schistosomoza

Schistosomoza (bilharcjoza) to pasożytnicza choroba tropikalna wywoływana przez przywry z rodzaju Schistosoma. Stanowi ona poważny problem zdrowotny w krajach rozwijających się, szczególnie w Afryce, Ameryce Południowej i Azji, gdzie według WHO dotyka około 240 milionów osób.

Do zakażenia dochodzi podczas kontaktu z wodą słodką zawierającą larwy pasożyta (cerkarie), które penetrują nieuszkodzoną skórę człowieka. W organizmie człowieka pasożyty dojrzewają, osiedlają się w naczyniach żylnych i składają jaja, które stanowią główną przyczynę patologii narządowej. Objawy kliniczne zależą od gatunku pasożyta i mogą obejmować: gorączkę, wysypkę (świąd pływaków), eozynofilię, krwiomocz, wodobrzusze, nadciśnienie wrotne i włóknienie wątroby.

Diagnostyka opiera się na wykrywaniu jaj pasożyta w kale lub moczu oraz testach serologicznych. W leczeniu stosuje się głównie prazikwantel, skuteczny wobec wszystkich gatunków Schistosoma. Profilaktyka obejmuje unikanie kontaktu z potencjalnie skażoną wodą, poprawę warunków sanitarnych oraz edukację zdrowotną. Długoterminowe powikłania schistosomozy mogą obejmować zwłóknienie wątroby, nadciśnienie wrotne, niewydolność nerek i zwiększone ryzyko raka pęcherza moczowego.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Robaki u ludzi – Diagnostyka i diagnoza

Diagnostyka helmintoz u ludzi opiera się na wieloaspektowym podejściu, uwzględniającym badania kału (mikroskopowe, O&P, flotacja, sedymentacja), test taśmowy (szczególnie w diagnostyce Enterobius vermicularis), badania krwi (serologiczne, eozynofilia, bezpośrednie rozmazy) oraz metody obrazowe (RTG, TK, MRI, USG) do oceny uszkodzeń narządów i lokalizacji cyst pasożytniczych. Zaleca się pobranie co najmniej trzech próbek kału w odstępach kilkudniowych, co zwiększa czułość diagnostyczną z 50-70% do 85-90%. W trudnych przypadkach stosuje się endoskopię, PCR, multipleksowy PCR oraz testy immunoenzymatyczne (ELISA), które charakteryzują się wysoką czułością i swoistością, szczególnie przy niskiej liczbie pasożytów lub koinfekcjach. Diagnostyka poszczególnych pasożytów, takich jak owsiki, glista ludzka, tasiemce czy schistosomy, wymaga specyficznych metod, np. test taśmowy dla owsików, badanie kału i krwi dla glisty, badania serologiczne i obrazowe dla tasiemców oraz badanie moczu i kału dla schistosomów.
badanie parazytologiczne, badanie serologiczne, biomarker, cysta pasożytnicza, cysticerkoza, endoskopia, glista ludzka, helmintoza, infekcja pasożytnicza, kolonoskopia, lek przeciwpasożytniczy, metagenomika, multipleksowy PCR, owsiki, poziom eozynofilów, reakcja łańcuchowa polimerazy, rezonans magnetyczny, rozmaz krwi, schistosomoza, schistosomy, sekwencjonowanie nowej generacji, tasiemiec, test ELISA, test taśmowy, tomografia komputerowa, ultrasonografia
Leksykon chorób i schorzeń
Krioglobulinemia – Etiologia i przyczyny

Krioglobulinemia to rzadkie zaburzenie charakteryzujące się obecnością krioglobulin – białek wytrącających się w niskich temperaturach. Wyróżnia się trzy typy: typ I (monoklonalne IgM, IgG, IgA lub łańcuchy lekkie) związany głównie z chorobami limfoproliferacyjnymi (np. szpiczak mnogi, makroglobulinemia Waldenströma, przewlekła białaczka limfocytowa), oraz typy II i III (mieszane), które zawierają czynnik reumatoidalny (RF) i są najczęściej powiązane z przewlekłym zakażeniem wirusem HCV (około 90% przypadków). Mechanizm patogenetyczny w zakażeniu HCV obejmuje ekspansję klonalną limfocytów B, produkcję monoklonalnych IgM łączących się z poliklonalnymi IgG, tworząc kompleksy immunologiczne aktywujące dopełniacz i wywołujące zapalenie naczyń. Krioglobulinemia może także towarzyszyć chorobom autoimmunologicznym (np. toczeń rumieniowaty układowy, RZS, zespół Sjögrena) oraz innym zakażeniom wirusowym, bakteryjnym, pasożytniczym i grzybiczym. Idiopatyczna krioglobulinemia stanowi około 10% przypadków mieszanej krioglobulinemii.
chłoniak rozlany z dużych komórek B, cytomegalowirus, echinokokoza, gammapatia monoklonalna o nieokreślonym znaczeniu, guzkowe zapalenie tętnic, kandydoza, kłębuszkowe zapalenie nerek, krioglobulinemia, krioglobulinemiczne zapalenie naczyń, krioglobuliny, leiszmanioza trzewna, makroglobulinemia Waldenströma, malaria, neuropatia obwodowa, Parvowirus B19, pemfigus zwykły, plamica Henocha-Schönleina, przewlekła białaczka limfocytowa, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, schistosomoza, siność siatkowata, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, toksoplazmoza, twardzina układowa, wirus Epsteina-Barr, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie płuc, zapalenie tętnic skroniowych, zapalenie wielomięśniowe, zapalenie wsierdzia, zapalne choroby jelit, zespół nadlepkości, zespół Sjögrena
Leksykon chorób i schorzeń
Schistosomatoza (bilharcjoza) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Schistosomoza, wywoływana przez przywry z rodzaju Schistosoma, jest endemiczna w ponad 70 krajach, dotykając około 240 milionów osób, głównie dzieci poniżej 14 roku życia. Choroba może przebiegać ostro (zespół Katayamy) lub przewlekle, z powikłaniami wynikającymi z reakcji immunologicznej na jaja pasożyta w tkankach. Diagnostyka opiera się na wykrywaniu jaj w moczu lub kale, a także na testach serologicznych i antygenowych (np. szybki test CCA w moczu). Leczenie prazykwantelem jest standardem, z dawkami 40 mg/kg/dobę (S. mansoni, S. haematobium, S. intercalatum) lub 60 mg/kg/dobę (S. japonicum, S. mekongi), podawanymi w 1 dniu w 2-3 dawkach podzielonych. Kontrola skuteczności leczenia wymaga badania moczu lub kału 1-2 miesiące po terapii. W przypadkach neurościstosomozy stosuje się prazykwantel wraz z kortykosteroidami i lekami przeciwdrgawkowymi. WHO rekomenduje leczenie także kobiet w ciąży (po I trymestrze) i karmiących piersią oraz dzieci od 2. roku życia, co podkreśla bezpieczeństwo i skuteczność terapii w tych grupach.
biopsja pęcherza moczowego, choroba pasożytnicza, dysfunkcja pęcherza moczowego, kortykosteroidy, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, lek przeciwdrgawkowy, masowe podawanie leków, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność serca, objawy neurologiczne, odwodnienie, ośrodkowy układ nerwowy, plan opieki pielęgniarskiej, prazykwantel, rak pęcherza moczowego, rak płaskonabłonkowy, reakcja ziarniniakowa, schistosoma, schistosomoza, szybki test diagnostyczny, żylaki przełyku

schistosomoza

Powiązane wpisy

Robaki u ludzi – Diagnostyka i diagnoza

Krioglobulinemia – Etiologia i przyczyny

Schistosomatoza (bilharcjoza) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka