przeszczepienie komórek macierzystych hematopoetycznych
Przeszczepienie komórek macierzystych hematopoetycznych (HSCT) to procedura terapeutyczna polegająca na zastąpieniu uszkodzonego lub nieprawidłowo funkcjonującego układu krwiotwórczego pacjenta zdrowymi komórkami macierzystymi dawcy. Procedura ta stanowi istotną opcję leczenia w przypadku ciężkich chorób hematologicznych, nowotworowych oraz niektórych zaburzeń immunologicznych.
W zależności od źródła komórek macierzystych, przeszczepienie może być autologiczne (gdy dawcą jest sam pacjent), allogeniczne (gdy dawcą jest osoba spokrewniona lub niespokrewniona) lub syngeniczne (gdy dawcą jest identyczny genetycznie bliźniak). Komórki macierzyste mogą być pozyskiwane z krwi obwodowej, szpiku kostnego lub krwi pępowinowej.
Przed przeszczepieniem pacjent poddawany jest kondycjonowaniu, czyli terapii mieloablacyjnej lub o zredukowanej intensywności, mającej na celu eliminację choroby podstawowej oraz stworzenie miejsca dla nowych komórek. Po przeszczepieniu istotne jest monitorowanie przyjęcia się przeszczepu, zapobieganie i leczenie powikłań, takich jak choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD), infekcje oportunistyczne czy nawrót choroby podstawowej.
Postęp w dziedzinie HSCT obejmuje udoskonalenie metod typowania HLA, rozwój leków immunosupresyjnych, poprawę protokołów kondycjonowania oraz technik manipulacji komórkami macierzystymi, co przyczynia się do zwiększenia skuteczności i bezpieczeństwa tej procedury.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mukozitis – Leczenie
Mukozitis jamy ustnej to bolesne zapalenie błony śluzowej, często występujące jako powikłanie terapii przeciwnowotworowej, w tym radioterapii, chemioterapii, radiochemioterapii oraz przeszczepienia komórek macierzystych hematopoetycznych (HSCT). Dotyka około 40% pacjentów poddawanych konwencjonalnej chemioterapii i do 100% leczonych z powodu nowotworów głowy i szyi. Objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem i owrzodzeniami, prowadząc do intensywnego bólu, dysfagii oraz upośledzenia funkcji mowy i połykania. Mukozitis wywołany chemioterapią pojawia się zwykle 1-2 tygodnie po leczeniu i ustępuje w ciągu 3 tygodni, natomiast po radioterapii rozwija się około 2 tygodni od rozpoczęcia 7-tygodniowego cyklu i ustępuje 3-4 tygodnie po zakończeniu terapii. Leczenie jest głównie objawowe i wspierające, obejmujące podstawową higienę jamy ustnej (BOC), stosowanie łagodnych płukanek (np. roztwór soli, wodorowęglanu sodu), płukanek bezydaminowych (zalecanych przy dawkach promieniowania <50 Gy), terapię przeciwbólową (w tym miejscową płukankę z morfiną 0,2%) oraz fotobiomodulację laserową (LLLT). Krioterapia podczas podawania cytostatyków (np. 5-FU, melfalan) zmniejsza ryzyko mukozitis poprzez zwężenie naczyń i ograniczenie ekspozycji błony śluzowej na leki cytotoksyczne.
benzydamina, czynnik wzrostu keratynocytów, dusquetide, dysfagia, fotobiomodulacja, krioterapia, lek przeciwgrzybiczny, lidokaina, loperamid, mukozitis, oktreotyd, palifermin, przeszczepienie komórek macierzystych hematopoetycznych, radiochemioterapia, radioterapia głowy i szyi, sonda nosowo-żołądkowa, sztuczna ślina, terapia laserem niskoenergetycznym, trombocytopenia, wodorowęglan sodu, żywienie pozajelitowe