leczenie przezskórne
Leczenie przezskórne (terapia przezskórna) to metoda podawania leków i substancji leczniczych przez skórę pacjenta. Technika ta umożliwia dostarczanie substancji aktywnych bezpośrednio do krwiobiegu, z pominięciem przewodu pokarmowego, co eliminuje efekt pierwszego przejścia przez wątrobę.
W praktyce klinicznej leczenie przezskórne stosuje się poprzez różne systemy terapeutyczne: plastry transdermalne, maści, kremy, żele czy aerozole. Metoda ta jest szczególnie wartościowa w terapii przewlekłego bólu, chorobach sercowo-naczyniowych (np. dławica piersiowa), terapii hormonalnej czy leczeniu choroby Parkinsona.
Zaletami leczenia przezskórnego są: stałe stężenie leku w osoczu, zmniejszenie częstości dawkowania, ograniczenie działań niepożądanych oraz nieinwazyjny charakter terapii. Wyzwaniami pozostają: indywidualna przepuszczalność skóry, ograniczona liczba substancji możliwych do podania tą drogą (ze względu na wielkość cząsteczek) oraz możliwość wystąpienia miejscowych reakcji skórnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie cieśni aorty – Zapobieganie i profilaktyka
Zwężenie cieśni aorty (koarktacja aorty) to wrodzona wada serca objawiająca się miejscowym zwężeniem światła aorty, prowadzącym do nadciśnienia w górnej połowie ciała, przerostu lewej komory oraz ryzyka niedokrwienia narządów jamy brzusznej i kończyn dolnych. Diagnostyka prenatalna opiera się na echokardiografii płodowej, gdzie podejrzenie wzbudza niewyjaśnione powiększenie prawej komory, trudności w uwidocznieniu łuku aorty oraz obecność innych anomalii. Wczesne wykrycie po urodzeniu jest kluczowe dla zapobiegania powikłaniom, a leczenie obejmuje interwencje chirurgiczne lub przezskórne, z zastosowaniem prostaglandyny E1 u objawowych noworodków przed zabiegiem. Mimo skutecznej naprawy anatomicznej, około 33% pacjentów rozwija nadciśnienie tętnicze do okresu dojrzewania, co wymaga dalszej kontroli i farmakoterapii hipotensyjnej, najczęściej beta-blokerami, inhibitorami ACE lub antagonistami receptora angiotensyny (ARB).
badanie przesiewowe noworodka, beta-bloker, bloker receptora angiotensyny, choroba wieńcowa, długoterminowa opieka medyczna, echokardiografia płodowa, infekcyjne zapalenie wsierdzia, inhibitor konwertazy angiotensyny, koarktacja aorty, leczenie chirurgiczne, leczenie przezskórne, łuk aorty, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie narządów jamy brzusznej, niewydolność serca, prostaglandyna E1, przerost lewej komory serca, rezonans magnetyczny, rozwarstwienie aorty, tętniak aorty, udar mózgu, ultrasonografia płodu, wrodzona wada serca, zwężenie cieśni aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaldo
Podczas terapii rywastygminą w postaci kapsułek twardych (Rivaldo) istotne jest wznowienie leczenia od dawki początkowej 1,5 mg dwa razy na dobę po przerwie dłuższej niż 3 dni, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza wymiotów. U pacjentów stosujących przezskórne plastry z rywastygminą mogą pojawić się reakcje skórne o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, które niekoniecznie świadczą o uczuleniu. Należy jednak monitorować objawy alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, takie jak rozprzestrzenianie się zmian poza obszar plastra, narastający rumień, obrzęk, grudki, pęcherze oraz brak poprawy w ciągu 48 godzin po usunięciu plastra, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie skóry, działanie niepożądane, grudki skórne, leczenie przezskórne, nadwrażliwość, obrzęk, pęcherze skórne, reakcja alergiczna, reakcja skórna, reakcje miejscowe, rozsiane alergiczne zapalenie skóry, rumień, rywastygmina, test alergiczny, wymioty - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel kości – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w torbielach kości, zwłaszcza torbieli jednokomorowej (UBC) i tętniakowatej (ABC), zależy od wielu czynników, takich jak lokalizacja, wielkość, aktywność torbieli oraz wiek pacjenta. UBC wykazuje spontaniczne ustępowanie, szczególnie po osiągnięciu dojrzałości szkieletowej, z 22% torbieli pozostających w stopniu II według skali Neera. Czynniki negatywne prognostycznie to duży rozmiar (>84,3 cm³), wielokomorowość, aktywność torbieli (bliskość chrząstki wzrostowej) oraz wiek <10 lat. Wskaźnik niepowodzenia leczenia różni się w zależności od metody: iniekcje steroidów 36,6%, gwoździowanie śródszpikowe 50%, a kombinacja obu metod 21,4%. Nawrót po leczeniu chirurgicznym wynosi 26,1%, a po leczeniu zachowawczym 27,3%. W przypadku ABC nawroty po wyłyżeczkowaniu sięgają 10-20%, z ryzykiem wzrostu u pacjentów <15 lat, z centralną lokalizacją torbieli i niepełnym usunięciem jamy torbielowatej.
chrząstka wzrostowa, dojrzałość szkieletowa, dysfagia, gwoździowanie śródszpikowe, jama torbielowata, kostnina, leczenie przezskórne, łyżeczkowanie, martwica, nierówność długości kończyn, promieniowanie jonizujące, przeszczep kostny, stabilizacja wewnętrzna, szyjka kości udowej, tomografia komputerowa, torbiel jednokomorowa, torbiel kości, torbiel tętniakowata, wyłyżeczkowanie, zaburzenia wzrostu, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ketonal 50 mg/ml
Lek Ketonal (ketoprofen) w roztworze do wstrzykiwań o stężeniu 50 mg/ml jest wskazany dla dorosłych i dzieci powyżej 15 roku życia, z maksymalną dawką dobową 200 mg. Podanie domięśniowe zaleca się w dawce 100 mg (1 ampułka) 1-2 razy na dobę. Dożylne podanie, możliwe wyłącznie w warunkach szpitalnych, może odbywać się jako infuzja krótkotrwała (100-200 mg ketoprofenu rozcieńczone w 100 ml 0,9% NaCl, podawane przez 30-60 minut, powtarzane co 8 godzin) lub infuzja ciągła (100-200 mg w 500 ml płynu infuzyjnego przez 8 godzin, powtarzana po 8 godzinach). W terapii dożylnej zaleca się owinięcie butelek infuzyjnych czarnym papierem lub folią aluminiową, aby zapobiec degradacji ketoprofenu pod wpływem światła. U pacjentów w podeszłym wieku terapię należy rozpoczynać od najmniejszej dostępnej dawki, dostosowując ją do indywidualnej tolerancji, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
dawka dobowa, działanie niepożądane, działanie ośrodkowe, efekt przeciwbólowy, infuzja ciągła, infuzja dożylna, infuzja krótkotrwała, ketoprofen, leczenie doustne, leczenie pozajelitowe, leczenie przezskórne, leczenie skojarzone, lek przeciwbólowy, morfina, pacjent w podeszłym wieku, płyn infuzyjny, podanie domięśniowe, roztwór chlorku sodu, roztwór do wstrzykiwań, roztwór Ringera, tramadol, warunki szpitalne, wytrącenie osadu