Właściwości farmakokinetyczne leku DoppelSept Gardło

DoppelSept Gardło jest produktem leczniczym w postaci tabletek do ssania, zawierającym dwie substancje czynne: benzokainę (5 mg) oraz chlorheksydyny dichlorowodorek (5 mg). Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych obu składników, z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku z organizmu.¹

Wchłanianie

Benzokaina charakteryzuje się niewielkim stopniem wchłaniania po miejscowym podaniu na błony śluzowe jamy ustnej. Jest to zgodne z jej przeznaczeniem jako miejscowego środka znieczulającego, co pozwala na uzyskanie efektu terapeutycznego lokalnie, bez znaczącego wpływu ogólnoustrojowego.²

Podobnie chlorheksydyna wykazuje słabe wchłanianie z powierzchni błon śluzowych. Należy zaznaczyć, że obie substancje czynne mogą w pewnym stopniu przedostawać się wraz ze śliną do przewodu pokarmowego, jednakże zarówno benzokaina, jak i chlorheksydyna charakteryzują się słabym wchłanianiem z przewodu pokarmowego.³

Dystrybucja

Dystrybucja benzokainy

W przypadku, gdy benzokaina zostanie wchłonięta do krążenia ogólnego, ulega dystrybucji w organizmie i następnie procesom metabolicznym. Istotną cechą benzokainy jest jej zdolność do przenikania przez barierę łożyskową. Natomiast brak jest danych dotyczących przenikania benzokainy do mleka matki.⁴

Dystrybucja chlorheksydyny

Podczas ssania tabletki chlorheksydyna jest uwalniana do śliny w sposób stopniowy. Jako związek kationowy wykazuje silne powinowactwo do grup fosforanowych znajdujących się na powierzchni błony śluzowej jamy ustnej oraz języka. Po związaniu się z tymi strukturami, chlorheksydyna podlega powolnemu uwalnianiu (proces ten może trwać nawet do 24 godzin), co umożliwia przedłużone działanie przeciwbakteryjne tej substancji.⁵

Chlorheksydyna wykazuje również zdolność wiązania się z powierzchnią zębów, co wpływa na jej lokalne działanie w jamie ustnej. Warto podkreślić, że około 30% podanej dawki chlorheksydyny pozostaje w jamie ustnej, co zapewnia utrzymanie efektu terapeutycznego. Podobnie jak w przypadku benzokainy, brak jest danych dotyczących przenikania chlorheksydyny przez łożysko oraz do mleka matki.⁶

Metabolizm

Metabolizm benzokainy

Benzokaina, która uległa wchłonięciu do krążenia ogólnego, podlega procesowi hydrolizy. Proces ten zachodzi głównie za pośrednictwem niespecyficznych cholinoesteraz obecnych w osoczu krwi. Mniejsza część benzokainy jest metabolizowana przez cholinoesterazy zlokalizowane w wątrobie.⁷

W wyniku hydrolizy benzokainy powstają dwa główne metabolity: etanol oraz kwas p-aminobenzoesowy (PABA). PABA podlega dalszym przemianom metabolicznym, głównie poprzez:

• Acetylację – proces dołączania grupy acetylowej
• Wiązanie z glicyną – tworzenie kompleksów z aminokwasem glicyną
• Glukuronidację (w mniejszym stopniu) – proces sprzęgania z kwasem glukuronowym, zwiększający hydrofilowość i ułatwiający wydalanie

⁸

Metabolizm chlorheksydyny

W przeciwieństwie do benzokainy, chlorheksydyna podlega metabolizmowi wątrobowemu w bardzo ograniczonym zakresie. Oznacza to, że większość wchłoniętej chlorheksydyny pozostaje w organizmie w formie niezmienionej do momentu eliminacji.⁹

Eliminacja

Eliminacja benzokainy

Benzokaina oraz jej metabolity są wydalane głównie z moczem. Proces ten obejmuje zarówno metabolity powstałe w wyniku hydrolizy (etanol, PABA), jak i produkty dalszych przemian metabolicznych PABA (metabolity acetylowane, sprzężone z glicyną oraz glukuronidy).¹⁰

Eliminacja chlorheksydyny

Proces eliminacji chlorheksydyny przebiega odmiennie niż w przypadku benzokainy. Zwykle około 90% spożytej dawki chlorheksydyny jest wydzielane z żółcią do światła jelita, a następnie wydalane z kałem w postaci niezmienionej. Pozostała część (około 10%) jest wydalana drogą nerkową z moczem.¹¹

Charakterystyka farmakokinetyczna – zestawienie