zatrucie doustne
Zatrucie doustne to stan chorobowy wynikający z wprowadzenia do organizmu przez przewód pokarmowy substancji toksycznych, które wywierają szkodliwy wpływ na funkcjonowanie narządów i układów. Substancje toksyczne mogą obejmować leki, chemikalia gospodarstwa domowego, pestycydy, rośliny trujące, grzyby, alkohole oraz metale ciężkie.
Objawy zatrucia doustnego są zróżnicowane i zależą od rodzaju toksyny, przyjętej dawki oraz czasu, jaki upłynął od ekspozycji. Najczęściej obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha), zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, drgawki, zaburzenia świadomości), zaburzenia oddychania oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego.
Postępowanie w przypadku zatrucia doustnego obejmuje zabezpieczenie funkcji życiowych, identyfikację trucizny, ograniczenie jej wchłaniania (np. poprzez płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego), przyspieszenie eliminacji oraz wdrożenie leczenia objawowego i, jeśli dostępne, swoistego (antidotum). Kluczowe znaczenie ma szybka interwencja medyczna i konsultacja z ośrodkiem toksykologicznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Mizormic 5 mg/ml
Przedawkowanie midazolamu, benzodiazepiny o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy, może prowadzić do szerokiego spektrum objawów klinicznych, od łagodnej ospałości i ataksji po ciężką depresję oddechową, bezdech, niewydolność oddechową oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak niedociśnienie tętnicze i depresja krążeniowa. Szczególnie narażone są grupy pacjentów z chorobami układu oddechowego, niewydolnością wątroby lub nerek oraz osoby w podeszłym wieku, u których metabolizm midazolamu jest spowolniony, co może skutkować przedłużającą się śpiączką benzodiazepinową. Warto podkreślić, że synergistyczne działanie toksyczne występuje przy jednoczesnym stosowaniu alkoholu, opioidów, innych benzodiazepin, leków przeciwpsychotycznych i trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych, co znacząco zwiększa ryzyko ciężkich powikłań, w tym depresji oddechowej i drgawek.
alkohol etylowy, arefleksja, ataksja, benzodiazepiny, bezdech, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dyzartria, działanie depresyjne, flumazenil, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, midazolam, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, oczopląs, opioidy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, śpiączka benzodiazepinowa, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, węgiel aktywny, zaburzenia oddechowo-krążeniowe, zatrucie doustne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nicorette Coolmint 4 mg
Przedawkowanie nikotyny z leku Nicorette Coolmint (4 mg tabletki do ssania) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, zwłaszcza przy spożyciu 10-15 tabletek (40-60 mg nikotyny), co odpowiada minimalnej dawce śmiertelnej w zatruciu doustnym. Ryzyko przedawkowania wzrasta u pacjentów słabo palących, stosujących jednocześnie inne źródła nikotyny (np. palenie tytoniu, inne preparaty NRT) oraz przy nieprzestrzeganiu dawkowania. Szczególnie niebezpieczne jest zatrucie u dzieci i młodzieży, gdzie dawki tolerowane przez dorosłych mogą wywołać ciężkie objawy, a nawet zgon. Objawy przedawkowania obejmują nudności, wymioty, bóle brzucha, bóle i zawroty głowy, zaburzenia słuchu, niedociśnienie tętnicze, niemiarowe tętno, trudności w oddychaniu, drgawki i zapaść naczyniową, nasilające się wraz z dawką nikotyny.
ból brzucha, ból głowy, drgawki, duszność, intensywna opieka medyczna, nadmierna potliwość, nadmierne ślinienie, niedociśnienie tętnicze, niemiarowe tętno, nikotynowa terapia zastępcza, nudności i wymioty, objawy neurologiczne, objawy sercowo-naczyniowe, ostre zatrucie nikotyną, przedawkowanie nikotyny, węgiel aktywowany, zaburzenia słuchu, zapaść naczyniowa, zatrucie doustne, zatrucie nikotyną, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – DiosMax 1000 mg
Przedawkowanie DiosMaxu, zawierającego 1000 mg zmikronizowanej diosminy, wiąże się głównie z objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe, nudności oraz wymioty. Dotychczas nie odnotowano przypadków ciężkiego zatrucia ani poważnych objawów klinicznych, co wskazuje na relatywnie niską toksyczność diosminy. W przypadku podejrzenia przedawkowania zaleca się wdrożenie standardowych procedur postępowania w zatruciach doustnych, obejmujących wywołanie wymiotów, płukanie żołądka, podanie węgla aktywnego oraz leczenie objawowe, dostosowane do stanu klinicznego pacjenta i ilości przyjętego leku.
czynności życiowe, dawka terapeutyczna, diosmina zmikronizowana, dolegliwości bólowe, nudności i wymioty, płukanie żołądka, postępowanie terapeutyczne, profil bezpieczeństwa leku, profil toksyczności, przedawkowanie leku, treść żołądkowa, węgiel aktywny, wywoływanie wymiotów, zaburzenia perystaltyki, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zatrucie doustne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Hascofungin 1 g/100 g
Produkt leczniczy HASCOFUNGIN w postaci kremu zawiera cyklopiroks z olaminą w stężeniu 1 g/100 g (1%). Do tej pory nie odnotowano przypadków przedawkowania, co może wynikać z miejscowego zastosowania leku, ograniczonej absorpcji przezskórnej oraz niskiego stężenia substancji czynnej. Brak jest danych dotyczących objawów toksyczności czy specyficznego postępowania w przypadku przedawkowania. W dokumentacji nie określono dawek toksycznych ani szczegółowych wytycznych terapeutycznych w takich sytuacjach.
- Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon – Przedawkowanie
Acetonid fluocynolonu, stosowany miejscowo w preparatach do uszu (np. Cetraxal Plus, Ciprotic) w stężeniu 0,25 mg/ml, charakteryzuje się bardzo niskim ryzykiem ostrego przedawkowania ze względu na minimalną biodostępność systemową i anatomiczne ograniczenia przewodu słuchowego zewnętrznego. Jednorazowe przekroczenie dawki nie wywołuje istotnych klinicznie skutków ogólnoustrojowych. Natomiast przewlekłe lub nieprawidłowe stosowanie może prowadzić do objawów hiperkortyzolizmu oraz zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA), szczególnie u dzieci, u których obserwuje się zahamowanie wzrostu i obniżenie stężenia kortyzolu w osoczu. Objawy te są jednak zazwyczaj przejściowe i odwracalne w ciągu dni lub tygodni po zaprzestaniu terapii.
acetonid fluocynolonu, centrum informacji toksykologicznej, Cetraxal Plus, Ciprotic, dostępność biologiczna leku, hiperkortyzolizm, kortykosteroid, oś HPA, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodek toksykologiczny, płukanie żołądka, preparat do uszu, przewód słuchowy zewnętrzny, stężenie kortyzolu, stężenie osoczowe, węgiel aktywowany, zahamowanie osi hormonalnej, zahamowanie wzrostu, zatrucie doustne, związek zobojętniający kwas - Leksykon leków
Przedawkowanie – Daktarin 20 mg/g
Przedawkowanie pudru leczniczego Daktarin zawierającego azotan mikonazolu w stężeniu 20 mg/g może prowadzić do różnych objawów w zależności od drogi ekspozycji. Najczęstszym skutkiem nadmiernego stosowania zewnętrznego jest podrażnienie skóry objawiające się zaczerwienieniem, świądem i pieczeniem, które ustępują po zaprzestaniu aplikacji. Produkt nie jest przeznaczony do stosowania doustnego; w przypadku przypadkowego spożycia należy wdrożyć standardowe postępowanie w zatruciach doustnych, dostosowane do ilości przyjętego preparatu. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu w okolicach twarzy i dróg oddechowych, aby uniknąć inhalacji.
bradypnoe, duszność, intubacja dotchawicza, mikonazol, niedrożność dróg oddechowych, oddychanie wspomagane, podrażnienie skóry, powikłania oddechowe, puder leczniczy, saturacja krwi, sinica, świszczący oddech, tachypnoe, wentylacja spontaniczna, zaburzenia oddychania, zatrucie doustne, zatrzymanie oddychania - Leksykon leków
Przedawkowanie – ACC mini 100 mg
Acetylocysteina zawarta w produkcie leczniczym ACC mini charakteryzuje się relatywnie niską toksycznością, nawet przy dawkach znacznie przekraczających zalecane wartości terapeutyczne. Badania kliniczne wykazały, że dawka do 11,6 g/dobę przez 3 miesiące nie powodowała ciężkich działań niepożądanych, a tolerancja do 500 mg/kg masy ciała była dobra. W dokumentacji medycznej nie odnotowano przypadków zatrucia po doustnym podaniu acetylocysteiny, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa tego leku. Niemniej jednak, przedawkowanie może wywołać objawy głównie ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka, a u niemowląt istnieje ryzyko nadmiernego wydzielania w drogach oddechowych, co może prowadzić do powikłań oddechowych.
acetylocysteina, antidotum, biegunka, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, dyskomfort brzuszny, działanie niepożądane, leczenie objawowe, nadmierne wydzielanie, nudności, opróżnianie żołądka, powikłanie oddechowe, przedawkowanie acetylocysteiny, toksyczność substancji czynnej, układ pokarmowy, wydzielina, wydzielina dróg oddechowych, wymioty, zaburzenia oddychania, zatrucie, zatrucie doustne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Respifortin 600 mg
Acetylocysteina, substancja czynna leku Respifortin 600 mg, charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa, nawet przy dawkach znacznie przekraczających standardowe zalecenia. Badania kliniczne wykazały, że dawki do 11,6 g/dobę przez 3 miesiące oraz jednorazowe podanie do 500 mg/kg masy ciała są dobrze tolerowane bez występowania ciężkich działań niepożądanych czy objawów toksyczności. Przedawkowanie acetylocysteiny może jednak wywołać objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka, które pojawiają się powyżej dawki terapeutycznej i mają charakter indywidualny.
acetylocysteina, antidotum, badania kliniczne, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, leczenie objawowe, lek przeciwwymiotny, mechanizm obronny, objawy niepożądane, objawy zatrucia, odruch wymiotny, ośrodek toksykologiczny, parametry życiowe, podrażnienie przewodu pokarmowego, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, Respifortin, środek przeciwbiegunkowy, treść żołądkowa, zatrucie doustne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lungamo 18 mcg/dawkę odmierzoną
Przedawkowanie tiotropium bromku, substancji czynnej produktu Lungamo, może prowadzić do nasilenia objawów przeciwcholinergicznych, zwłaszcza przy dawkach przekraczających zalecane 18 μg/dobę. Badania kliniczne wykazały względnie dobry profil bezpieczeństwa nawet przy dawkach znacznie wyższych: pojedyncza dawka wziewna do 340 μg u zdrowych ochotników nie wywołała istotnych działań niepożądanych, a dawka 170 μg/dobę przez 7 dni powodowała jedynie suchość błony śluzowej jamy ustnej. U pacjentów z POChP stosujących do 43 μg/dobę przez 4 tygodnie nie odnotowano znaczących działań niepożądanych. Ostre zatrucie po doustnym spożyciu kapsułek jest mało prawdopodobne ze względu na niską biodostępność tiotropium po podaniu doustnym, jednak wymaga obserwacji pod kątem objawów przeciwcholinergicznych i leczenia objawowego.
antagonista receptorów muskarynowych, biodostępność doustna, blokada przywspółczulna, blokada receptorów muskarynowych, dysfagia, działanie farmakologiczne, fizostygmina, hipertermia, lek cholinomimetyczny, mydriasis, objawy przeciwcholinergiczne, POChP, refluks żołądkowo-przełykowy, spowolnienie perystaltyki jelit, suchość błony śluzowej jamy ustnej, tachykardia, tiotropium bromek, zaburzenia akomodacji oka, zatrucie doustne, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Rifampicyna TZF 300 mg
Przedawkowanie ryfampicyny, dostępnej w kapsułkach o dawkach 150 mg i 300 mg, stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy toksyczne pojawiają się szybko po spożyciu nadmiernej dawki i obejmują nudności, wymioty, żółtaczkę oraz w ciężkich przypadkach śpiączkę, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby. Stopień nasilenia symptomów zależy od ilości przyjętego leku oraz indywidualnej funkcji wątroby, co podkreśla konieczność szybkiej oceny stanu klinicznego i monitorowania funkcji wątrobowych u zatrutych pacjentów.
funkcja wątroby, hemodializa, kapsułki twarde, lek przeciwwymiotny, narządy wydalnicze, niewydolność wątroby, nudności, objawy toksyczne, płukanie żołądka, przedawkowanie ryfampicyny, rifampicyna, śpiączka, śpiączka wątrobowa, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywny, wymioty, wymuszona diureza, zatrucie doustne, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dysport 500 jednostek kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A/fiolkę
Przedawkowanie preparatu Dysport, zawierającego neurotoksynę Clostridium botulinum typu A, prowadzi do rozległego porażenia nerwowo-mięśniowego, które może obejmować zarówno mięśnie w miejscu podania, jak i odległe grupy mięśniowe. Mechanizm toksyczny opiera się na blokadzie uwalniania acetylocholiny w połączeniach nerwowo-mięśniowych, co skutkuje osłabieniem mięśniowym, dysfagią, dysfonią oraz potencjalnie zagrażającą życiu niewydolnością oddechową. Objawy mogą pojawić się z opóźnieniem, nawet po kilku dniach do kilku tygodni od ekspozycji, co wymaga długotrwałej obserwacji pacjenta, zwłaszcza w przypadku przypadkowego zakłucia lub połknięcia preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami układu oddechowego, u których ryzyko niewydolności oddechowej jest zwiększone.
acetylocholina, antidotum, dysfagia, dysfonia, nadzór medyczny, neurotoksyna Clostridium botulinum, niewydolność oddechowa, obserwacja pacjenta, oddech wspomagany, porażenie mięśni oddechowych, porażenie nerwowo-mięśniowe, toksyczność systemowa, toksyna botulinowa, wentylacja mechaniczna, zatrucie doustne, żywienie dojelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cloranxen 10 mg
Przedawkowanie klorazepanu dipotasowego (Cloranxen 10 mg) prowadzi do zahamowania aktywności ośrodkowego układu nerwowego, z objawami od umiarkowanej senności, dezorientacji i letargu, po ciężkie stany takie jak ataksja, hipotonia mięśniowa, niedociśnienie tętnicze, depresja oddechowa, a w najcięższych przypadkach śpiączka i bardzo rzadko zgon. Nasilenie objawów koreluje z dawką i może skutkować zaburzeniami świadomości, koordynacji ruchowej, niestabilnością hemodynamiczną oraz niewydolnością oddechową. Warto podkreślić, że przedawkowanie benzodiazepin samo w sobie rzadko jest bezpośrednio śmiertelne, jednak współistniejące spożycie alkoholu lub innych substancji depresyjnych na OUN znacząco zwiększa ryzyko powikłań.
antagonista receptorów benzodiazepinowych, ataksja, benzodiazepina, depresja oddechowa, dezorientacja, flumazenil, hipotonia mięśniowa, letarg, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, śpiączka, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, węgiel aktywowany, wydłużenie odcinka QRS, wydłużenie odcinka QT, zatrucie doustne - Leksykon leków
Przedawkowanie – ACC 200 mg
Acetylocysteina wykazuje wysoki profil bezpieczeństwa nawet przy dawkach znacznie przekraczających standardowe zalecenia terapeutyczne. Badania kliniczne potwierdzają dobrą tolerancję substancji przy dawkach do 11,6 g/dobę przez 3 miesiące oraz do 500 mg/kg masy ciała, bez występowania ciężkich działań niepożądanych. Mimo to, przedawkowanie może wywołać objawy niepożądane, głównie ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka, które wymagają leczenia objawowego, w tym nawodnienia i kontroli elektrolitów. Nie istnieje swoista odtrutka na acetylocysteinę, dlatego postępowanie powinno być ukierunkowane na łagodzenie symptomów.
acetylocysteina, biegunka, charakterystyka produktu leczniczego, dawkowanie terapeutyczne, dolegliwości przewodu pokarmowego, drożność dróg oddechowych, działania niepożądane, kontrola elektrolitów, leczenie objawowe, nadmierne dawkowanie, nadmierne wydzielanie, nudności, objawy niepożądane, objawy zatrucia, postępowanie medyczne, postępowanie terapeutyczne, przedawkowanie acetylocysteiny, swoista odtrutka, tabletki musujące, tolerancja acetylocysteiny, wymioty, zatrucie doustne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Muccosinal 600 mg
Acetylocysteina, substancja czynna preparatu Muccosinal 600 mg tabletki musujące, charakteryzuje się niską toksycznością przy przedawkowaniu doustnym. Badania kliniczne wykazały, że dawki nawet do 11,6 g na dobę przez 3 miesiące u zdrowych ochotników nie wywoływały ciężkich działań niepożądanych, a tolerowane były również dawki do 500 mg/kg masy ciała. Standardowa dawka terapeutyczna wynosi 600 mg acetylocysteiny na tabletkę. Pomimo wysokiego profilu bezpieczeństwa, przedawkowanie może prowadzić do objawów ze strony układu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty i biegunka, a u dzieci dodatkowo do nadmiernego wydzielania śluzu w drogach oddechowych, co może utrudniać oddychanie.
acetylocysteina, biegunka, dawka terapeutyczna, drogi oddechowe, działanie niepożądane, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, margines bezpieczeństwa leku, Muccosinal, nudności, przedawkowanie leku, tabletka musująca, toksyczność leku, układ pokarmowy, wydzielanie śluzu, wymioty, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zatrucie doustne, zatrucie lekiem - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dysport 300 jednostek kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A/fiolkę
Przedawkowanie preparatu Dysport, zawierającego neurotoksynę Clostridium botulinum typu A, prowadzi do nadmiernej blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, co może skutkować uogólnionym osłabieniem mięśniowym, dysfagią, dysfonią oraz w najcięższych przypadkach porażeniem mięśni oddechowych z ryzykiem niewydolności oddechowej. Objawy mogą pojawić się z opóźnieniem nawet do kilku tygodni po ekspozycji, co wymaga przedłużonej obserwacji pacjenta. Przedawkowanie może nastąpić przez podanie zbyt dużej dawki, przypadkowe zakłucie lub połknięcie preparatu, a toksyna może przeniknąć do krwiobiegu, wywołując ogólnoustrojowe powikłania. Warto zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z chorobami nerwowo-mięśniowymi, zaburzeniami oddychania lub połykania oraz stosujących leki miorelaksacyjne, u których ryzyko powikłań jest znacznie podwyższone.
dysfagia, dysfonia, Dysport, lek miorelaksacyjny, miastenia gravis, mięsień krtani, neurotoksyna botulinowa, neurotoksyna Clostridium botulinum typu A, niewydolność oddechowa, paraliż mięśni oddechowych, porażenie nerwowo-mięśniowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, wentylacja mechaniczna, zaburzenie głosu, zaburzenie połykania, zatrucie doustne, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe