na dobę Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy
Elbaswir, Grazoprewir (inhibitory BCRP) Hamowanie białka BCRP Nie stosować dawki większej niż 20 mg symwastatyny na dobę Zwiększenie stężenia symwastatyny w osoczu i ryzyka miopatii
Niacyna (kwas nikotynowy) ≥ 1 g/dobę Interakcje farmakodynamiczne U pacjentów pochodzenia azjatyckiego nie zaleca się jednoczesnego stosowania z symwastatyną Nieznaczny wzrost AUC symwastatyny i kwasu symwastatyny oraz Cmax kwasu symwastatyny
Sok grejpfrutowy Hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita Unikać picia soku grejpfrutowego podczas stosowania symwastatyny Duże ilości (>1 litr/dobę): 7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny. 240 ml rano i wieczorem symwastatyna: 1,9-krotne zwiększenie narażenia

Inne istotne interakcje

Kolchicyna

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy podczas jednoczesnego stosowania kolchicyny i symwastatyny. Zalecane jest uważne monitorowanie kliniczne pacjentów otrzymujących takie połączenie leków.6

Ryfampicyna

Ryfampicyna jest silnym induktorem CYP3A4, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności leczenia symwastatyną u pacjentów długotrwale przyjmujących ten antybiotyk (np. w leczeniu gruźlicy). W badaniach farmakokinetycznych u zdrowych ochotników wykazano, że podawanie ryfampicyny powodowało zmniejszenie pola pod krzywą (AUC) stężeń osoczowych kwasu symwastatyny aż o 93%.7

Doustne leki przeciwzakrzepowe

Symwastatyna w dawkach 20-40 mg na dobę może umiarkowanie nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych pochodnych kumaryny. W badaniach klinicznych wykazano, że czas protrombinowy wyrażony jako INR (International Normalized Ratio) zwiększył się z wartości wyjściowej 1,7 do 1,8 u zdrowych ochotników oraz z 2,6 do 3,4 u osób chorych. Chociaż informowano o bardzo rzadkich przypadkach znaczącego podwyższenia wartości INR, to u pacjentów przyjmujących jednocześnie pochodne kumaryny należy ocenić czas protrombinowy przed rozpoczęciem leczenia symwastatyną oraz w początkowym okresie terapii w odpowiednich odstępach czasu.8

Po osiągnięciu stabilnego czasu protrombinowego, można monitorować go z częstością zalecaną standardowo podczas terapii pochodnymi kumaryny. Należy pamiętać o konieczności powtórzenia tej procedury w przypadku zmiany dawki symwastatyny lub przerwania stosowania produktu.9

Warto zauważyć, że u pacjentów nieprzyjmujących leków przeciwzakrzepowych, stosowanie symwastatyny nie wiązało się z występowaniem krwawień ani zmian czasu protrombinowego.10

Interakcje symwastatyny z alkoholem

Chociaż bezpośrednie interakcje symwastatyny z alkoholem nie zostały szczegółowo opisane w charakterystyce produktu leczniczego Vastan, należy zachować ostrożność podczas łączenia tych substancji. Alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy leków poprzez układ enzymatyczny cytochromu P450, w tym CYP3A4, którego symwastatyna jest substratem.

Spożywanie alkoholu podczas leczenia symwastatyną może potencjalnie:

  • Zwiększać ryzyko hepatotoksyczności – zarówno alkohol jak i symwastatyna mogą wpływać na funkcję wątroby, a ich jednoczesne stosowanie może potęgować to działanie
  • Modyfikować metabolizm symwastatyny, prowadząc do zmian w jej stężeniu w osoczu
  • Nasilać działania niepożądane symwastatyny, szczególnie związane z mięśniami

Z klinicznego punktu widzenia, należy zalecać pacjentom ograniczenie spożywania alkoholu podczas leczenia symwastatyną, szczególnie u osób z istniejącymi chorobami wątroby lub innymi czynnikami ryzyka hepatotoksyczności. Regularne monitorowanie funkcji wątroby jest wskazane u pacjentów regularnie spożywających alkohol podczas leczenia symwastatyną.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl