Specjalne ostrzeżenia
Maxitrol

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Maxitrol

Lek Maxitrol w postaci maści do oczu, zawierający deksametazon (1 mg/g), neomycyny siarczan (3500 j.m./g) oraz polimyksyny B siarczan (6000 j.m./g), przeznaczony jest wyłącznie do stosowania ocznego i wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas terapii. Personel medyczny powinien zwrócić szczególną uwagę na następujące kwestie kliniczne związane z terapią tym preparatem.¹

Technika aplikacji i zmniejszenie wchłaniania systemowego

Po aplikacji leku zaleca się zastosowanie ucisku w okolicy przewodu nosowo-łzowego lub delikatne zamknięcie powieki. Procedura ta znacząco redukuje wchłanianie systemowe substancji czynnych podawanych do oka, minimalizując tym samym ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.²

Nadwrażliwość na antybiotyki aminoglikozydowe

U części pacjentów może wystąpić nadwrażliwość na miejscowo stosowane antybiotyki aminoglikozydowe, w tym neomycynę. Spektrum reakcji nadwrażliwości jest szerokie i obejmuje zarówno objawy miejscowe, jak i uogólnione, takie jak: rumień, świąd, pokrzywka, wysypka skórna, anafilaksja, reakcje anafilaktoidalne lub reakcje pęcherzowe. W przypadku zaobserwowania objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać stosowanie preparatu Maxitrol.³

Należy również uwzględnić, że miejscowe stosowanie neomycyny może prowadzić do uczuleń skórnych. Dodatkowo możliwe jest wystąpienie nadwrażliwości krzyżowej na inne antybiotyki aminoglikozydowe. Dlatego u pacjentów z nadwrażliwością na neomycynę należy rozważyć potencjalne ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości na inne aminoglikozydy stosowane zarówno miejscowo, jak i systemowo.⁴

Potencjalne działania nefrotoksyczne, ototoksyczne i neurotoksyczne

W literaturze odnotowano przypadki poważnych działań niepożądanych, w tym objawów nefrotoksycznych, ototoksycznych i neurotoksycznych u pacjentów otrzymujących neomycynę ogólnie lub miejscowo na rany czy uszkodzoną skórę. Podobne działania nefrotoksyczne i neurotoksyczne raportowano po systemowym zastosowaniu polimyksyny B. Mimo braku zgłoszeń takich działań po miejscowym stosowaniu ocznym, zaleca się szczególną ostrożność przy równoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowym aminoglikozydów lub polimyksyny B.⁵

Ryzyko związane z długotrwałym stosowaniem kortykosteroidów ocznych

Długotrwała terapia kortykosteroidami ocznym może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:

• Nadciśnienie oczne i/lub jaskra z następczym uszkodzeniem nerwu wzrokowego
• Osłabienie ostrości widzenia i zaburzenia pola widzenia
• Tworzenie się tylnej zaćmy podtorebkowej

U pacjentów wymagających przedłużonej kortykosteroidoterapii ocznej należy regularnie i często monitorować ciśnienie śródgałkowe. Jest to szczególnie istotne w populacji pediatrycznej, gdzie ryzyko wywołanego kortykosteroidami nadciśnienia ocznego może być wyższe i rozwijać się w szybszym tempie niż u dorosłych. Dodatkowo, ryzyko rozwoju nadciśnienia ocznego i zaćmy indukowanych kortykosteroidami jest zwiększone u pacjentów z chorobami współistniejącymi, zwłaszcza z cukrzycą.⁶

Zespół Cushinga i zahamowanie czynności nadnerczy

Intensywne lub długotrwałe podawanie deksametazonu do oczu może prowadzić do ogólnoustrojowego wchłaniania i wystąpienia zespołu Cushinga i/lub zahamowania czynności nadnerczy u predysponowanych pacjentów. Szczególnie narażone grupy obejmują:

• Pacjentów pediatrycznych
• Pacjentów leczonych inhibitorami CYP3A4 (w tym rytonawirem i kobicystatem)

W przypadku rozpoznania tych zaburzeń należy wdrożyć procedurę stopniowego odstawiania leku.⁷

Zmniejszona odporność i zwiększone ryzyko infekcji oportunistycznych

Kortykosteroidy mogą obniżać miejscową odporność i sprzyjać rozwojowi opornych zakażeń o etiologii bakteryjnej, grzybiczej, pasożytniczej lub wirusowej. Istotnym zagrożeniem jest również maskowanie przez kortykosteroidy klinicznych objawów infekcji, co może utrudniać właściwą diagnostykę.⁸

W przypadku pacjentów z uporczywym owrzodzeniem rogówki należy brać pod uwagę możliwość zakażenia grzybiczego. Potwierdzenie etiologii grzybiczej zakażenia rogówki stanowi wskazanie do natychmiastowego przerwania leczenia kortykosteroidami.⁹

Ryzyko nadkażeń i lekooporności

Podobnie jak w przypadku innych środków przeciwzakaźnych, długotrwałe stosowanie antybiotyków, takich jak neomycyna i polimyksyna B, może prowadzić do rozwoju mikroorganizmów niewrażliwych, w tym grzybów. W przypadku wystąpienia nadkażenia konieczne jest przerwanie terapii preparatem Maxitrol i wdrożenie leczenia alternatywnego.¹⁰

Wpływ na proces gojenia się uszkodzeń rogówki

Miejscowo aplikowane kortykosteroidy do oczu, w tym maści kortykosteroidowe, mogą opóźniać gojenie uszkodzeń rogówki. Należy również zauważyć, że miejscowo stosowane niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą wywierać podobny efekt, spowalniając i opóźniając proces regeneracji tkanek. Jednoczesne stosowanie NLPZ z miejscowymi steroidami może dodatkowo zwiększać ryzyko problemów z gojeniem.¹¹

Ryzyko perforacji przy ścieńczeniu tkanek oka

U pacjentów ze schorzeniami przebiegającymi ze ścieńczeniem rogówki lub twardówki odnotowano przypadki perforacji związane z miejscowym stosowaniem steroidów. W tego typu przypadkach należy zachować szczególną ostrożność lub rozważyć alternatywne metody leczenia.¹²

Stosowanie soczewek kontaktowych

Nie zaleca się używania soczewek kontaktowych w trakcie leczenia zapalenia lub zakażenia oka preparatem Maxitrol. Pacjenci powinni zostać poinformowani o konieczności wstrzymania się od noszenia soczewek kontaktowych do czasu ustąpienia objawów infekcji i zakończenia terapii.¹³

Stosowanie u pacjentów z jaskrą

W przypadku podawania preparatu Maxitrol pacjentom z jaskrą, czas leczenia powinien być ograniczony do maksymalnie dwóch tygodni, chyba że dłuższa terapia ma wyraźne uzasadnienie kliniczne. U tych pacjentów konieczne jest rutynowe monitorowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego.¹⁴