retynoidy ogólnoustrojowe

Retynoidy ogólnoustrojowe to grupa leków pochodnych witaminy A, które działają systemowo, wpływając na procesy różnicowania komórek, proliferację oraz apoptozę. Należą do nich m.in. izotretynoina, acytretyna i alitretynoina, stosowane w leczeniu różnych dermatoz.

Izotretynoina jest najczęściej stosowanym retynoidem ogólnoustrojowym, głównie w terapii ciężkich postaci trądziku pospolitego opornego na inne metody leczenia. Jej działanie polega na hamowaniu aktywności gruczołów łojowych, zmniejszaniu rogowacenia ujść mieszków włosowych oraz działaniu przeciwzapalnym.

Acytretyna znajduje zastosowanie w leczeniu ciężkich postaci łuszczycy, łuszczycy krostkowej oraz zaburzeń rogowacenia, takich jak rybia łuska czy choroba Dariera. Alitretynoina jest z kolei wskazana w leczeniu przewlekłego wyprysku rąk.

Stosowanie retynoidów ogólnoustrojowych wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, m.in. teratogenności, zaburzeń lipidowych, hepatotoksyczności oraz objawów skórno-śluzówkowych. Z powodu wysokiego ryzyka teratogenności, u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii i przez określony czas po jej zakończeniu.

Leczenie retynoidami ogólnoustrojowymi wymaga regularnego monitorowania parametrów laboratoryjnych, w tym funkcji wątroby i profilu lipidowego. Terapia prowadzona jest pod ścisłym nadzorem dermatologicznym, a w niektórych krajach obowiązują specjalne programy monitorowania stosowania tych leków, szczególnie izotretynoiny.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl