Właściwości farmakokinetyczne
Hioscyna butylobromek

Hioscyna butylobromek, będąca czwartorzędową solą amoniową, charakteryzuje się niską biodostępnością po podaniu doustnym (<1%) oraz ograniczonym wchłanianiem z przewodu pokarmowego (około 8% po podaniu doustnym i 3% po podaniu doodbytniczym). Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawkach 20-400 mg wynosi od 0,11 do 2,04 ng/ml, osiągane około 2 godzin po podaniu. Substancja wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (4,4-13%) i dużą objętość dystrybucji (Vss 128 l), co wskazuje na intensywną dystrybucję do tkanek mięśniowych brzucha i miednicy oraz śródściennych zwojów narządów jamy brzusznej. Po podaniu dożylnym hioscyna jest szybko eliminowana z osocza (t½α 2-4 min, t½β 29 min), natomiast po podaniu doustnym okres półtrwania wynosi od 4,8 do 10,6 h, co umożliwia utrzymanie działania terapeutycznego mimo niskich stężeń w osoczu.

Właściwości farmakokinetyczne hioscyny butylobromku

Hioscyna butylobromek (butylobromek hioscyny) to czwartorzędowa sól amoniowa, która wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne wpływające na jej działanie terapeutyczne. Substancja ta jest stosowana w preparatach takich jak Buscopan, Buscopan Forte, AuroGastro, Buscolysin, Panadol Femina, Scopolamine butylbromide Kalceks czy Scopolan.1

Wchłanianie

Hioscyna butylobromek charakteryzuje się wysoką polarnością, co znacząco wpływa na stopień jej wchłaniania z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym wchłania się jedynie częściowo – około 8% dawki, natomiast po podaniu doodbytniczym wchłanianie jest jeszcze niższe – około 3% dawki.2 3

Po podaniu doustnym pojedynczej dawki w zakresie od 20 mg do 400 mg, maksymalne stężenie w osoczu obserwuje się po około 2 godzinach i wynosi ono średnio od 0,11 ng/ml do 2,04 ng/ml. W tym zakresie dawek wartości AUC0-tz wahają się od 0,37 ng·h/ml do 10,7 ng·h/ml.4 5

Mediana biodostępności całkowitej dla różnych postaci farmaceutycznych (tabletek powlekanych, czopków i roztworu doustnego) zawierających 100 mg hioscyny butylobromku jest bardzo niska i wynosi poniżej 1%.6 W przypadku preparatu Scopolan, maksymalne stężenie we krwi po podaniu doustnym występuje po 1-3 godzinach.7

Dystrybucja

Hioscyna butylobromek charakteryzuje się specyficznym mechanizmem dystrybucji w organizmie. Ze względu na duże powinowactwo do receptorów muskarynowych i nikotynowych, substancja ta jest dystrybuowana głównie do komórek mięśniowych okolic brzucha i miednicy, jak również śródściennych zwojów narządów jamy brzusznej.8 9

Wiązanie hioscyny butylobromku z białkami osocza (albuminami) jest stosunkowo niskie i wynosi około 4,4%.10 11 W przypadku preparatu Scopolan, stopień wiązania z białkami krwi jest nieco wyższy i wynosi 8-13%.12

Po podaniu dożylnym substancja jest szybko usuwana z osocza w ciągu pierwszych 10 minut, z okresem półtrwania wynoszącym 2-3 minuty. Objętość dystrybucji (Vss) wynosi 128 l.13 14

Badania na zwierzętach wskazują, że hioscyna butylobromek nie przenika przez barierę krew-mózg, ale brak jest dostępnych danych klinicznych potwierdzających ten fakt u ludzi.15 16

Zaobserwowano oddziaływanie hioscyny butylobromku (1 mM) z transportem choliny (1,4 nM) w komórkach nabłonkowych łożyska ludzkiego in vitro.17 Substancja przenika przez barierę łożyskową, a w przypadku Buscolysinu stwierdzono, że w niewielkim stopniu przenika do mleka kobiecego.18

