nadwrażliwość na antybiotyki aminoglikozydowe

Nadwrażliwość na antybiotyki aminoglikozydowe to niepożądana reakcja immunologiczna organizmu na leki z grupy aminoglikozydów, takie jak gentamycyna, amikacyna, tobramycyna czy neomycyna. Reakcje te mogą manifestować się od łagodnych objawów skórnych po ciężkie, zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne.

Mechanizm nadwrażliwości na aminoglikozydy najczęściej obejmuje reakcje typu I (natychmiastowe, IgE-zależne) lub typu IV (opóźnione, komórkowo-zależne). Objawy kliniczne mogą obejmować wysypkę, pokrzywkę, świąd, obrzęk naczynioruchowy, a w ciężkich przypadkach – skurcz oskrzeli, niedociśnienie tętnicze i wstrząs anafilaktyczny.

Diagnostyka nadwrażliwości na aminoglikozydy obejmuje testy skórne (punktowe, śródskórne), testy płatkowe oraz oznaczanie swoistych przeciwciał IgE. W niektórych przypadkach konieczne jest przeprowadzenie kontrolowanej próby prowokacyjnej w warunkach szpitalnych. U pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością należy unikać stosowania aminoglikozydów i rozważyć alternatywną antybiotykoterapię.

Istotnym aspektem klinicznym jest możliwość występowania reakcji krzyżowych między różnymi antybiotykami aminoglikozydowymi, co ma znaczenie przy wyborze terapii alternatywnej. Pacjenci z potwierdzoną nadwrażliwością powinni być poinformowani o konieczności informowania personelu medycznego o alergii oraz nosić informację medyczną (np. bransoletkę) o występowaniu nadwrażliwości.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amikacin Kabi 5 mg/ml

Amikacin Kabi (5 mg/ml) jest aminoglikozydowym antybiotykiem do infuzji, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na amikacynę, inne aminoglikozydy (gentamycyna, tobramycyna, neomycyna, kanamycyna, streptomycyna) oraz na substancje pomocnicze preparatu. Ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym nadwrażliwości krzyżowej, konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii. Preparat zawiera 3,54 mg sodu/ml, co przy objętościach 50 ml, 100 ml i 200 ml odpowiada odpowiednio 177 mg, 354 mg i 708 mg sodu, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami sodowymi. Roztwór ma pH 3,5-5,5 oraz osmolalność 270-330 mOsmol/kg, co może wpływać na tolerancję infuzji.
alternatywna antybiotykoterapia, amikacyna, aminoglikozydy, antybiotyk aminoglikozydowy, dokumentacja medyczna, konsultacja alergologiczna, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na antybiotyki aminoglikozydowe, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, osmolalność, pH roztworu, reakcja nadwrażliwości, restrykcja sodowa, roztwór do infuzji
Leksykon leków
Działania niepożądane – Neobiotic 11,72 mg/g

Produkt leczniczy Neobiotic w postaci aerozolu na skórę zawiera neomycynę (siarczan) w stężeniu 11,72 mg/g. Profil bezpieczeństwa wskazuje na działania niepożądane o częstości nieznanej, obejmujące alergię kontaktową, objawy skórne takie jak świąd, wysypka, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu aplikacji. Szczególnie istotne jest ryzyko wchłaniania systemowego neomycyny przy długotrwałym stosowaniu na rozległych i uszkodzonych powierzchniach skóry, co może prowadzić do nefrotoksyczności i ototoksyczności, typowych dla antybiotyków aminoglikozydowych. Czynniki zwiększające ryzyko działań niepożądanych to czas trwania terapii, powierzchnia aplikacji, stan skóry oraz indywidualna predyspozycja do reakcji alergicznych.
alergia kontaktowa, antybiotyk aminoglikozydowy, bariera naskórkowa, miejscowa reakcja skórna, nadwrażliwość na antybiotyki aminoglikozydowe, nadwrażliwość na neomycynę, nadwrażliwość na składniki preparatu, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, nefrotoksyczność, ototoksyczność, podrażnienie skóry, reakcja skórna, rumień skóry, siarczan neomycyny, świąd, szumy uszne, wchłanianie systemowe neomycyny, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia słuchu, zaburzenia układu immunologicznego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Maxitrol

Lek Maxitrol w postaci maści do oczu zawiera deksametazon (1 mg/g), neomycynę siarczan (3500 j.m./g) oraz polimyksynę B siarczan (6000 j.m./g) i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego. Zaleca się po aplikacji ucisk w okolicy przewodu nosowo-łzowego lub delikatne zamknięcie powieki w celu ograniczenia wchłaniania systemowego. Należy zwrócić uwagę na ryzyko nadwrażliwości na aminoglikozydy, w tym neomycynę, objawiające się m.in. rumieniem, świądem, pokrzywką czy reakcjami anafilaktycznymi, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Długotrwałe stosowanie deksametazonu może prowadzić do poważnych powikłań okulistycznych, takich jak nadciśnienie oczne, jaskra, zaćma podtorebkowa oraz zahamowanie czynności nadnerczy i zespół Cushinga, szczególnie u pacjentów pediatrycznych i leczonych inhibitorami CYP3A4. Wskazane jest regularne monitorowanie ciśnienia śródgałkowego, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą i jaskrą, gdzie czas terapii powinien być ograniczony do maksymalnie dwóch tygodni.
ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, deksametazon, inhibitor CYP3A4, jaskra, nadciśnienie oczne, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na antybiotyki aminoglikozydowe, nefrotoksyczność, neomycyny siarczan, neurotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ototoksyczność, owrzodzenie rogówki, perforacja, pokrzywka, polimyksyny B siarczan, przewód nosowo-łzowy, reakcja anafilaktoidalna, rumień, ścieńczenie rogówki, ścieńczenie twardówki, wchłanianie systemowe, zaćma podtorebkowa, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zakażenie rogówki, zapalenie oka, zespół Cushinga

nadwrażliwość na antybiotyki aminoglikozydowe

Powiązane wpisy

Przeciwwskazania – Amikacin Kabi 5 mg/ml

Działania niepożądane – Neobiotic 11,72 mg/g

Specjalne ostrzeżenia – Maxitrol