Specjalne ostrzeżenia
Ridlip
Rozuwastatyna (Ridlip) wiąże się z ryzykiem ciężkich działań niepożądanych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) oraz reakcji DRESS, które mogą zagrażać życiu. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów skórnych i natychmiast przerwać leczenie w przypadku ich wystąpienia, bez ponownego wdrażania leku u pacjentów z historią tych reakcji. Dawka 40 mg wiąże się z większym ryzykiem proteinurii kanalikowej oraz działań niepożądanych ze strony nerek i mięśni, w tym miopatii i rabdomiolizy. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być oceniana z uwzględnieniem czynników zakłócających, a leczenie nie powinno być rozpoczynane lub powinno być przerwane, jeśli CK przekracza 5 × GGN. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z predyspozycjami do miopatii, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu czy stosowanie leków fibratowych.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Ridlip
- Ciężkie skórne reakcje niepożądane
- Wpływ na czynność nerek
- Wpływ na mięśnie szkieletowe
- Interakcje lekowe zwiększające ryzyko miopatii
- Wpływ na czynność wątroby
- Specjalne populacje pacjentów
- Śródmiąższowe zapalenie płuc
- Ryzyko rozwoju cukrzycy
- Informacje dotyczące substancji pomocniczych
- Stosowanie u dzieci i młodzieży
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Ridlip
Podczas stosowania rozuwastatyny (Ridlip) należy zwrócić szczególną uwagę na szereg potencjalnych zagrożeń dla pacjenta oraz wdrożyć odpowiednie środki ostrożności. Niniejszy dokument przedstawia szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa terapii tym lekiem, które powinny zostać uwzględnione przez personel medyczny przepisujący ten preparat.1
Ciężkie skórne reakcje niepożądane
Po zastosowaniu rozuwastatyny zgłaszano przypadki ciężkich skórnych działań niepożądanych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) oraz reakcji na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS), które mogą stanowić zagrożenie dla życia pacjenta lub nawet prowadzić do zgonu. W związku z tym należy:2
- Poinformować pacjenta o przedmiotowych i podmiotowych objawach ciężkich reakcji skórnych podczas przepisywania leku3
- Monitorować pacjenta pod kątem wystąpienia takich objawów4
- Natychmiast przerwać stosowanie produktu Ridlip i rozważyć alternatywne leczenie, jeśli pojawią się objawy sugerujące reakcję skórną5
Uwaga: Nigdy nie należy ponownie wdrażać leczenia produktem Ridlip u pacjentów, u których wystąpiły poważne reakcje, takie jak SJS lub DRESS po wcześniejszym zastosowaniu tego leku.6
Wpływ na czynność nerek
U pacjentów leczonych dużymi dawkami rozuwastatyny, szczególnie dawką 40 mg, obserwowano przemijającą lub sporadyczną proteinurię, głównie pochodzenia kanalikowego, wykrywaną za pomocą testów paskowych. Istotne jest, że:7
- Nie stwierdzono, aby proteinuria poprzedzała wystąpienie ostrej lub postępującej choroby nerek8
- Częstość występowania ciężkich działań niepożądanych dotyczących nerek jest większa przy dawce 40 mg9
- U pacjentów leczonych dawką 40 mg zaleca się rozważenie kontroli czynności nerek podczas rutynowych badań kontrolnych10
Wpływ na mięśnie szkieletowe
Podczas leczenia rozuwastatyną, zwłaszcza dawkami powyżej 20 mg, notowano działania niepożądane dotyczące mięśni szkieletowych, takie jak bóle mięśni, miopatia oraz rzadko rabdomioliza.11 W związku z potencjalnym ryzykiem uszkodzenia mięśni należy przestrzegać następujących zaleceń:
Pomiar aktywności kinazy kreatynowej (CK)
Przy pomiarze aktywności kinazy kreatynowej (CK) należy uwzględnić następujące wskazówki:12
- Nie przeprowadzać badania aktywności CK po intensywnym wysiłku fizycznym lub gdy występują inne potencjalne przyczyny zwiększenia aktywności CK, co mogłoby prowadzić do nieprawidłowej interpretacji wyników13
- Jeśli przed rozpoczęciem leczenia aktywność CK była znacznie zwiększona (>5 × GGN), należy wykonać badanie kontrolne po 5-7 dniachCzynniki predysponujące do wystąpienia miopatii/rabdomiolizy
Produkt Ridlip, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, należy stosować ostrożnie u pacjentów z czynnikami predysponującymi do wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy. Do tych czynników zalicza się:16
- Zaburzenia czynności nerek17
- Niedoczynność tarczycy18
- Genetycznie uwarunkowane choroby mięśni u pacjenta lub członków jego rodziny19
- Wystąpienie objawów uszkodzenia mięśni po zastosowaniu innego inhibitora reduktazy HMG-CoA lub leków z grupy fibratów20
- Nadużywanie alkoholu21
- Wiek >70 lat23
- Jednoczesne stosowanie leków z grupy fibratów24
W przypadku pacjentów z wymienionymi czynnikami ryzyka należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz wdrożyć odpowiednią obserwację kliniczną.25
Postępowanie w trakcie leczenia
Pacjenta należy poinstruować, aby niezwłocznie poinformował lekarza w przypadku wystąpienia:26
- Niewyjaśnionych bólów mięśni
- Osłabienia siły mięśniowej
- Skurczów mięśni
Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki, gdy tym objawom towarzyszy złe samopoczucie lub gorączka.27
Postępowanie w przypadku wystąpienia objawów mięśniowych:29
- Osłabieniem mięśni proksymalnych
- Zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej w surowicy
- Utrzymywaniem się objawów pomimo zaprzestania leczenia statynami
- Inne inhibitory reduktazy HMG-CoA
- Pochodne kwasu fibrynowego, w tym gemfibrozyl
- Cyklosporynę
- Kwas nikotynowy
- Leki przeciwgrzybicze z grupy azoli
- Inhibitory proteazy
- Antybiotyki makrolidowe
- Nie zaleca się jednoczesnego stosowania gemfibrozylu i produktu Ridlip35
- Należy dokładnie rozważyć korzyści wynikające ze zmiany stężenia lipidów oraz ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem leków z grupy fibratów lub kwasu nikotynowego i produktu Ridlip36
- Jednoczesne stosowanie produktu Ridlip w dawce 40 mg oraz leków z grupy fibratów jest przeciwwskazane37
- U pacjentów, u których ogólnoustrojowe podawanie kwasu fusydowego jest konieczne, należy przerwać leczenie statynami na cały okres terapii kwasem fusydowym40
- Pacjentowi należy zalecić, aby natychmiast zgłosił się do lekarza w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni41
- Leczenie statyną można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego42
- Sepsa
- Niedociśnienie
- Rozległy zabieg chirurgiczny
- Uraz
- Ciężkie zaburzenia metaboliczne, wewnątrzwydzielnicze i elektrolitowe
- Niekontrolowana padaczka
- Wykonać badania czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia46
- Powtórzyć badania 3 miesiące po rozpoczęciu leczenia47
- Przerwać leczenie lub zmniejszyć dawkę produktu Ridlip, jeśli aktywność aminotransferaz w surowicy jest ponad 3-krotnie większa niż górna granica normy48
- Duszności
- Nieproduktywny kaszel
- Pogorszenie ogólnego stanu zdrowia (zmęczenie, spadek masy ciała i gorączkę)56
Rutynowa kontrola aktywności CK nie jest konieczna, jeśli nie występują objawy kliniczne.30
Martwicza miopatia o podłożu immunologicznym (IMNM)
Podczas przyjmowania lub po zakończeniu leczenia statynami, w tym rozuwastatyną, bardzo rzadko zgłaszano martwiczą miopatię o podłożu immunologicznym (IMNM). Klinicznie charakteryzuje się ona:31
Miastenia
Zaobserwowano, że statyny mogą wywoływać miastenię de novo lub nasilać już występującą miastenię lub miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów należy przerwać stosowanie produktu Ridlip. Odnotowano nawroty choroby po ponownym podaniu tej samej lub innej statyny.32
Interakcje lekowe zwiększające ryzyko miopatii
Dane z badań klinicznych nie wykazują zwiększonego działania rozuwastatyny na mięśnie szkieletowe, gdy jest stosowana z innymi lekami. Jednakże zwiększoną częstość zapalenia mięśni i miopatii obserwowano u pacjentów przyjmujących jednocześnie:33
Gemfibrozyl i inne fibraty
Gemfibrozyl stosowany jednocześnie z inhibitorami reduktazy HMG-CoA zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii. Dlatego:34
Interakcje z kwasem fusydowym
Produktu Ridlip nie wolno stosować jednocześnie z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo, a także w ciągu 7 dni od zakończenia leczenia kwasem fusydowym.38 Jest to spowodowane doniesieniami o przypadkach rabdomiolizy (w tym niektórych zakończonych zgonem) wśród pacjentów leczonych skojarzeniem kwasu fusydowego i statyn.39
Postępowanie u pacjentów wymagających leczenia kwasem fusydowym:
W wyjątkowych okolicznościach, gdy konieczne jest długotrwałe podawanie ogólnoustrojowe kwasu fusydowego (np. w przypadku leczenia ciężkich zakażeń), jednoczesne stosowanie produktu Ridlip i kwasu fusydowego można rozważyć wyłącznie indywidualnie oraz pod ścisłym nadzorem lekarza.43
Przeciwwskazania do stosowania produktu Ridlip
Nie należy stosować produktu Ridlip, jeśli u pacjenta występują ostre, ciężkie objawy mogące wskazywać na miopatię lub predysponujące do wystąpienia wtórnej niewydolności nerek na skutek rabdomiolizy, takie jak:44
Wpływ na czynność wątroby
Produkt Ridlip, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów nadużywających alkoholu i/lub mających w wywiadzie chorobę wątroby.45 Zalecenia dotyczące monitorowania funkcji wątroby:
Uwaga: Częstość występowania ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby (głównie zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych) po wprowadzeniu leku do obrotu jest większa po dawce 40 mg.49
Specjalne populacje pacjentów
Pacjenci z wtórną hipercholesterolemią
U pacjentów z hipercholesterolemią wtórną spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym, przed rozpoczęciem leczenia produktem Ridlip należy zastosować odpowiednie leczenie choroby podstawowej.50
Pacjenci pochodzenia azjatyckiego
W badaniach farmakokinetycznych wykazano zwiększoną ekspozycję na rozuwastatynę u pacjentów pochodzących z Azji w porównaniu z rasą kaukaską.51 Należy uwzględnić odpowiednie dostosowanie dawkowania u takich pacjentów zgodnie z zaleceniami w ChPL.
Pacjenci z zakażeniem HIV stosujący inhibitory proteazy
Zwiększona ekspozycja ogólnoustrojowa na rozuwastatynę była obserwowana u pacjentów przyjmujących rozuwastatynę równolegle z różnymi inhibitorami proteaz w skojarzeniu z rytonawirem.52 Należy rozważyć zarówno korzyść wynikającą ze zmniejszenia stężeń lipidów, jak i możliwość zwiększenia stężeń rozuwastatyny w osoczu podczas rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki produktu Ridlip u pacjentów leczonych inhibitorami proteaz.53 Równoczesne stosowanie produktu Ridlip z niektórymi inhibitorami proteaz nie jest zalecane, o ile dawkowanie tego produktu nie zostanie odpowiednio dostosowane.54
Śródmiąższowe zapalenie płuc
W wyjątkowych przypadkach donoszono o występowaniu śródmiąższowego zapalenia płuc podczas stosowania niektórych statyn, szczególnie podczas długotrwałego leczenia.55 Objawy mogą obejmować:
Jeśli istnieje podejrzenie, że u pacjenta rozwinęło się śródmiąższowe zapalenie płuc, należy przerwać leczenie statynami.57
Ryzyko rozwoju cukrzycy
Dane sugerują, że wszystkie leki z grupy statyn, w tym rozuwastatyna, mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem wystąpienia cukrzycy w przyszłości mogą powodować hiperglikemię o nasileniu wymagającym odpowiedniej opieki diabetologicznej.58 Jednakże korzyść w postaci zmniejszenia ryzyka rozwoju chorób naczyniowych przeważa nad tym ryzykiem i nie powinno się z tego powodu przerywać leczenia statynami.59
Pacjentów z grupy ryzyka (pacjentów, u których stężenie glukozy na czczo wynosi od 5,6 do 6,9 mmol/l, BMI > 30 kg/m², ze zwiększonym stężeniem triglicerydów, z nadciśnieniem tętniczym) należy poddać kontroli klinicznej i biochemicznej zgodnie z wytycznymi.61
Informacje dotyczące substancji pomocniczych
Produkt leczniczy Ridlip zawiera laktozę. Nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.62 Zawartość laktozy w poszczególnych tabletkach:
| Dawka Ridlip | Zawartość laktozy jednowodnej na tabletkę |
|---|---|
| 5 mg | 42,952 mg |
| 10 mg | 85,905 mg |
| 20 mg | 171,810 mg |
| 40 mg | 343,619 mg |
Ten produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na tabletkę, to znaczy uznaje się go za „wolny od sodu”.63
Stosowanie u dzieci i młodzieży
Ocena wzrostu, masy ciała, indeksu BMI (body mass index) i stopnia rozwoju drugorzędowych cech płciowych według skali Tannera u dzieci od 6 do 17 lat stosujących rozuwastatynę jest ograniczona do 2 lat.64 Po dwóch latach stosowania leczenia w ramach badań klinicznych nie wykryto wpływu na wzrost, masę ciała, indeks BMI lub dojrzałość płciową.65
W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży przyjmującej rozuwastatynę przez 52 tygodnie, wzrost aktywności kinazy kreatyniny > 10 × GGN (górna granica normy) i objawy mięśniowe następujące po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowano częściej niż w toku badań klinicznych u osób dorosłych.