Przedawkowanie
Zidenac 1 mg/g

Przedawkowanie dimetyndenu maleinianu, substancji czynnej leku Zidenac (1 mg/g żel), prowadzi do charakterystycznego przebiegu zatrucia z fazami senności, pobudzenia, a następnie śpiączki z niewydolnością oddechową. Objawy obejmują szerokie spektrum zaburzeń neurologicznych (senność, omdlenia, zawroty głowy, skurcze mięśni, ataksja u dzieci), żołądkowo-jelitowych (zaparcia, biegunka, nudności, wymioty), przeciwcholinergicznych (suche usta, zatrzymanie moczu, rozszerzenie źrenic), sercowo-naczyniowych (zmiany ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca) oraz okulistycznych (zaburzenia widzenia, powolna reakcja źrenic). U dzieci objawy ośrodkowego pobudzenia i przeciwcholinergiczne są znacznie bardziej nasilone, z ryzykiem drgawek toniczno-klonicznych, omamów, dezorientacji i gorączki.

Przedawkowanie leku Zidenac

Przedawkowanie dimetyndenu maleinianu, substancji czynnej leku Zidenac (1 mg/g żel), może wystąpić głównie w przypadku przypadkowego połknięcia większej ilości preparatu. Zatrucie ma charakterystyczny przebieg z objawami typowymi dla antagonistów receptorów histaminowych H1 i rozwija się w trzech następujących po sobie fazach: senność, pobudzenie, a następnie śpiączka z niewydolnością oddechową1.

Różnice w obrazie klinicznym przedawkowania

Należy zwrócić szczególną uwagę na istotną różnicę w przebiegu zatrucia między dorosłymi a dziećmi. U dzieci zarówno pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego jak i objawy przeciwcholinergiczne są znacznie bardziej nasilone niż obserwuje się to u pacjentów dorosłych2.

Objawy przedawkowania dimetyndenu maleinianu

Przedawkowanie dimetyndenu maleinianu manifestuje się szerokim spektrum objawów, które mogą dotyczyć różnych układów i narządów. Obejmują one zaburzenia neurologiczne, żołądkowo-jelitowe, sercowo-naczyniowe oraz okulistyczne3.

Grupa objawów Objawy przedawkowania Opis
Objawy neurologiczne Senność Często pierwszy objaw przedawkowania
Omdlenia Krótkotrwała utrata przytomności
Zawroty i bóle głowy Mogą towarzyszyć innym objawom neurologicznym
Szumy w uszach Objaw neuroogiczny dotyczący narządu słuchu
Skurcze mięśni Mogą występować jako izolowane drgania lub uogólnione
Objawy dotyczące napięcia mięśniowego i koordynacji Zwiększenie refleksu lub niezborność ruchowa Zaburzenia koordynacji ruchowej
Ataksja (u dzieci) Zaburzenie zdolności do wykonywania płynnych, skoordynowanych ruchów
Objawy żołądkowo-jelitowe Zaparcia Wynik działania przeciwcholinergicznego
Biegunka Może występować przemiennie z zaparciami
Wymioty Często towarzyszą nudnościom
Nudności Uczucie dyskomfortu w żołądku z potrzebą wymiotowania
Objawy przeciwcholinergiczne Suche usta Zmniejszenie wydzielania śliny
Zatrzymanie moczu Trudność lub niemożność oddania moczu
Rozszerzenie źrenic Mydriaza z powolną reakcją źrenic na światło
Objawy sercowo-naczyniowe Zmniejszenie lub zwiększenie ciśnienia tętniczego Zaburzenia regulacji ciśnienia krwi
Zaburzenia czynności serca (przy dużych dawkach) Szczególnie u dzieci po zastosowaniu dużych dawek
Bladość, zaczerwienienie lub opuchnięcie twarzy Zmiany naczyniowe w obrębie twarzy
Objawy okulistyczne Zaburzenia widzenia Mogą obejmować niewyraźne widzenie lub dwojenie
Powolna reakcja źrenic Opóźniona reakcja na zmianę natężenia światła

Specyfika przedawkowania u niemowląt i małych dzieci

Przedawkowanie dimetyndenu maleinianu u niemowląt i małych dzieci charakteryzuje się szczególnie nasilonymi objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego. W tej grupie wiekowej zatrucie manifestuje się następującymi objawami4:

  • Pobudzenie – nadmierna aktywność psychoruchowa
  • Omamy – zaburzenia percepcji powodujące doświadczanie nieistniejących bodźców
  • Dezorientacja – zaburzenie świadomości co do miejsca, czasu i osoby
  • Ataksja – zaburzenie koordynacji ruchowej
  • Skurcze mięśni – mimowolne napięcie grup mięśniowych
  • Gorączka – podwyższenie temperatury ciała
  • Drgawki toniczno-kloniczne – naprzemienne napięcie i rozluźnienie mięśni

W przypadku zastosowania dużych dawek dimetyndenu maleinianu u dzieci mogą wystąpić poważne komplikacje takie jak5:

  • Śpiączka – głębokie zaburzenie świadomości z brakiem reakcji na bodźce zewnętrzne
  • Zaburzenia czynności serca – nieprawidłowości w rytmie lub przewodzeniu impulsów

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W leczeniu przedawkowania dimetyndenu maleinianu nie istnieje specyficzne antidotum. Postępowanie terapeutyczne opiera się na standardowych procedurach stosowanych w zatruciach lekami przeciwhistaminowymi6.

Zalecane są następujące działania7:

  1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego:
    • Podanie węgla aktywnego – aby ograniczyć wchłanianie substancji czynnej
    • Zastosowanie środków przeczyszczających – w celu przyspieszenia eliminacji leku
  2. Postępowanie podtrzymujące:
    • Monitorowanie i wspomaganie podstawowych funkcji życiowych (oddychanie i krążenie)
    • W razie potrzeby – tlenoterapia, wspomaganie oddechu
  3. Leczenie objawowe:
    • W przypadku niedociśnienia tętniczego – podanie leków zwężających naczynia krwionośne w celu normalizacji ciśnienia8

Ważne jest, by w trakcie leczenia przedawkowania dimetyndenu maleinianu nie stosować leków z grupy analeptyków (środków pobudzających ośrodkowy układ nerwowy), gdyż mogą one nasilić objawy zatrucia i pogorszyć rokowanie9.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl