Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Maxitrol

Niniejsze opracowanie przedstawia szczegółowe dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Maxitrol, (1 mg + 3500 j.m. + 6000 j.m.)/g, maść do oczu, zawierającego deksametazon, siarczan neomycyny oraz siarczan polimyksyny B. Dane te opierają się na dostępnych badaniach toksykologicznych, mutageności, karcinogenności oraz wpływu na rozrodczość.¹

Badania potencjału rakotwórczego

Nie prowadzono długoterminowych badań ukierunkowanych na ocenę działania rakotwórczego produktu Maxitrol w postaci maści do oczu. Jednak w przypadku poszczególnych składników aktywnych dostępne są pewne dane przedkliniczne. Neomycyna podawana doustnie szczurom w badaniu trwającym 2 lata nie wykazała potencjału rakotwórczego. Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono żadnych badań oceniających działanie rakotwórcze pozostałych składników czynnych produktu Maxitrol – deksametazonu i polimyksyny B.²

Toksyczność ogólnoustrojowa składników

Dane przedkliniczne wskazują, że ogólnoustrojowa ekspozycja na aminoglikozydy (grupa antybiotyków, do której należy neomycyna) w dawkach toksycznych, znacznie przekraczających dawki dostępne ogólnoustrojowo podczas miejscowego stosowania produktów do oczu, może być związana z wystąpieniem efektów nefrotoksycznych i ototoksycznych. Należy jednak podkreślić, że dawki te są wielokrotnie wyższe niż te, które mogą być osiągnięte podczas miejscowego stosowania okulistycznego.³

Ogólnoustrojowe narażenie na deksametazon może powodować działania wynikające z zaburzenia równowagi glikokortykosteroidowej. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, przeprowadzone z kroplami do oczu zawierającymi deksametazon w postaci zawiesiny, wykazały u królików typowe dla kortykosteroidów działania ogólnoustrojowe. Działania te występowały jednak przy stosowaniu dawek znacznie przekraczających ekspozycję uzyskiwaną u człowieka, dlatego ich znaczenie kliniczne jest oceniane jako niewielkie. Prawdopodobieństwo wystąpienia takich efektów podczas stosowania produktu Maxitrol zgodnie z zaleceniami jest bardzo małe.⁴

Potencjał mutagenny

Badania mutagenności dostępne dla poszczególnych składników aktywnych dostarczają następujących danych:⁵

• Deksametazon – badania prowadzone zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo nie ujawniły działania mutagennego tego związku
• Neomycyna – standardowe badania przeprowadzone w warunkach in vitro i in vivo potwierdziły brak działania genotoksycznego
• Polimyksyna B (siarczan) – brak dostępnych danych dotyczących potencjału mutagennego tej substancji

Teratogenność i wpływ na rozrodczość

W badaniach przedklinicznych stwierdzono działanie teratogenne kortykosteroidów. Podawanie ciężarnym królikom preparatu zawierającego 0,1% deksametazonu do oczu powodowało zwiększenie częstości występowania wad wrodzonych płodu oraz opóźnienie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu. U szczurów, które przewlekle otrzymywały deksametazon, obserwowano opóźnienie rozwoju płodów oraz zwiększoną śmiertelność płodów.⁶

Badania przeprowadzone na zwierzętach z użyciem neomycyny nie wykazały jej negatywnego wpływu na rozwój płodu. Nie prowadzono natomiast badań dotyczących wpływu polimyksyny B na rozrodczość i rozwój płodu.⁷

Z uwagi na powyższe dane, Maxitrol może być stosowany w okresie ciąży wyłącznie wtedy, gdy potencjalna korzyść dla matki przewyższa możliwe ryzyko dla płodu.⁸

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego

Dostępne dane przedkliniczne dla produktu Maxitrol oraz jego poszczególnych składników aktywnych sugerują akceptowalny profil bezpieczeństwa przy właściwym stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Należy jednak zwrócić uwagę na potencjalne ryzyko teratogenne związane z deksametazonem zawartym w preparacie, co uzasadnia ostrożność podczas stosowania produktu u kobiet w ciąży. Miejscowe podanie okulistyczne produktu Maxitrol prowadzi do ekspozycji ogólnoustrojowej znacznie niższej niż ta, która powodowała działania toksyczne w badaniach przedklinicznych, co sugeruje niskie ryzyko wystąpienia działań ogólnoustrojowych przy prawidłowym stosowaniu leku.⁹