Po podaniu doustnym i dożylnym hioscyna butylobromek gromadzi się w tkankach przewodu pokarmowego, wątroby i nerek. Pomimo krótkotrwałego, bardzo niskiego stężenia we krwi, substancja pozostaje dostępna w miejscu działania ze względu na jej duże powinowactwo do tkanek.19

Metabolizm

Głównym szlakiem metabolicznym hioscyny butylobromku jest hydrolityczne rozszczepienie wiązania estrowego.20 21

W przypadku preparatu Buscolysin stwierdzono, że metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, jednak metabolity nie zostały dotąd ostatecznie zidentyfikowane.22

Eliminacja

Po doustnym podaniu pojedynczej dawki w zakresie od 100 mg do 400 mg, końcowy okres półtrwania hioscyny butylobromku wynosi od 6,2 h do 10,6 h.23 W przypadku preparatu Scopolan okres półtrwania wynosi 4,8 h.24

Po podaniu doustnym hioscyny butylobromek jest wydalany z kałem i z moczem. Badania u ludzi wykazują, że przez nerki wydala się 2% do 5% dawki radioaktywności po podaniu doustnym, a 0,7% do 1,6% po podaniu doodbytniczym.25

Po podaniu doustnym około 90% radioaktywności można wykryć w kale. Wydalanie hioscyny butylobromku z moczem wynosi mniej niż 0,1% dawki.26

Średni pozorny klirens po podaniu doustnym dawek 100 mg do 400 mg wynosi od 881 l/min do 1420 l/min, zaś odpowiadające objętości dystrybucji dla tego samego zakresu wynoszą od 6,13 x 105 l do 11,3 x 105 l, prawdopodobnie ze względu na bardzo niską dostępność układową.27

Po wstrzyknięciu dożylnym 42 do 61% dawki jest wydalane z moczem, a 28,3 do 37% z kałem, przy czym około 50% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej.28

Metabolity wydalane przez nerki słabo wiążą się z receptorami muskarynowymi i dlatego uważa się, że nie mają wpływu na działanie hioscyny butylobromku.29 30

Parametry farmakokinetyczne

Poniżej przedstawiono zestawienie najważniejszych parametrów farmakokinetycznych hioscyny butylobromku:

Parametr Wartość Uwagi
Wchłanianie po podaniu doustnym 8% Ograniczone ze względu na wysoką polarność cząsteczki
Wchłanianie po podaniu doodbytniczym 3% Niższe niż przy podaniu doustnym
Czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego (Tmax) około 2 godziny Po podaniu doustnym
Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) 0,11-2,04 ng/ml Dla dawek 20-400 mg po podaniu doustnym
AUC0-tz 0,37-10,7 ng·h/ml Dla dawek 20-400 mg po podaniu doustnym
Biodostępność całkowita <1% Dla różnych postaci farmaceutycznych
Wiązanie z białkami osocza 4,4-13% Zależnie od preparatu
Objętość dystrybucji (Vss) 128 l (około 1,7 l/kg) Po podaniu dożylnym
Okres półtrwania w fazie dystrybucji (t½α) 2-4 min Po podaniu dożylnym
Okres półtrwania w fazie eliminacji (t½β) 29 min Po podaniu dożylnym
Końcowy okres półtrwania 4,8-10,6 h Po podaniu doustnym
Klirens po podaniu doustnym 881-1420 l/min Dla dawek 100-400 mg
Wydalanie z moczem 2-5% (po podaniu doustnym)
42-61% (po podaniu dożylnym)
Wyrażone jako % dawki radioaktywności
Wydalanie z kałem około 90% (po podaniu doustnym)
28,3-37% (po podaniu dożylnym)
Wyrażone jako % dawki radioaktywności

31 32

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl