Przedawkowanie
Zidenac 1 mg/g
Przedawkowanie dimetyndenu maleinianu, substancji czynnej leku Zidenac (1 mg/g żel), prowadzi do charakterystycznego przebiegu zatrucia z fazami senności, pobudzenia, a następnie śpiączki z niewydolnością oddechową. Objawy obejmują szerokie spektrum zaburzeń neurologicznych (senność, omdlenia, zawroty głowy, skurcze mięśni, ataksja u dzieci), żołądkowo-jelitowych (zaparcia, biegunka, nudności, wymioty), przeciwcholinergicznych (suche usta, zatrzymanie moczu, rozszerzenie źrenic), sercowo-naczyniowych (zmiany ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca) oraz okulistycznych (zaburzenia widzenia, powolna reakcja źrenic). U dzieci objawy ośrodkowego pobudzenia i przeciwcholinergiczne są znacznie bardziej nasilone, z ryzykiem drgawek toniczno-klonicznych, omamów, dezorientacji i gorączki.
Przedawkowanie leku Zidenac
Przedawkowanie dimetyndenu maleinianu, substancji czynnej leku Zidenac (1 mg/g żel), może wystąpić głównie w przypadku przypadkowego połknięcia większej ilości preparatu. Zatrucie ma charakterystyczny przebieg z objawami typowymi dla antagonistów receptorów histaminowych H1 i rozwija się w trzech następujących po sobie fazach: senność, pobudzenie, a następnie śpiączka z niewydolnością oddechową1.
Różnice w obrazie klinicznym przedawkowania
Należy zwrócić szczególną uwagę na istotną różnicę w przebiegu zatrucia między dorosłymi a dziećmi. U dzieci zarówno pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego jak i objawy przeciwcholinergiczne są znacznie bardziej nasilone niż obserwuje się to u pacjentów dorosłych2.
Objawy przedawkowania dimetyndenu maleinianu
Przedawkowanie dimetyndenu maleinianu manifestuje się szerokim spektrum objawów, które mogą dotyczyć różnych układów i narządów. Obejmują one zaburzenia neurologiczne, żołądkowo-jelitowe, sercowo-naczyniowe oraz okulistyczne3.
| Grupa objawów | Objawy przedawkowania | Opis |
|---|---|---|
| Objawy neurologiczne | Senność | Często pierwszy objaw przedawkowania |
| Omdlenia | Krótkotrwała utrata przytomności | |
| Zawroty i bóle głowy | Mogą towarzyszyć innym objawom neurologicznym | |
| Szumy w uszach | Objaw neuroogiczny dotyczący narządu słuchu | |
| Skurcze mięśni | Mogą występować jako izolowane drgania lub uogólnione | |
| Objawy dotyczące napięcia mięśniowego i koordynacji | Zwiększenie refleksu lub niezborność ruchowa | Zaburzenia koordynacji ruchowej |
| Ataksja (u dzieci) | Zaburzenie zdolności do wykonywania płynnych, skoordynowanych ruchów | |
| Objawy żołądkowo-jelitowe | Zaparcia | Wynik działania przeciwcholinergicznego |
| Biegunka | Może występować przemiennie z zaparciami | |
| Wymioty | Często towarzyszą nudnościom | |
| Nudności | Uczucie dyskomfortu w żołądku z potrzebą wymiotowania | |
| Objawy przeciwcholinergiczne | Suche usta | Zmniejszenie wydzielania śliny |
| Zatrzymanie moczu | Trudność lub niemożność oddania moczu | |
| Rozszerzenie źrenic | Mydriaza z powolną reakcją źrenic na światło | |
| Objawy sercowo-naczyniowe | Zmniejszenie lub zwiększenie ciśnienia tętniczego | Zaburzenia regulacji ciśnienia krwi |
| Zaburzenia czynności serca (przy dużych dawkach) | Szczególnie u dzieci po zastosowaniu dużych dawek | |
| Bladość, zaczerwienienie lub opuchnięcie twarzy | Zmiany naczyniowe w obrębie twarzy | |
| Objawy okulistyczne | Zaburzenia widzenia | Mogą obejmować niewyraźne widzenie lub dwojenie |
| Powolna reakcja źrenic | Opóźniona reakcja na zmianę natężenia światła |
Specyfika przedawkowania u niemowląt i małych dzieci
Przedawkowanie dimetyndenu maleinianu u niemowląt i małych dzieci charakteryzuje się szczególnie nasilonymi objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego. W tej grupie wiekowej zatrucie manifestuje się następującymi objawami4:
- Pobudzenie – nadmierna aktywność psychoruchowa
- Omamy – zaburzenia percepcji powodujące doświadczanie nieistniejących bodźców
- Dezorientacja – zaburzenie świadomości co do miejsca, czasu i osoby
- Ataksja – zaburzenie koordynacji ruchowej
- Skurcze mięśni – mimowolne napięcie grup mięśniowych
- Gorączka – podwyższenie temperatury ciała
- Drgawki toniczno-kloniczne – naprzemienne napięcie i rozluźnienie mięśni
W przypadku zastosowania dużych dawek dimetyndenu maleinianu u dzieci mogą wystąpić poważne komplikacje takie jak5:
- Śpiączka – głębokie zaburzenie świadomości z brakiem reakcji na bodźce zewnętrzne
- Zaburzenia czynności serca – nieprawidłowości w rytmie lub przewodzeniu impulsów
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W leczeniu przedawkowania dimetyndenu maleinianu nie istnieje specyficzne antidotum. Postępowanie terapeutyczne opiera się na standardowych procedurach stosowanych w zatruciach lekami przeciwhistaminowymi6.
Zalecane są następujące działania7:
- Dekontaminacja przewodu pokarmowego:
- Podanie węgla aktywnego – aby ograniczyć wchłanianie substancji czynnej
- Zastosowanie środków przeczyszczających – w celu przyspieszenia eliminacji leku
- Postępowanie podtrzymujące:
- Monitorowanie i wspomaganie podstawowych funkcji życiowych (oddychanie i krążenie)
- W razie potrzeby – tlenoterapia, wspomaganie oddechu
- Leczenie objawowe:
- W przypadku niedociśnienia tętniczego – podanie leków zwężających naczynia krwionośne w celu normalizacji ciśnienia8
Ważne jest, by w trakcie leczenia przedawkowania dimetyndenu maleinianu nie stosować leków z grupy analeptyków (środków pobudzających ośrodkowy układ nerwowy), gdyż mogą one nasilić objawy zatrucia i pogorszyć rokowanie9.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania