Przedawkowanie
Hioscyna butylobromek

Przedawkowanie hioscyny butylobromku

Hioscyna butylobromek (nazwa międzynarodowa: Hyoscini butylbromidum) to substancja czynna o działaniu cholinolitycznym, stosowana jako składnik wielu preparatów przeciwskurczowych. Występuje w lekach takich jak AuroGastro, Buscopan, Buscopan Forte, Buscolysin, Panadol Femina, Scopolamine butylbromide Kalceks oraz Scopolan, dostępnych w różnych postaciach farmaceutycznych (tabletki powlekane, drażowane, roztwory do wstrzykiwań, czopki). Przedawkowanie tej substancji może prowadzić do wystąpienia poważnych objawów klinicznych związanych z jej działaniem antycholinergicznym.^{1 2 3}

Objawy przedawkowania

Zatrucie hioscyną butylobromkiem charakteryzuje się objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz spotęgowanym działaniem cholinolitycznym. Nasilenie objawów uzależnione jest od przyjętej dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.⁴

Po przedawkowaniu doustnym hioscyny butylobromku stwierdzano takie objawy jak: suchość w jamie ustnej, tachykardia, nieznaczna ospałość i przemijające zaburzenia widzenia.^{5 6}

Stopniowanie objawów zatrucia

W zależności od stopnia zatrucia hioscyną butylobromkiem obserwuje się objawy o różnym nasileniu, które można podzielić na trzy kategorie:⁷

⁸

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania hioscyny butylobromku konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania leczniczego. Pacjenta należy hospitalizować i zastosować leczenie objawowe.⁹

Leczenie farmakologiczne

Kluczowym elementem terapii jest podanie leków parasympatykomimetycznych, które zmniejszają objawy przedawkowania poprzez przeciwdziałanie efektom antycholinergicznym hioscyny butylobromku. Do stosowanych leków należą:^{10 11 12}

• Galantamina – inhibitor acetylocholinesterazy zwiększający stężenie acetylocholiny
• Fizostygmina – lek antycholinesterazowy
• Neostygmina – w przypadku ciężkich objawów antycholinergicznych

^{13 14}

Postępowanie w stanach ciężkiego zatrucia

W przypadku ciężkiego zatrucia, przejawiającego się majaczeniem, pobudzeniem i niepokojem, zalecane jest podanie pacjentowi barbituranów i benzodiazepin. W stanach zagrażających życiu konieczne może być podjęcie czynności reanimacyjnych.¹⁵

Postępowanie w przypadku powikłań narządowych

Przedawkowanie hioscyny butylobromku może prowadzić do specyficznych powikłań narządowych, które wymagają odpowiedniego postępowania:^{16 17}

• Jaskra – w przypadku pacjentów chorych na jaskrę lub z objawami jaskry należy niezwłocznie skonsultować się z okulistą; może być konieczne miejscowe zastosowanie pilokarpiny
• Zaburzenia sercowo-naczyniowe – należy leczyć zgodnie z ogólnymi standardami terapeutycznymi; w przypadku ortostatycznych spadków ciśnienia tętniczego zaleca się ułożenie pacjenta w pozycji leżącej
• Zatrzymanie oddychania – należy rozważyć intubację i sztuczne oddychanie
• Zatrzymanie moczu – może być konieczne cewnikowanie pęcherza moczowego

^{18 19 20 21}

Postępowanie eliminacyjne

W przypadku przedawkowania hioscyny butylobromku należy podjąć działania zmierzające do zmniejszenia stężenia leku w surowicy. Zalecane jest:²²

• Wywołanie wymiotów (w przypadku zatrucia doustnego)
• Zastosowanie wlewu dożylnego roztworów soli i glukozy

²³

Leczenie wspomagające

W zależności od stanu klinicznego pacjenta, oprócz wyżej wymienionych działań, może być konieczne zastosowanie odpowiedniego leczenia wspomagającego.^{24 25 26}

Szczególne uwagi dotyczące przedawkowania preparatu Panadol Femina

W przypadku przedawkowania preparatu Panadol Femina, zawierającego oprócz hioscyny butylobromku (10 mg) również paracetamol (500 mg), należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalną hepatotoksyczność paracetamolu. Objawy uszkodzenia wątroby mogą wystąpić z opóźnieniem (24-48 godzin) i osiągać najwyższy poziom po 4-6 dniach.²⁷

W takim przypadku konieczna jest natychmiastowa interwencja medyczna, nawet przy braku początkowych objawów. Leczenie obejmuje podanie węgla aktywowanego, monitorowanie stężenia paracetamolu we krwi oraz wdrożenie terapii odtruwającej z zastosowaniem N-acetylocysteiny i/lub metioniny.²⁸

Tabela objawów przedawkowania

Obserwacja kliniczna wskazuje, że u ludzi dotychczas nie odnotowano ciężkich objawów zatrucia po jednorazowym ostrym przedawkowaniu hioscyny butylobromku.²⁹ Jednakże, ze względu na możliwość wystąpienia poważnych powikłań, każdy przypadek przedawkowania wymaga odpowiedniego podejścia terapeutycznego i monitorowania stanu pacjenta.