omdlenie niekardiogenne
Omdlenie niekardiogenne to przejściowa utrata przytomności spowodowana chwilowym niedokrwieniem mózgu, której przyczyną nie jest choroba serca czy zaburzenie rytmu serca. Obejmuje ono kilka podtypów, w tym omdlenia wazowagalne (odruchowe), ortostatyczne oraz psychogenne.
Najczęstszą formą omdleń niekardiogennych są omdlenia wazowagalne, występujące w reakcji na silne bodźce emocjonalne, ból, długotrwałe stanie czy przebywanie w dusznym pomieszczeniu. Mechanizm polega na nagłym rozszerzeniu naczyń krwionośnych i/lub zwolnieniu akcji serca, co prowadzi do spadku ciśnienia tętniczego i niedokrwienia mózgu.
Omdlenia ortostatyczne związane są ze zmianą pozycji ciała, najczęściej z leżącej lub siedzącej na stojącą. Wynikają z niewydolności mechanizmów kompensacyjnych układu autonomicznego, które powinny dostosować przepływ krwi do pionowej pozycji ciała. Czynnikami ryzyka są odwodnienie, niektóre leki (np. przeciwnadciśnieniowe) oraz wiek podeszły.
Diagnostyka omdleń niekardiogennych obejmuje dokładny wywiad, badanie fizykalne, pomiar ciśnienia tętniczego w pozycji leżącej i stojącej, elektrokardiogram oraz w wybranych przypadkach test pochyleniowy. Istotne jest różnicowanie z omdleniami kardiogennymi, które wiążą się ze znacznie wyższym ryzykiem nagłego zgonu.
Leczenie omdleń niekardiogennych polega głównie na edukacji pacjenta, unikaniu czynników wyzwalających, odpowiednim nawodnieniu oraz modyfikacjach stylu życia. W wybranych przypadkach stosuje się farmakoterapię, rzadko interwencje inwazyjne. Rokowanie w omdleniach niekardiogennych jest zasadniczo dobre, choć nawracające epizody mogą znacząco obniżać jakość życia pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Omdlenie – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie u pacjentów z omdleniami jest ściśle zależne od etiologii zdarzenia. Omdlenia kardiogenne cechują się najgorszym rokowaniem, z jednoroczną śmiertelnością sięgającą 45%, a u chorych z zaawansowaną niewydolnością serca (NYHA III/IV) śmiertelność roczna wynosi do 25%. Omdlenia niekardiogenne, w tym wazowagalne, ortostatyczne i sytuacyjne, nie wpływają istotnie na wzrost śmiertelności. Krótkoterminowa śmiertelność po omdleniu wynosi około 0,7% (10 dni) i 1,6% (30 dni), natomiast roczna śmiertelność średnio 8,4%, z jedną trzecią zgonów o etiologii sercowo-naczyniowej. W ocenie ryzyka wykorzystuje się narzędzia prognostyczne takie jak San Francisco Syncope Rule (SFSR) z czułością 96% na 7 dni, Canadian Syncope Risk Score (CSRS) z AUC 0,869 dla 30-dniowej śmiertelności oraz kombinację NEWS2 z prehospitalnym poziomem mleczanów (NEWS2-L), gdzie wynik ≥9,5 wskazuje na wysokie ryzyko zgonu w ciągu 48 godzin (AUC 0,948). Podwyższone stężenia troponiny korelują z ryzykiem poważnych zdarzeń od 0% do 70% w obserwacji miesięcznej i do 85% rocznej.
asystolia, choroba tętnic szyjnych, ciśnienie skurczowe, duszność, hematokryt, hipotonia, klasyfikacja NYHA, kwas mlekowy, niewydolność serca, omdlenie, omdlenie kardiogenne, omdlenie niekardiogenne, omdlenie ortostatyczne, omdlenie sytuacyjne, omdlenie wazowagalne, parametry hemodynamiczne, perfuzja mózgowa, skala prognostyczna, stymulator serca, test pochyleniowy, troponina - Leksykon chorób i schorzeń
Synkopa wazowagalna – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Synkopa wazowagalna cechuje się znakomitą prognozą długoterminową, bez zwiększonego ryzyka śmiertelności, w przeciwieństwie do omdleń kardiogennych, gdzie roczna śmiertelność może sięgać 45%. W badaniu z obserwacją średnio 30,4 ± 21 miesięcy nie odnotowano zgonów kardiologicznych wśród pacjentów z synkopą wazowagalną. Mimo doskonałego rokowania pod względem przeżycia, około 30,2% pacjentów doświadcza nawrotów omdleń, z ryzykiem nawrotu w ciągu 1-2 lat wynoszącym 15-20% przy 1-2 epizodach w wywiadzie oraz 36-45% przy 3 epizodach. Liczba wcześniejszych omdleń jest głównym czynnikiem predykcyjnym nawrotów, natomiast wiek i typ odpowiedzi w teście pochyleniowym (HUT) nie korelują z ich częstością.
asystolia, choroba tętnic szyjnych, etiologia, konsultacja kardiologiczna, nagły zgon, objaw depresyjny, objaw prodromalny, omdlenie kardiogenne, omdlenie niekardiogenne, omdlenie odruchowe, omdlenie ortostatyczne, omdlenie sytuacyjne, omdlenie wazowagalne, remisja, stymulacja serca, stymulator serca, synkopa kardiogenna, synkopa wazowagalna, test pochyleniowy, uraz ortopedyczny, wszczepienie stymulatora serca, złamanie kości