rozwarstwienie tętnicy trzewnej
Rozwarstwienie tętnicy trzewnej (ang. visceral artery dissection) to rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu schorzenie naczyniowe, charakteryzujące się rozdzieleniem warstw ściany tętnicy zaopatrującej narządy jamy brzusznej. Proces ten rozpoczyna się od powstania rozdarcia w błonie wewnętrznej naczynia, przez które krew wnika między warstwy ściany tętnicy, tworząc fałszywy kanał przepływu.
Najczęściej rozwarstwienie dotyczy pnia trzewnego, tętnicy krezkowej górnej lub tętnicy śledzionowej. Etiologia schorzenia obejmuje nadciśnienie tętnicze, miażdżycę, choroby tkanki łącznej (zespół Marfana, zespół Ehlersa-Danlosa), dysplazję włóknisto-mięśniową oraz urazy. Coraz częściej diagnozuje się również przypadki idiopatyczne, bez uchwytnej przyczyny.
Objawy kliniczne rozwarstwienia tętnicy trzewnej to przede wszystkim nagły, silny ból brzucha, często promieniujący do pleców. W przypadku progresji schorzenia może dojść do niedokrwienia jelit, perforacji narządów lub krwawienia do jamy otrzewnowej. Diagnostyka opiera się głównie na badaniach obrazowych: angio-TK, angio-MR lub klasycznej angiografii.
Leczenie może być zachowawcze (kontrola ciśnienia tętniczego, leki przeciwzakrzepowe) lub inwazyjne (wewnątrznaczyniowe lub chirurgiczne), w zależności od lokalizacji rozwarstwienia, obecności powikłań i stanu hemodynamicznego pacjenta. Kluczowe znaczenie ma szybka diagnoza i wdrożenie odpowiedniego postępowania, gdyż nieleczone rozwarstwienie może prowadzić do pęknięcia tętnicy z masywnym krwotokiem wewnętrznym.