Właściwości farmakokinetyczne
Maxitrol (1 mg + 3500 j.m. + 6000 j.m.)/g

Produkt leczniczy Maxitrol w postaci maści do oczu zawiera deksametazon (1 mg/g), siarczan neomycyny (3500 j.m./g) oraz siarczan polimyksyny B (6000 j.m./g). Deksametazon wykazuje maksymalne stężenie około 30 ng/ml w cieczy wodnistej po 2 godzinach od aplikacji miejscowej, z biodostępnością doustną około 70%. Po wchłonięciu wiąże się z albuminami surowicy w 77-84%, a jego klirens wynosi 0,111-0,225 l/h/kg, przy objętości dystrybucji 0,576-1,15 l/kg. Metabolizowany jest do 6-β-hydroksydeksametazonu, który stanowi około 60% wydalanej dawki z moczem, natomiast niezmieniona forma nie jest wykrywana. Okres półtrwania deksametazonu wynosi 3-4 godziny, a eliminacja odbywa się głównie drogą metaboliczną.

Właściwości farmakokinetyczne produktu leczniczego Maxitrol

Produkt leczniczy Maxitrol w postaci maści do oczu zawiera trzy substancje czynne: deksametazon (1 mg/g), siarczan neomycyny (3500 j.m./g) oraz siarczan polimyksyny B (6000 j.m./g). Poniżej przedstawiono szczegółowe dane farmakokinetyczne dla poszczególnych składników aktywnych tego produktu.1

Wchłanianie substancji czynnych

Wchłanianie deksametazonu

Deksametazon podawany miejscowo do oczu w postaci 0,1% zawiesiny wykazuje określony profil wchłaniania u pacjentów po zabiegach usunięcia zaćmy. Maksymalne stężenie tego glikokortykosteroidu w cieczy wodnistej osiąga wartość około 30 ng/ml i występuje po upływie 2 godzin od aplikacji. Warto zauważyć, że biodostępność deksametazonu podawanego drogą doustną jest znacznie wyższa i wynosi około 70%.2

Wchłanianie neomycyny

Siarczan neomycyny charakteryzuje się farmakokinetyką typową dla antybiotyków aminoglikozydowych. W badaniach przeprowadzonych z udziałem zdrowych mężczyzn, którym aplikowano na nieuszkodzoną skórę do 47,7 g maści zawierającej 0,5% siarczanu neomycyny i pozostawiano ją na 6 godzin, nie wykryto mierzalnych stężeń neomycyny w surowicy krwi. Wskazuje to na ograniczone wchłanianie systemowe leku przy zastosowaniu miejscowym na nieuszkodzoną skórę.3

Wchłanianie polimyksyny B

Siarczan polimyksyny B cechuje się słabym i zmiennym wchłanianiem przez błony śluzowe, a w niektórych przypadkach wchłanianie może nie występować wcale. Badania kliniczne wskazują, że nawet przy miejscowym stosowaniu polimyksyny B na rozległe powierzchnie ran oparzeniowych, na spojówki oraz do zatok szczękowych, nie wykrywa się mierzalnych stężeń tego antybiotyku w surowicy pacjentów.4

Dystrybucja

Szczegółowe dane dotyczące dystrybucji są dostępne głównie dla deksametazonu. Po wchłonięciu do krwiobiegu deksametazon wiąże się z albuminami surowicy w zakresie 77% – 84%. Parametry farmakokinetyczne tego glikokortykosteroidu wskazują, że jego klirens mieści się w zakresie od 0,111 l/h/kg do 0,225 l/h/kg, natomiast objętość dystrybucji wynosi od 0,576 l/kg do 1,15 l/kg.5

Metabolizm

Deksametazon podlega procesom metabolicznym w organizmie, w wyniku których powstaje główny metabolit – 6-β-hydroksydeksametazon. Badania wykazały, że około 60% zastosowanej dawki jest wydalane właśnie w postaci tego metabolitu, co wskazuje na istotną rolę przemian metabolicznych w eliminacji deksametazonu z organizmu.6

Eliminacja substancji czynnych

Eliminacja deksametazonu

Po osiągnięciu maksymalnego stężenia, poziom deksametazonu w organizmie stopniowo maleje. Okres półtrwania tego glikokortykosteroidu wynosi około 3-4 godziny. Główną drogą eliminacji deksametazonu z ustroju jest transformacja metaboliczna. Jak wspomniano wcześniej, około 60% dawki ulega wydaleniu z moczem w postaci metabolitu 6-β-hydroksydeksametazonu. Co istotne, w moczu nie stwierdza się obecności niezmienionej formy deksametazonu.7

Eliminacja neomycyny

W przypadku siarczanu neomycyny, badania przeprowadzone z udziałem zdrowych mężczyzn, u których zastosowano do 47,7 g maści zawierającej 0,5% siarczanu neomycyny na nieuszkodzoną skórę przez okres 6 godzin, nie wykazały obecności wykrywalnych stężeń neomycyny w moczu. Sugeruje to brak istotnego wchłaniania systemowego przy miejscowym stosowaniu na nieuszkodzoną skórę.8

Eliminacja polimyksyny B

Siarczan polimyksyny B stosowany miejscowo na duże powierzchnie ran oparzeniowych, na spojówki oraz do zatok szczękowych nie prowadzi do wykrywalnych stężeń tego antybiotyku w moczu pacjentów. Wyniki te potwierdzają ograniczone wchłanianie systemowe polimyksyny B przy aplikacji miejscowej, co przekłada się na brak wykrywalnej eliminacji nerkowej.9

Charakterystyka farmakokinetyczna – zestawienie

Parametr farmakokinetyczny Deksametazon Siarczan neomycyny Siarczan polimyksyny B
Wchłanianie Maksymalne stężenie w cieczy wodnistej: ok. 30 ng/ml po 2h od aplikacji miejscowej
Biodostępność doustna: ok. 70%
Ograniczone wchłanianie przez nieuszkodzoną skórę (brak wykrywalnych stężeń w surowicy) Słabe i zmienne wchłanianie przez błony śluzowe lub brak wchłaniania
Dystrybucja Wiązanie z albuminami: 77-84%
Klirens: 0,111-0,225 l/h/kg
Objętość dystrybucji: 0,576-1,15 l/kg
Brak szczegółowych danych w zakresie aplikacji ocznej Brak szczegółowych danych w zakresie aplikacji ocznej
Metabolizm Metabolizowany do 6-β-hydroksydeksametazonu Brak szczegółowych danych Brak szczegółowych danych
Eliminacja Okres półtrwania: 3-4h
Główna droga: metaboliczna
60% dawki wydala się z moczem jako 6-β-hydroksydeksametazon
Brak niezmienionej formy w moczu
Brak wykrywalnych stężeń w moczu przy aplikacji na nieuszkodzoną skórę Brak wykrywalnych stężeń w moczu przy aplikacji miejscowej
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl