przełyk hiperkinetyczny
Przełyk hiperkinetyczny, znany również jako przełyk nadpobudliwy lub „dziadek do orzechów” (nutcracker esophagus), to zaburzenie motoryki przełyku charakteryzujące się nieprawidłowo silnymi skurczami mięśni przełyku przy zachowanej koordynacji skurczów. Jest to jedna z pierwotnych dysfunkcji motorycznych przełyku, która może powodować ból w klatce piersiowej oraz utrudnione przełykanie.
Diagnostyka przełyku hiperkinetycznego opiera się głównie na badaniu manometrycznym przełyku, które wykazuje skurcze o wysokiej amplitudzie (>180 mmHg) przy prawidłowej propagacji fali perystaltycznej. Według najnowszej klasyfikacji chicagowskiej (v4.0) zaburzeń motoryki przełyku, rozpoznanie stawia się, gdy średnia wartość DCI (Distal Contractile Integral) przekracza 8000 mmHg·s·cm przy co najmniej 20% przełknięć.
Leczenie przełyku hiperkinetycznego obejmuje farmakoterapię z wykorzystaniem leków rozkurczających mięśnie gładkie (np. azotany, blokery kanału wapniowego), leków przeciwdepresyjnych w małych dawkach oraz inhibitorów pompy protonowej. W przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne można rozważyć zastosowanie toksyny botulinowej lub interwencji endoskopowych. Istotne jest również leczenie chorób współistniejących, takich jak refluks żołądkowo-przełykowy, który może nasilać objawy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Skurcze przełyku – Objawy
Skurcze przełyku to zaburzenia motoryki charakteryzujące się nieregularnymi, nieskoordynowanymi i często bolesnymi skurczami mięśni przełyku, które mogą upośledzać transport pokarmu do żołądka. Wyróżnia się dwa główne typy: dystalny skurcz przełyku (DES) oraz przełyk hiperkinetyczny. Dominującym objawem jest silny, uciskający ból w klatce piersiowej, trwający od kilku minut do kilku godzin, często promieniujący do ramion, pleców, szyi lub żuchwy, co może imitować ból sercowy. Dysfagia występuje u około 66% pacjentów i obejmuje trudności w połykaniu pokarmów stałych i płynów, odynofagię oraz uczucie zalegania pokarmu. Dodatkowo mogą wystąpić objawy takie jak globus, regurgitacja, zgaga, kaszel i chrypka. Epizody skurczów są zmienne, mogą mieć charakter przerywany lub przewlekły, a ich nasilenie i częstotliwość różnią się indywidualnie. Czynniki wyzwalające to m.in. spożywanie bardzo gorących lub zimnych pokarmów, szybkie jedzenie, czerwone wino, napoje gazowane, stres oraz opioidy.
achalazja, angina, angina pectoris, badanie manometryczne, ból w klatce piersiowej, choroba refluksowa przełyku, choroba sercowo-naczyniowa, chorobowość, dysfagia, dystalny skurcz przełyku, GERD, głobus, odynofagia, przełyk dziadka do orzechów, przełyk hiperkinetyczny, refluks, regurgitacja, rozlany skurcz przełyku, skurcz przełyku, zaburzenie motoryki przełyku, zawał mięśnia sercowego, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Skurcze przełyku – Patofizjologia i mechanizm
Skurcze przełyku, w tym rozlany skurcz przełyku (DES) i przełyk dziadkowy, są zaburzeniami motoryki charakteryzującymi się nieskoordynowanymi lub nadmiernie silnymi skurczami mięśni przełyku, co prowadzi do dysfagii i bólu zamostkowego. Patogeneza DES wiąże się z dysfunkcją neuronów hamujących w dystalnej części przełyku, zwłaszcza zmniejszeniem stężenia tlenku azotu (NO) – kluczowego neuroprzekaźnika hamującego – oraz nadmiernym uwalnianiem acetylocholiny. Diagnostyka opiera się na manometrii wysokiej rozdzielczości (HRM), gdzie DES rozpoznaje się przy co najmniej 20% połknięć z krótką latencją skurczów dystalnych, a przełyk dziadkowy definiuje się jako skurcze o średniej sile przekraczającej 180 mmHg lub DCI > 8000 mmHg·cm/s u 20% skurczów. Skurcze przełyku mogą być wywołane przez czynniki takie jak długotrwałe stosowanie opioidów, które hamują wydzielanie NO i peptydu wazoaktywnego jelitowego, prowadząc do charakterystycznych dla DES jednoczesnych skurczów o wysokiej amplitudzie.
acetylocholina, achalazja spastyczna, achalazja typu 3, centralna sensytyzacja, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, dystalny skurcz przełyku, manometria wysokiej rozdzielczości, neuroprzekaźnik hamujący, peptyd wazoaktywny jelitowy, perystaltyka przełyku, połączenie przełykowo-żołądkowe, przełyk hiperkinetyczny, przepuklina rozworu przełykowego, refluks żołądkowo-przełykowy, rozlany skurcz przełyku, skurcz przełyku, stwardnienie rozsiane, tlenek azotu, zaburzenie lękowe, zaburzenie motoryki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Skurcze przełyku – Leczenie
Skurcze przełyku (spasmus oesophagi) to zaburzenia motoryki charakteryzujące się nieprawidłowymi, często bolesnymi skurczami mięśni przełyku, obejmujące dwa główne typy: dystalny skurcz przełyku oraz przełyk hiperkinetyczny (przełyk dziadka do orzechów). Leczenie jest zindywidualizowane i zależy od nasilenia objawów oraz odpowiedzi na terapię. W łagodnych przypadkach zaleca się modyfikacje stylu życia, takie jak unikanie pokarmów wyzwalających skurcze, stosowanie olejku miętowego jako naturalnego relaksanta mięśni gładkich oraz techniki redukcji stresu. W farmakoterapii pierwszego rzutu stosuje się blokery kanału wapniowego (diltiazem, nifedypina, werapamil) oraz nitraty (np. nitrogliceryna podjęzykowo, izosorbid), które zmniejszają amplitudę skurczów i ból. Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, trazodon) oraz inhibitory pompy protonowej (lansoprazol, omeprazol) są stosowane w celu łagodzenia bólu i leczenia współistniejącego GERD. Inhibitory fosfodiesterazy (sildenafil) i leki antycholinergiczne również mogą być pomocne.
achalazja przełyku, bloker kanału wapniowego, Botox, dylatacja pneumatyczna, dysfagia, dystalny skurcz przełyku, ezofagektomia, fundoplikacja Nissena, GERD, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor pompy protonowej, lek antycholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, miotomia, miotomia Hellera, nitrat, olejek miętowy, POEM, przełyk dziadka do orzechów, przełyk hiperkinetyczny, przezustna endoskopowa miotomia, receptor H2, refluks żołądkowo-przełykowy, resekcja przełyku, rozlany skurcz przełyku, rozszerzanie balonowe, skurcz przełyku, terapia poznawczo-behawioralna, toksyna botulinowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny