droga podpajęczynówkowa
Droga podpajęczynówkowa (łac. via subarachnoidea) to jedna z metod podawania leków do ośrodkowego układu nerwowego, polegająca na wprowadzeniu substancji do przestrzeni podpajęczynówkowej. Przestrzeń ta znajduje się pomiędzy pajęczynówką a oponą miękką i wypełniona jest płynem mózgowo-rdzeniowym.
Podawanie leków drogą podpajęczynówkową wykonuje się najczęściej poprzez nakłucie lędźwiowe (punkcję lędźwiową), zwykle na poziomie L3-L4 lub L4-L5. Metoda ta wykorzystywana jest przede wszystkim w anestezjologii do znieczulenia podpajęczynówkowego (znieczulenia rdzeniowego), a także w neurologii diagnostycznej do pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego.
Droga podpajęczynówkowa umożliwia szybkie dotarcie leku do struktur ośrodkowego układu nerwowego, z pominięciem bariery krew-mózg. Jest wykorzystywana do podawania środków znieczulających miejscowo (np. bupiwakaina, lidokaina), opioidów (np. morfina), a także leków przeciwbólowych i chemioterapeutyków w leczeniu bólu przewlekłego oraz niektórych nowotworów układu nerwowego.
Do powikłań związanych z podaniem leków drogą podpajęczynówkową należą: zespół popunkcyjny (ból głowy spowodowany wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego), krwiak nadtwardówkowy lub podtwardówkowy, infekcje (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropień), a także uszkodzenie korzeni nerwowych. Przeciwwskazaniami do zastosowania tej drogi podania są: zaburzenia krzepnięcia, infekcja miejsca wkłucia, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe oraz brak zgody pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Remifentanil B. Braun 5 mg
Remifentanil B. Braun jest opioidowym lekiem przeciwbólowym o szybkim działaniu, stosowanym wyłącznie jako składnik znieczulenia złożonego, nie zaś w monoterapii do indukcji znieczulenia ogólnego. Preparat zawiera 5 mg remifentanylu (chlorowodorku remifentanylu) w 1 ml roztworu po sporządzeniu, co wymaga precyzyjnego dawkowania i łączenia z innymi środkami anestetycznymi ze względu na jego specyficzny profil farmakokinetyczny. Podanie leku drogą zewnątrzoponową lub podpajęczynówkową jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na obecność glicyny w składzie, która może wywołać poważne powikłania neurologiczne.
anestezjolog, chlorowodorek remifentanylu, droga podpajęczynówkowa, droga zewnątrzoponowa, glicyna, indukcja znieczulenia, nadwrażliwość, opioidowy lek przeciwbólowy, pochodna fentanylu, powikłanie neurologiczne, profil farmakokinetyczny, reakcja alergiczna, remifentanyl, środek anestetyczny, substancja czynna, znieczulenie ogólne - Leksykon substancji czynnych
Morfina – Właściwości farmakodynamiczne
Morfina, klasyfikowana jako naturalne alkaloid opium (kod ATC: N02AA01), jest silnym opioidem o wysokiej skuteczności w leczeniu bólu nocyceptywnego. Jej działanie przeciwbólowe jest dawkozależne i wynika z aktywacji receptorów opioidowych μ, κ oraz δ w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym. Receptory μ odpowiadają za zniesienie bólu na poziomie nadrdzeniowym, depresję oddechową, euforię i uzależnienie, natomiast receptory κ za zniesienie bólu rdzeniowego i uspokojenie. Morfina hamuje przewodzenie impulsów bólowych poprzez modyfikację uwalniania neuroprzekaźników, a jej działanie obwodowe jest szczególnie efektywne w stanach zapalnych, gdzie zwiększa się ekspresja receptorów opioidowych. Działania niepożądane obejmują depresję oddechową, zahamowanie odruchu kaszlowego, miozę, zaparcia, skurcz zwieracza pęcherza moczowego oraz uwalnianie histaminy, co może prowadzić do świądu, zaczerwienienia i niedociśnienia ortostatycznego. Morfina wpływa także na osie hormonalne, powodując wzrost prolaktyny, obniżenie kortyzolu i testosteronu oraz zwiększenie ADH.
6-diglukuronian, alkaloid opium, ból nocyceptywny, depresja oddechowa, droga podpajęczynówkowa, droga zewnątrzoponowa, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwkaszlowe, hormon antydiuretyczny, mioza, morfino-3, morfino-3-glukuronian, morfino-6-glukuronian, niedotlenienie narządów, niewydolność lewej komory serca, oś podwzgórze-przysadka-gonady, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodek kaszlu, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, rdzeń przedłużony, receptor opioidowy, receptor δ, receptor κ, receptor μ, rozszerzenie naczyń obwodowych, skurcz oskrzeli, tolerancja lekowa, uwalnianie histaminy, zatrzymanie moczu, zwężenie źrenic, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Injectio Natrii chlorati isotonica Polpharma 9 mg/ml
Injectio Natrii Chlorati Isotonica Polpharma to izotoniczny roztwór chlorku sodu o stężeniu 9 mg/ml, zawierający jony sodu (Na+) i chlorkowe (Cl-) w stężeniu 154 mmol/l każdy. Produkt jest przeznaczony jako rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych, z pH roztworu w zakresie 5,5-7,5. Brak środków konserwujących umożliwia jego bezpieczne stosowanie do przygotowywania leków podawanych do przestrzeni zewnątrzoponowej oraz podpajęczynówkowej, co jest istotne w terapii układu nerwowego. Dawkowanie i sposób podawania należy dostosować do specyfiki rozpuszczanego lub rozcieńczanego produktu leczniczego, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, z uwzględnieniem szczególnej ostrożności w przypadku zaburzeń elektrolitowych ze względu na zawartość jonów Na+ i Cl-.
droga podpajęczynówkowa, droga zewnątrzoponowa, jon chlorkowy, jon sodu, jony sodu i chloru, leki parenteralne, opona twarda, pH roztworu, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie pozajelitowe, populacja pediatryczna, przestrzeń podpajęczynówkowa, przestrzeń zewnątrzoponowa, środek konserwujący, układ nerwowy, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal 1 mg/ml
Produkt leczniczy Morphini Sulfas WZF 0,1% Spinal (1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na morfinę siarczan, inne opioidy lub substancje pomocnicze, w tym chlorek sodu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także ostry napad astmy oskrzelowej oraz choroby obturacyjne górnych dróg oddechowych, ze względu na ryzyko nasilenia niewydolności oddechowej. Ze względu na drogę podania (podpajęczynówkową lub zewnątrzoponową), nie należy stosować leku w przypadku stanu zapalnego w miejscu wkłucia, jednoczesnego leczenia przeciwzakrzepowego, skazy krwotocznej, a także w obecności zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego, chorób demielinizacyjnych OUN, niestabilnych złamań kręgosłupa oraz deformacji utrudniających prawidłowe wkłucie.
astma oskrzelowa, choroba demielinizacyjna, choroba obturacyjna dróg oddechowych, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, deformacja kręgosłupa, depresja ośrodka oddechowego, dieta niskosodowa, droga podpajęczynówkowa, droga zewnątrzoponowa, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, lek przeciwzakrzepowy, morfina siarczan, nadwrażliwość na składniki, niewydolność oddechowa, opioidowy lek przeciwbólowy, reakcja krzyżowa, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, złamanie kręgosłupa