polimyksyny B siarczan
Polimyksyny B siarczan to antybiotyk polipeptydowy o działaniu bakteriobójczym, stosowany głównie w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-ujemne. Jego mechanizm działania polega na wiązaniu się z lipopolisacharydami błony zewnętrznej bakterii, co prowadzi do zaburzenia przepuszczalności błony komórkowej i w konsekwencji do śmierci komórki bakteryjnej.
W praktyce klinicznej polimyksyny B siarczan stosuje się przede wszystkim w leczeniu zakażeń wywołanych przez wielolekooporne bakterie Gram-ujemne, takie jak Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumannii czy Klebsiella pneumoniae. Jest to antybiotyk stosowany często jako „ostatnia deska ratunku” w przypadku infekcji wywołanych przez bakterie oporne na inne dostępne antybiotyki.
Polimyksyny B siarczan może być podawany w różnych postaciach: dożylnie, dokanałowo, wziewnie oraz miejscowo. Należy jednak pamiętać o jego potencjalnej nefrotoksyczności i neurotoksyczności, które stanowią główne ograniczenie w stosowaniu tego antybiotyku. Podczas terapii konieczne jest monitorowanie funkcji nerek oraz dostosowywanie dawki u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Bacytracyna cynkowa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bacytracyna cynkowa, stosowana miejscowo w preparatach takich jak Maxibiotic i Polibiotic, wykazuje brak działania teratogennego w badaniach na ciężarnych szczurach oraz nie wykazuje toksycznego wpływu na płodność u królików i szczurów. W kontekście toksyczności pourodzeniowej brak jest specyficznych danych dotyczących samej bacytracyny cynkowej, co sugeruje ograniczone ryzyko, choć wymaga to dalszej weryfikacji. W preparatach złożonych, neomycyna nie wykazuje działania teratogennego, jednak w dawce 100 mg/kg m.c. podawanej ciężarnym szczurzym samicom między 10 a 19 dniem ciąży wykazuje działanie ototoksyczne u potomstwa. Polimyksyna B, również składnik tych preparatów, nie posiada wystarczających danych dotyczących teratogenności, a doniesienia wskazują na potencjalne zaburzenia ruchliwości plemników u koni, co może mieć implikacje dla płodności.
bacytracyna cynkowa, działanie ogólnoustrojowe, działanie ototoksyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie teratogenne, efekt teratogenny, Maxibiotic, model zwierzęcy, neomycyna, neomycyny siarczan, Polibiotic, polimyksyna B, polimyksyny B siarczan, preparat miejscowy, preparat złożony, produkt leczniczy, ruchliwość plemników, toksyczność pourodzeniowa, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polibiotic (5 mg + 5000 j.m. + 400 j.m.)/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Polibiotic, zawierającego neomycynę siarczan, polimyksynę B siarczan oraz bacytracynę cynkową, wykazały brak działania teratogennego bacytracyny i neomycyny u ciężarnych szczurów. Jednak brak jest danych dotyczących teratogenności polimyksyny B. W zakresie wpływu na płodność, bacytracyna nie wykazała toksyczności u królików i szczurów, natomiast polimyksyna B może zaburzać ruchliwość plemników u koni, choć konsekwencje tego zjawiska dla płodności pozostają nieznane. Dla neomycyny brak jest danych dotyczących wpływu na płodność, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa.
- Leksykon substancji czynnych
Bacytracyna cynkowa – Dawkowanie i sposób podawania
Bacytracyna cynkowa jest stosowana wyłącznie miejscowo na skórę w preparatach o działaniu przeciwbakteryjnym, często w połączeniu z neomycyną siarczanem i polimyksyną B siarczanem, co rozszerza spektrum działania. Preparaty takie jak Maxibiotic czy Polibiotic aplikujemy w ilości niewielkiej, pokrywającej zmienioną chorobowo powierzchnię skóry, 2 do 5 razy na dobę, po uprzednim dokładnym oczyszczeniu rany. Maksymalny czas stosowania nie powinien przekraczać 7 dni, a po zakończeniu terapii należy zachować przerwę co najmniej 3 miesięcy, aby zapobiec rozwojowi oporności bakteryjnej i ograniczyć ryzyko działań niepożądanych. Decyzja o zastosowaniu opatrunku z gazy lub pozostawieniu miejsca bez osłony powinna być indywidualna, zależna od charakteru i lokalizacji zmian skórnych.
absorpcja systemowa, bacytracyna cynkowa, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, działanie ototoksyczne, działanie przeciwbakteryjne, lek miejscowy, maść do stosowania zewnętrznego, Maxibiotic, neomycyny siarczan, oczyszczenie rany, opatrunek z gazy, oporność bakteryjna, podanie miejscowe, Polibiotic, polimyksyny B siarczan, reakcja alergiczna na antybiotyk, spektrum przeciwbakteryjne, zmiana chorobowa skóry, zmiana skórna - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Atecortin (5 mg + 10 000 j.m. + 15 mg)/ml
Produkt leczniczy Atecortin, dostępny w postaci kropli do oczu i uszu, zawiera oksytetracyklinę chlorowodorek (5 mg/ml), polimyksynę B siarczan (10 000 j.m./ml) oraz hydrokortyzonu octan (15 mg/ml). Preparat łączy działanie dwóch antybiotyków z glikokortykosteroidem o działaniu przeciwzapalnym. Ze względu na miejscowe stosowanie oraz minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe substancji czynnych, Atecortin nie wykazuje negatywnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. W praktyce klinicznej istotne jest poinformowanie pacjenta o braku wpływu leku na sprawność psychoruchową, z uwzględnieniem możliwości przejściowego niewyraźnego widzenia po aplikacji kropli do oczu, co może wymagać krótkiego odczekania przed prowadzeniem pojazdu.
antybiotyk, Atecortin, funkcje psychomotoryczne, glikokortykosteroid, hydrokortyzonu octan, koordynacja wzrokowo-ruchowa, krople do oczu i uszu, niewyraźne widzenie, oksytetracykliny chlorowodorek, polimyksyny B siarczan, preparat złożony, sprawność psychoruchowa, wchłanianie ogólnoustrojowe, zapalenie oczu, zapalenie uszu, zawiesina leku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Multibiotic (5 mg + 10 mg + 0,833 mg)/g
Maść Multibiotic zawiera neomycyny siarczan (5 mg/g), bacytracynę cynkową (10 mg/g) oraz polimyksynę B siarczan (0,833 mg/g) i jest stosowana miejscowo, jednak jej użycie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Do najczęstszych należą reakcje uczuleniowe skóry, manifestujące się świądem, wysypką, zaczerwienieniem oraz obrzękiem w miejscu aplikacji, które mogą mieć charakter miejscowy lub uogólniony. Często obserwuje się także podrażnienie miejscowe objawiające się pieczeniem i dyskomfortem. Istotnym zagrożeniem jest możliwość rozwoju nadkażeń wtórnych, wywołanych przez oporne szczepy bakterii lub drożdżaki Candida, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu preparatu. Ponadto, ze względu na obecność aminoglikozydu neomycyny, istnieje ryzyko ototoksyczności, szczególnie przy aplikacji na rozległe lub uszkodzone powierzchnie skóry, co może prowadzić do uszkodzenia komórek słuchowych i zaburzeń słuchu.
aminoglikozyd, bacytracyna cynkowa, drożdżak Candida, metylu parahydroksybenzoesan, nadkażenie, nadkażenie oportunistyczne, neomycyny siarczan, oporny szczep bakterii, ototoksyczność, patogen oportunistyczny, podrażnienie miejscowe, polimyksyny B siarczan, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja nadwrażliwości, reakcja uczuleniowa, uszkodzenie komórek słuchowych, zaburzenie słuchu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tribiotic (10 mg + 5 mg + 0,833 mg)/g
Tribiotic to miejscowy preparat antybiotykowy, zawierający bacytracynę cynkową (400 j.m./g), neomycynę siarczan (5 mg/g) oraz polimyksynę B siarczan (5000 j.m./g). Bacytracyna, będąca antybiotykiem peptydowym, hamuje syntezę ściany komórkowej bakterii, wykazując aktywność głównie wobec bakterii Gram-dodatnich, takich jak gronkowce, paciorkowce czy Clostridium spp. Neomycyna, aminoglikozyd, działa bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy białek na poziomie podjednostki 30S rybosomu, obejmując szerokie spektrum bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, w tym Staphylococcus aureus, Escherichia coli czy Pseudomonas aeruginosa. Polimyksyna B, antybiotyk polipeptydowy, zaburza integralność błony komórkowej bakterii Gram-ujemnych, takich jak E. coli, Klebsiella spp. i Legionella pneumophila, prowadząc do śmierci komórki bakteryjnej.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk peptydowy, antybiotyk polipeptydowy, bacytracyna cynkowa, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Bordetella pertussis, Escherichia coli, gronkowce i paciorkowce, infekcja bakteryjna skóry, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, Legionella pneumophila, Mycobacterium tuberculosis, neomycyny siarczan, podjednostka 30S rybosomu, polimyksyny B siarczan, przepuszczalność błony komórkowej, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, synteza białek bakteryjnych, synteza ściany komórkowej bakterii, szczep oporny - Leksykon leków
Interakcje leku – Multibiotic (5 mg + 10 mg + 0,833 mg)/g
Maść Multibiotic zawiera neomycynę siarczan (5 mg/g), bacytracynę cynkową (10 mg/g) oraz polimyksynę B siarczan (0,833 mg/g) i jest przeznaczona do stosowania miejscowego. Jednakże aplikacja na rozległe lub uszkodzone powierzchnie skóry może prowadzić do systemowego wchłonięcia substancji czynnych, co zwiększa ryzyko interakcji lekowych. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z doustną neomycyną ze względu na wysokie ryzyko reakcji nadwrażliwości oraz krzyżowych reakcji alergicznych z innymi aminoglikozydami (paramomycyna, kanamycyna, tobramycyna, amikacyna, izepamycyna). Ponadto, stosowanie równocześnie z diuretykami pętlowymi (furosemid, kwas etakrynowy) lub lekami nefrotoksycznymi i neurotoksycznymi zwiększa ryzyko ototoksyczności, nefrotoksyczności oraz uszkodzenia układu nerwowego, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania funkcji nerek oraz słuchu u pacjentów z grup ryzyka.
amfoterycyna B, amikacyna, antybiotyk aminoglikozydowy, bacytracyna cynkowa, badanie audiometryczne, cisplatyna, diuretyk pętlowy, działanie nefrotoksyczne, działanie neurotoksyczne, furosemid, głuchota, izepamycyna, kanamycyna, kolistyna, kwas etakrynowy, narząd słuchu, nefrotoksyczność, neomycyny siarczan, ototoksyczność, paramomycyna, paramycyna, polimyksyny B siarczan, przepuszczalność skóry, reakcja nadwrażliwości, tobramycyna, toksyczność nerkowa, wankomycyna, wariomycyna, wchłonięcie systemowe, zaburzenie słuchu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Multibiotic (5 mg + 10 mg + 0,833 mg)/g
MULTIBIOTIC to maść o unikatowej kombinacji trzech antybiotyków: neomycyny siarczanu (5 mg/g), bacytracyny cynkowej (10 mg/g) oraz polimyksyny B siarczanu (0,833 mg/g), które działają synergistycznie przeciw szerokiemu spektrum patogenów. Preparat ma postać jednolitej, białej lub kremowej maści na bazie wazeliny białej, co zapewnia odpowiednie właściwości reologiczne i penetrację substancji czynnych przez skórę. Zawiera również konserwanty – metylu (E 218) i propylu parahydroksybenzoesan (E 216), co wymaga ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na parabeny. Produkt jest przeznaczony do stosowania miejscowego i dostępny w tubach (3 g, 10 g) oraz jednorazowych saszetkach (1 g).
Preparat należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, z zachowaniem szczególnej ostrożności w przypadku saszetek, które powinny być zużyte bezpośrednio po otwarciu, aby uniknąć ryzyka zanieczyszczenia mikrobiologicznego. Okres ważności wynosi 3 lata od daty produkcji. Nie stwierdzono istotnych niezgodności farmaceutycznych ograniczających stosowanie MULTIBIOTIC, a niewykorzystane resztki leku należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi odpadów medycznych. Preparat jest odpowiedni do leczenia miejscowego zakażeń skóry wymagających terapii antybiotykowej o szerokim spektrum działania.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk polipeptydowy, aplikacja miejscowa, bacytracyna cynkowa, maść, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na parabeny, neomycyny siarczan, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, polimyksyny B siarczan, propylu parahydroksybenzoesan, wazelina biała, właściwości fizykochemiczne, właściwości reologiczne, zanieczyszczenie mikrobiologiczne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Polibiotic (5 mg + 5000 j.m. + 400 j.m.)/g
Polibiotic to maść o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, zawierająca trzy substancje czynne: neomycyny siarczan 5 mg/g, polimyksyny B siarczan 5000 j.m./g oraz bacytracynę cynkową 400 j.m./g. Preparat jest stosowany miejscowo, a jego baza stanowi biała wazelina, co minimalizuje ryzyko reakcji alergicznych na podłoże. Maść zapewnia okluzję oraz przedłużone uwalnianie substancji czynnych, co sprzyja skuteczności terapii. Produkt dostępny jest w tubach aluminiowych (3 g, 5 g, 15 g) oraz saszetkach (10 x 1 g), co umożliwia dostosowanie dawki do rozległości zmian skórnych.
bacytracyna cynkowa, działanie niepożądane, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, maść do stosowania miejscowego, neomycyny siarczan, niezgodność farmaceutyczna, okluzja, Polibiotic, polimyksyny B siarczan, przedłużone uwalnianie, reakcja alergiczna, stabilność preparatu, substancja czynna, terapia, wazelina biała - Leksykon leków
Przedawkowanie – Multibiotic (5 mg + 10 mg + 0,833 mg)/g
Przedawkowanie maści Multibiotic, zawierającej neomycynę siarczan (5 mg/g), bacytracynę cynkową (10 mg/g) oraz polimyksynę B siarczan (0,833 mg/g), jest rzadkie przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, jednak może prowadzić do poważnych działań niepożądanych o charakterze nefrotoksycznym, ototoksycznym i neurotoksycznym. Ryzyko systemowego wchłaniania i kumulacji antybiotyków wzrasta przy długotrwałej aplikacji, stosowaniu na rozległe uszkodzone powierzchnie skóry oraz u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek. Objawy nefrotoksyczności obejmują ostrą niewydolność nerek, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika, oligurię lub anurię, wynikające z uszkodzenia kanalików nerkowych. Ototoksyczność manifestuje się utratą słuchu, szumami usznymi i zaburzeniami równowagi, natomiast neurotoksyczność objawia się parestezjami, blokadą nerwowo-mięśniową i zaburzeniami oddychania, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi lub przyjmujących leki zwiotczające.
antybiotyki aminoglikozydowe, antybiotyki polipeptydowe, bacytracyna cynkowa, blokada nerwowo-mięśniowa, dysfagia, działanie ogólnoustrojowe, hemodializa, kreatynina i mocznik, nefrotoksyczność, neomycyny siarczan, neurotoksyczność, oliguria, osłabienie mięśniowe, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, parestezje, polimyksyny B siarczan, szumy uszne, upośledzona funkcja nerek, utrata słuchu, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia oddychania, zaburzenia równowagi, zaburzenie kanalików nerkowych, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tribiotic (10 mg + 5 mg + 0,833 mg)/g
Maść Tribiotic zawiera bacytracynę cynkową (400 j.m./g), neomycynę siarczan (5 mg/g) oraz polimyksynę B siarczan (5000 j.m./g) i może wywoływać działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najpoważniejszym z nich jest ototoksyczność związana z neomycyną, zwłaszcza przy aplikacji na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry oraz błony śluzowe, co może prowadzić do systemowej absorpcji i uszkodzenia narządu słuchu. Ponadto, stosowanie preparatu sprzyja rozwojowi zakażeń oportunistycznych, w tym opornych szczepów bakterii oraz nadkażeń drożdżakami Candida, co może wymagać dodatkowej terapii. Reakcje nadwrażliwości, zarówno miejscowe (świąd, wysypka, podrażnienie), jak i ogólnoustrojowe, są szczególnie istotne u pacjentów z historią alergii na aminoglikozydy lub inne składniki maści.
antybiotyk aminoglikozydowy, bacytracyna cynkowa, drożdżaki Candida, dysfagia, maść przeciwbakteryjna, maść TRIBIOTIC, nadkażenie drożdżakowe, neomycyny siarczan, objaw miejscowy, objaw systemowy, ototoksyczność, podrażnienie skóry, polimyksyny B siarczan, reakcja nadwrażliwości, rumień, szczep oporny bakterii, szum uszny, uszkodzenie narządu słuchu, zaburzenie równowagi mikrobiologicznej, zaburzenie układu immunologicznego, zakażenie oportunistyczne, zawrót głowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Multibiotic (5 mg + 10 mg + 0,833 mg)/g
Produkt leczniczy Multibiotic w postaci maści zawiera neomycyny siarczan (5 mg/g), bacytracynę cynkową (10 mg/g) oraz polimyksyny B siarczan (0,833 mg/g) i jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, nawet w formie miejscowej aplikacji na skórę. Przeciwwskazanie wynika z potencjalnego ryzyka nefrotoksyczności i ototoksyczności związanej z neomycyną, co wskazuje na możliwość systemowego wchłaniania substancji czynnych i zagrożenie dla płodu lub noworodka. Dodatkowo, obecność propylu i metylu parahydroksybenzoesanu (E 216 i E 218) może wywoływać reakcje alergiczne, co stanowi dodatkowe ryzyko w trakcie ciąży.
antybiotyk aminoglikozydowy, aplikacja miejscowa, bacytracyna cynkowa, charakterystyka produktu leczniczego, działanie nefrotoksyczne, działanie ototoksyczne, farmakoterapia, maść lecznicza, metylu parahydroksybenzoesan, neomycyny siarczan, polimyksyny B siarczan, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, terapia przeciwbakteryjna miejscowa, wchłanianie systemowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Atecortin (5 mg + 10 000 j.m. + 15 mg)/ml
Produkt leczniczy Atecortin w postaci kropli do oczu i uszu zawiera trzy substancje czynne: oksytetracyklinę chlorowodorek (5,0 mg/ml), polimyksynę B siarczan (10 000 j.m./ml) oraz hydrokortyzonu octan (15,0 mg/ml). Preparat jest żółtą, oleistą zawiesiną przeznaczoną do miejscowej aplikacji, co znacząco ogranicza wchłanianie ogólnoustrojowe składników aktywnych. W związku z tym nie istnieje prawdopodobieństwo ostrego przedawkowania, a brak jest danych o występowaniu objawów toksyczności nawet przy przypadkowym zastosowaniu większej niż zalecana dawki.
antybiotyk peptydowy, antybiotyk tetracyklinowy, aplikacja miejscowa, biodostępność ogólnoustrojowa, działanie niepożądane, hydrokortyzonu octan, kortykosteroid, krople do oczu i uszu, lek okulistyczny, lek otologiczny, oksytetracykliny chlorowodorek, polimyksyny B siarczan, procedura detoksykacyjna, sól fizjologiczna, wchłanianie ogólnoustrojowe, zawiesina - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Multibiotic (5 mg + 10 mg + 0,833 mg)/g
Multibiotic w postaci maści zawiera 5 mg neomycyny siarczanu, 10 mg bacytracyny cynkowej oraz 0,833 mg polimyksyny B siarczanu na gram preparatu. Produkt ma postać jednolitej, białej lub kremowej masy i wykazuje działanie przeciwbakteryjne. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, stosowanie tej maści nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjentów wykonujących zawody wymagające tych czynności. Obecność substancji pomocniczych, takich jak propylu i metylu parahydroksybenzoesan (E216, E218), również nie wpływa na funkcje psychomotoryczne.
bacytracyna cynkowa, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwbakteryjne, metylu parahydroksybenzoesan, neomycyny siarczan, polimyksyny B siarczan, postać farmaceutyczna, postać maści, propylu parahydroksybenzoesan, substancja pomocnicza, zdolność psychomotoryczna