O-dealkilowany metabolit
O-dealkilowany metabolit to pochodna związku chemicznego powstała w wyniku procesu O-dealkilacji, który jest jednym z głównych szlaków biotransformacji leków w organizmie. Proces ten polega na usunięciu grupy alkilowej (np. metylowej, etylowej) przyłączonej do atomu tlenu w cząsteczce związku macierzystego.
Reakcja O-dealkilacji jest katalizowana głównie przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Proces ten prowadzi do powstania odpowiedniego fenolu oraz aldehydu lub ketonu jako produktów ubocznych. O-dealkilowane metabolity często wykazują zmienioną aktywność biologiczną w porównaniu do związku macierzystego – mogą być nieaktywne, mniej aktywne lub w niektórych przypadkach wykazywać zwiększoną aktywność farmakologiczną.
Przykładami leków podlegających O-dealkilacji są kodeina (O-demetylowana do morfiny), tamoksyfen, metoklopramid oraz liczne inhibitory fosfodiesterazy. Monitorowanie stężenia O-dealkilowanych metabolitów ma istotne znaczenie w badaniach farmakokinetycznych, toksykologicznych oraz w medycynie sądowej, gdzie analiza tych związków może dostarczyć informacji o metabolizmie leku, interakcjach międzylekowych oraz czasie, jaki upłynął od przyjęcia substancji.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Hydroksyzyna, dostępna w postaci tabletek powlekanych 10 mg i 25 mg (Hydroxyzinum Polfarmex), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 2 godzinach. Dla dawek 25 mg i 50 mg Cmax wynosi odpowiednio około 30 ng/ml i 70 ng/ml, z biodostępnością doustną na poziomie około 80% w stosunku do podania domięśniowego. Lek wykazuje szeroką dystrybucję, z pozorną objętością dystrybucji 7-16 l/kg masy ciała u dorosłych, przenika przez barierę krew-mózg oraz łożyskową, osiągając wyższe stężenia w tkankach niż w osoczu. Hydroksyzyna jest intensywnie metabolizowana głównie przez CYP3A4/5 do aktywnego metabolitu cetyryzyny, który stanowi około 45% dawki i wykazuje działanie blokujące obwodowe receptory H1. Okres półtrwania hydroksyzyny u dorosłych wynosi średnio 14 godzin (zakres 7-20 godzin), a klirens około 13 ml/min/kg. Wydalanie niezmienionej substancji z moczem jest minimalne (0,8%), natomiast cetyryzyna jest wydalana w 25% dawki doustnej.
bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność, cetyryzyna, CYP3A4/5, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, dystrybucja leku, hemodializa, hydroksyzyna, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, marskość wątroby, N-dealkilowany metabolit, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, O-dealkilowany metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania eliminacji, receptor histaminowy H1, stężenie maksymalne -
Leksykon leków
Hydroksyzyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu około 2 godzin, wynoszące 30 ng/ml dla dawki 25 mg oraz 70 ng/ml dla dawki 50 mg. Biodostępność doustna wynosi około 80% w porównaniu do podania domięśniowego, gdzie Cmax dla dawki 50 mg wynosi około 65 ng/ml. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (7-16 l/kg), przenika przez barierę krew-mózg oraz łożyskową, a także kumuluje się w skórze. Hydroksyzyna jest intensywnie metabolizowana głównie przez CYP3A4/5 do aktywnego metabolitu cetyryzyny, który stanowi około 45% dawki i jest wydalany z moczem (25% dawki doustnej). Okres półtrwania hydroksyzyny u dorosłych wynosi średnio 14 godzin (zakres 7-20 h), a klirens około 13 ml/min/kg. Eliminacja leku odbywa się głównie przez metabolizm, z niezmienionym lekiem wydalanym w moczu w ilości 0,8% dawki.
bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność hydroksyzyny, cetyryzyna, ciężka niewydolność nerek, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, główny metabolit, hemodializa, hydroksyzyna chlorowodorek, klirens kreatyniny, N-dealkilowany metabolit, O-dealkilowany metabolit, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, pierwotna żółciowa marskość wątroby, pozorna objętość dystrybucji, pozorny całkowity klirens, pozorny klirens osoczowy, receptor H1, stężenie maksymalne
