czynnik martwicy guza

Czynnik martwicy guza (TNF – Tumor Necrosis Factor) to kluczowa cytokina prozapalna, odgrywająca istotną rolę w odpowiedzi immunologicznej organizmu. Występuje głównie w dwóch formach: TNF-α (kachektyna) oraz TNF-β (limfotoksyna), przy czym w praktyce klinicznej najczęściej analizowany jest TNF-α.

TNF-α jest produkowany głównie przez aktywowane makrofagi, limfocyty T, komórki NK oraz neutrofile. Jego działanie obejmuje indukcję apoptozy komórek nowotworowych, regulację procesów zapalnych, stymulację fagocytozy i cytotoksyczności komórek odpornościowych. W fizjologicznych stężeniach TNF uczestniczy w zwalczaniu infekcji i regeneracji tkanek.

Nadmierna ekspresja TNF jest związana z patogenezą wielu chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, choroba Leśniowskiego-Crohna, łuszczyca czy zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa. Stąd blokowanie aktywności TNF stanowi podstawę działania leków biologicznych (inhibitorów TNF), takich jak infliksymab, adalimumab, etanercept, certolizumab pegol i golimumab.

Diagnostycznie poziom TNF może być oznaczany w surowicy krwi metodami immunoenzymatycznymi (ELISA). Podwyższone wartości mogą wskazywać na toczący się proces zapalny, infekcję lub chorobę autoimmunologiczną. W sepsie obserwuje się gwałtowny wzrost stężenia TNF, co przyczynia się do rozwoju wstrząsu septycznego.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl