zakrzepica żył i tętnic

Zakrzepica żył i tętnic to proces patologicznego tworzenia się skrzeplin w naczyniach krwionośnych, prowadzący do ich częściowej lub całkowitej niedrożności. Proces ten może dotyczyć zarówno układu żylnego, jak i tętniczego, powodując różne manifestacje kliniczne w zależności od lokalizacji i rozległości zmian zakrzepowych.

W przypadku zakrzepicy żylnej najczęstszą postacią jest zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych (DVT), która może prowadzić do zatorowości płucnej (PE) – groźnego dla życia powikłania. Do czynników ryzyka zakrzepicy żylnej należą: unieruchomienie, przebyte zabiegi operacyjne, nowotwory złośliwe, ciąża i połóg, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, wrodzone i nabyte trombofilie oraz zaawansowany wiek.

Zakrzepica tętnicza najczęściej dotyczy naczyń wieńcowych (prowadząc do zawału serca), mózgowych (powodując udar niedokrwienny) oraz tętnic obwodowych (skutkując ostrym niedokrwieniem kończyn). Główne czynniki ryzyka obejmują miażdżycę, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, dyslipidemię, palenie tytoniu oraz podeszły wiek.

Diagnostyka zakrzepicy opiera się na badaniach obrazowych (USG dopplerowskie, angio-CT, angio-MR), laboratoryjnych (D-dimery) oraz ocenie klinicznej. Leczenie obejmuje stosowanie leków przeciwkrzepliwych (heparyny, antagoniści witaminy K, NOAC), przeciwpłytkowych, a w wybranych przypadkach interwencje zabiegowe (trombektomia, tromboliza, angioplastyka).

Profilaktyka zakrzepicy ma kluczowe znaczenie u pacjentów z grupy ryzyka i obejmuje wczesne uruchamianie po zabiegach operacyjnych, stosowanie farmakologicznej profilaktyki przeciwzakrzepowej, kompresoterapię oraz modyfikację stylu życia z eliminacją czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl