tętnice wewnątrzczaszkowe
Tętnice wewnątrzczaszkowe stanowią kluczowy element układu naczyniowego mózgowia, odpowiedzialny za dostarczanie tlenu i składników odżywczych do tkanki nerwowej. Główne naczynia to tętnice szyjne wewnętrzne oraz tętnice kręgowe, które po wejściu do jamy czaszki tworzą koło tętnicze Willisa – unikalną strukturę anatomiczną zapewniającą zabezpieczenie przepływu krwi w przypadku niedrożności któregoś z naczyń doprowadzających.
Z koła tętniczego Willisa odchodzą trzy pary głównych tętnic mózgowych: przednie, środkowe i tylne, każda zaopatrująca określone obszary kory mózgowej i struktur podkorowych. Dodatkowo wyróżniamy tętnice móżdżkowe (górne, dolne przednie i dolne tylne) oraz tętnicę podstawną, powstającą z połączenia tętnic kręgowych.
Patologie tętnic wewnątrzczaszkowych obejmują tętniaki, malformacje naczyniowe, zwężenia na tle miażdżycowym, stany zapalne naczyń oraz udary niedokrwienne i krwotoczne. Diagnostyka tych naczyń opiera się głównie na badaniach obrazowych, takich jak angiografia tomografii komputerowej, angiografia rezonansu magnetycznego oraz klasyczna angiografia subtrakcyjna, uznawana za złoty standard.
W ostatnich latach znacząco rozwinęły się techniki wewnątrznaczyniowego leczenia patologii tętnic wewnątrzczaszkowych, w tym embolizacja tętniaków przy użyciu spiral, stentowanie zwężeń oraz trombektomia mechaniczna w ostrym udarze niedokrwiennym mózgu, co znacząco poprawiło rokowanie w tych schorzeniach.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Takayasu arteritis – Diagnostyka i diagnoza
Takayasu arteritis (TA) to przewlekłe zapalenie naczyń dużego kalibru, głównie aorty i jej głównych odgałęzień, dotykające przede wszystkim kobiety poniżej 40. roku życia. Diagnostyka opiera się na kryteriach ACR/EULAR 2022, które wymagają spełnienia bezwzględnych kryteriów oraz uzyskania co najmniej 5 punktów z 10 dodatkowych, z czułością 93,8% i swoistością 99,2%. W badaniu fizykalnym kluczowe są objawy takie jak osłabienie lub brak tętna na kończynach górnych, różnica ciśnienia tętniczego ≥10 mmHg między kończynami oraz szmery naczyniowe nad tętnicami podobojczykowymi lub aortą. Markery zapalne, takie jak OB >50 mm/h i podwyższone CRP, mogą wspierać rozpoznanie, jednak u 50% pacjentów z aktywną chorobą mogą pozostawać w normie. Diagnostyka obrazowa, z MRA jako złotym standardem, umożliwia ocenę pogrubienia ściany naczynia, zwężeń i poszerzeń, a także monitorowanie aktywności choroby bez ekspozycji na promieniowanie rentgenowskie. CTA i ultrasonografia dopplerowska stanowią uzupełnienie diagnostyki, natomiast PET-CT pozwala na wykrycie aktywnego zapalenia nawet przed zmianami strukturalnymi.
angiografia konwencjonalna, angiografia rezonansu magnetycznego, angiografia tomografii komputerowej, antygen leukocytarny, badanie przedmiotowe, białko C-reaktywne, brak tętna, dysplazja włóknisto-mięśniowa, EULAR, fluorodeoksyglukoza, kryteria ACR, kryteria ACR/EULAR, nadciśnienie płucne, niedokrwistość normocytarna, obrazowanie naczyniowe, odczyn Biernackiego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, pozytonowa tomografia emisyjna, szmer naczyniowy, Takayasu arteritis, tętniak wewnątrzczaszkowy, tętnice wewnątrzczaszkowe, ultrasonografia dopplerowska, zapalenie naczyń