prewencja udaru
Wskazanie

Prewencja udaru mózgu obejmuje szereg działań mających na celu zmniejszenie ryzyka wystąpienia incydentu naczyniowo-mózgowego. Udar mózgu jest trzecią najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce i główną przyczyną niepełnosprawności u osób dorosłych, co sprawia, że działania prewencyjne mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej.

Prewencję udaru możemy podzielić na pierwotną (zapobieganie pierwszemu udarowi) oraz wtórną (zapobieganie kolejnym incydentom). W prewencji pierwotnej główną rolę odgrywa kontrola czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hipercholesterolemia, migotanie przedsionków, palenie tytoniu czy otyłość. W prewencji wtórnej, poza modyfikacją powyższych czynników, kluczowe jest odpowiednie leczenie farmakologiczne.

W farmakoterapii prewencji udaru stosuje się kilka grup leków. U pacjentów z migotaniem przedsionków kluczowe są doustne antykoagulanty, takie jak: Pradaxa (dabigatran), Xarelto (rywaroksaban), Eliquis (apiksaban) czy Warfin (warfaryna). U pacjentów z chorobą niedokrwienną mózgu bez migotania przedsionków stosuje się leki przeciwpłytkowe: Acard, Polocard (kwas acetylosalicylowy), Plavix, Areplex (klopidogrel), czy Aggrenox (dipirydamol z ASA).

W kontroli nadciśnienia tętniczego, będącego najważniejszym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka udaru, stosuje się leki z grup: ACE-inhibitorów (np. Prestarium – perindopril, Tritace – ramipril), sartanów (np. Lorista – losartan, Micardis – telmisartan), beta-blokerów (np. Betaloc – metoprolol, Concor – bisoprolol), antagonistów wapnia (np. Agen – amlodypina) oraz diuretyków (np. Indapamid, Hydrochlorotiazyd).

W kontroli dyslipidemii kluczową rolę odgrywają statyny (np. Atoris – atorwastatyna, Zaranta – rosuwastatyna), a w niektórych przypadkach również ezetimib (Ezetrol) czy fibraty (Fenofibrat).

Największe trudności w prewencji udaru dotyczą niskiej świadomości społecznej na temat czynników ryzyka oraz niewystarczającej adherencji pacjentów do zaleceń lekarskich. Problem stanowi także niedostateczna kontrola czynników ryzyka – tylko około 30% pacjentów z nadciśnieniem tętniczym osiąga docelowe wartości ciśnienia. Wyzwaniem pozostaje również koordynacja opieki nad pacjentami po udarze, którzy wymagają wielokierunkowego podejścia terapeutycznego z uwzględnieniem rehabilitacji i wtórnej profilaktyki farmakologicznej.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl