nadczynność gruczołów przytarczycznych

Nadczynność gruczołów przytarczycznych (hiperparatyroidyzm) to zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się zwiększonym wydzielaniem parathormonu (PTH) przez przytarczyce. Prowadzi to do podwyższonego stężenia wapnia w surowicy krwi (hiperkalcemia) oraz szeregu zaburzeń metabolicznych i narządowych.

Hiperparatyroidyzm może mieć charakter pierwotny (najczęściej spowodowany gruczolakiem przytarczyc), wtórny (kompensacyjny, występujący głównie w przewlekłej chorobie nerek) lub trzeciorzędowy (autonomiczne wydzielanie PTH po długotrwałym wtórnym hiperparatyroidyzmie). W pierwotnej nadczynności przytarczyc najczęstszym objawem jest hiperkalcemia, która może prowadzić do kamicy nerkowej, osteoporozy, zmęczenia, osłabienia mięśniowego oraz zaburzeń neuropsychiatrycznych.

Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężenia wapnia, fosforanów i PTH w surowicy, badania obrazowe (USG, scyntygrafia, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny) w celu lokalizacji zmienionych gruczołów. Leczenie pierwotnej nadczynności przytarczyc jest głównie chirurgiczne (paratyroidektomia), podczas gdy w przypadkach wtórnego hiperparatyroidyzmu stosuje się kalcymimetyki, aktywne metabolity witaminy D oraz kontrolę fosforanów.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl