zapalenie błony bębenkowej

Zapalenie błony bębenkowej (otitis media) to stan zapalny błony bębenkowej i jamy ucha środkowego, najczęściej spotykany u dzieci, ale mogący dotykać także osoby dorosłe. Wyróżnia się jego dwie główne postaci: ostre zapalenie ucha środkowego (AOM) oraz wysiękowe zapalenie ucha środkowego (OME).

Etiologia tego schorzenia obejmuje najczęściej infekcje bakteryjne (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis) oraz wirusowe, które mogą być powikłaniem infekcji górnych dróg oddechowych. Czynnikami predysponującymi są: wiek dziecięcy, dysfunkcja trąbki słuchowej, niedojrzały układ immunologiczny, narażenie na dym tytoniowy oraz uczęszczanie do żłobka lub przedszkola.

Objawy ostrego zapalenia błony bębenkowej obejmują silny ból ucha, gorączkę, niedosłuch, uczucie zatkania ucha oraz niekiedy wyciek z przewodu słuchowego zewnętrznego po pęknięciu błony bębenkowej. U niemowląt objawy mogą być niespecyficzne: niepokój, drażliwość, problemy ze snem i odmawianie jedzenia.

Diagnostyka opiera się na otoskopii, która uwidacznia zaczerwienioną, wypukłą błonę bębenkową, czasem z widocznym płynem lub ropą za błoną. W przypadkach wątpliwych pomocna może być tympanometria, badająca ruchomość błony bębenkowej.

Leczenie zależy od postaci choroby, wieku pacjenta i nasilenia objawów. W AOM stosuje się antybiotykoterapię (amoksycylina jako lek pierwszego rzutu), leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. W przypadku OME często zaleca się obserwację, gdyż stan ten może ustąpić samoistnie w ciągu kilku tygodni. Przy nawracających zapaleniach rozważa się założenie drenażu wentylacyjnego (tympanostomia).

Możliwe powikłania nieleczonego zapalenia błony bębenkowej to przewlekłe zapalenie ucha środkowego, perforacja błony bębenkowej, zapalenie wyrostka sutkowatego, a w rzadkich przypadkach – powikłania wewnątrzczaszkowe jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy ropień mózgu.