śróddializacyjne żywienie pozajelitowe
Śróddializacyjne żywienie pozajelitowe (Intradialytic Parenteral Nutrition, IDPN) to forma wsparcia żywieniowego stosowana u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek poddawanych hemodializie. Polega na podawaniu preparatów odżywczych bezpośrednio do żyły podczas sesji hemodializy, wykorzystując istniejący dostęp naczyniowy.
IDPN jest wskazane u pacjentów z niedożywieniem, u których standardowe metody żywienia doustnego są niewystarczające, a całkowite żywienie pozajelitowe jest niemożliwe lub niewskazane. Zazwyczaj stosuje się mieszaniny zawierające aminokwasy, glukozę, emulsje tłuszczowe oraz elektrolity, mikroelementy i witaminy.
Główne korzyści śróddializacyjnego żywienia pozajelitowego obejmują poprawę stanu odżywienia, zwiększenie stężenia albumin w surowicy, wzrost masy ciała oraz potencjalną poprawę jakości życia pacjentów dializowanych. Podawanie składników odżywczych podczas dializy zwiększa efektywność terapii, gdyż pacjent nie musi spędzać dodatkowego czasu na osobnych procedurach żywieniowych.
Podczas stosowania IDPN należy regularnie monitorować parametry biochemiczne, stan kliniczny pacjenta oraz tolerancję leczenia. Terapia powinna być częścią kompleksowego planu żywieniowego, opracowanego indywidualnie dla każdego pacjenta, uwzględniającego jego potrzeby energetyczne i metaboliczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kwas glutaminowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas glutaminowy, będący składnikiem roztworów aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, pełni kluczową rolę w metabolizmie białek i funkcjonowaniu komórek. Dawkowanie kwasu glutaminowego jest integralnie związane z całkowitym podaniem aminokwasów i zależy od stanu klinicznego pacjenta, masy ciała oraz rodzaju preparatu, w którym się znajduje. U dorosłych typowe zapotrzebowanie na aminokwasy wynosi 1-2 g/kg mc./dobę (0,16-0,35 g azotu/kg mc./dobę), a w stanach szczególnych do 2,5 g/kg mc./dobę (0,4 g azotu/kg mc./dobę). Zawartość kwasu glutaminowego w preparatach waha się od 2,16 do 16,2 g/1000 ml roztworu. U dzieci dawkowanie jest dostosowane do wieku, masy ciała i stanu klinicznego, z wyższym zapotrzebowaniem w stanach krytycznych (do 3,0 g aminokwasów/kg mc./dobę). Noworodki, zwłaszcza wcześniaki, wymagają szczególnej uwagi, z dawkami rozpoczynającymi się od 1,0-1,5 g/kg mc./dobę i stopniowym zwiększaniem o 0,5-1,0 g/kg mc./dobę od drugiego dnia życia.
aminokwasy, bilans płynów i elektrolitów, chorobliwa otyłość, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, hemodializa, hemofiltracja, hipoglikemia, idealna masa ciała, kwas glutaminowy, metabolizm białek, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, parametry nerkowe i wątrobowe, roztwór aminokwasów, śróddializacyjne żywienie pozajelitowe, stan metaboliczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Dawkowanie i sposób podawania
Olej sojowy jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, z dawkowaniem dostosowanym do wieku, masy ciała oraz stanu klinicznego pacjenta. U dorosłych standardowa dawka wynosi 0,7-1,5 g tłuszczów/kg mc./dobę, z maksymalną dawką do 2,0 g/kg mc./dobę, natomiast u dzieci i młodzieży dawki są zróżnicowane: wcześniaki rozpoczynają od 0,5-1,0 g/kg mc./dobę z możliwością zwiększenia do 3,0 g/kg mc./dobę, niemowlęta i małe dzieci do 3-4 g/kg mc./dobę, a dzieci w wieku 2-4 lat otrzymują 1,8 g/kg mc./dobę. Szybkość infuzji powinna być starannie kontrolowana, nie przekraczając u dorosłych 0,15 g tłuszczów/kg mc./godzinę, a u dzieci do 0,17 g/kg mc./godzinę, z zaleceniem stopniowego zwiększania szybkości w ciągu pierwszych 15-30 minut podawania. Czas trwania infuzji wynosi zwykle 12-24 godziny, a podanie może odbywać się do żyły obwodowej lub centralnej w zależności od osmolarności preparatu.
bilans kwasowo-zasadowy, domowe żywienie pozajelitowe, emulsja tłuszczowa, funkcja wątroby, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperlipidemia, metabolizm tłuszczów, niewydolność wątroby, olej sojowy, osmolarność, parametr metaboliczny, powikłanie metaboliczne, śróddializacyjne żywienie pozajelitowe, stężenie glukozy we krwi, stężenie triglicerydów, terapia nerkozastępcza, tolerancja metaboliczna, worek trójkomorowy, zespół krótkiego jelita, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej rybi – Dawkowanie i sposób podawania
Olej rybi, będący składnikiem emulsji tłuszczowych w preparatach do żywienia pozajelitowego, powinien być dawkowany indywidualnie, uwzględniając stan kliniczny pacjenta, masę ciała, wydatkowanie energetyczne oraz dodatkowe źródła białka i energii. Średnie dobowe zapotrzebowanie na aminokwasy u dorosłych wynosi od 0,6 do 1,6 g/kg mc./dobę (0,10-0,25 g azotu/kg mc./dobę), z wyższymi wartościami w stanach zwiększonego katabolizmu. Preparaty takie jak Finomel, Finomel Peri, SmofKabiven extra Nitrogen (w tym EF), SmofKabiven Low Osmo Peripheral oraz SmofKabiven Nutribase różnią się zawartością oleju rybiego (od 2,2 g do 15 g na worek) oraz zalecanym zakresem dawkowania (13-40 ml/kg mc./dobę), maksymalną szybkością infuzji tłuszczów (0,15 g/kg mc./godz.) i maksymalną dawką dobową tłuszczów (0,9-1,6 g/kg mc./dobę). Droga podania obejmuje żyłę centralną lub obwodową, a czas infuzji waha się od 6,5 do 24 godzin, z koniecznością stopniowego zwiększania szybkości podawania.
anabolizm, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, kwasy omega-3, leczenie nerkozastępcze, niedożywienie, olej rybi, śróddializacyjne żywienie pozajelitowe, stres kataboliczny, stres metaboliczny, terapia nerkozastępcza, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – SmofKabiven extra Nitrogen EF –
SmofKabiven extra Nitrogen EF to trójkomorowa emulsja do infuzji dożylnej, stosowana w żywieniu pozajelitowym, której dawkowanie należy indywidualizować na podstawie stanu klinicznego pacjenta, masy ciała oraz zapotrzebowania na składniki odżywcze i energię. U dorosłych pacjentów dawka wynosi 13-31 ml/kg mc./dobę, co odpowiada 0,14-0,32 g azotu/kg mc./dobę (0,85-2,0 g aminokwasów/kg mc./dobę) oraz 12-28 kcal/kg mc./dobę energii całkowitej (w tym 8-19 kcal/kg mc./dobę energii pozabiałkowej). Maksymalna szybkość infuzji nie powinna przekraczać 1,5 ml/kg mc./godzinę, z limitami dla glukozy 0,25 g/kg mc./godzinę, aminokwasów 0,1 g/kg mc./godzinę oraz tłuszczów 0,15 g/kg mc./godzinę. W przypadku pacjentów poddawanych przewlekłej terapii nerkozastępczej dopuszcza się wyższą szybkość infuzji do 3,0 ml/kg mc./godzinę, z odpowiednio zwiększonymi dawkami składników odżywczych.
aminokwas, anabolizm, emulsja do infuzji, energia pozabiałkowa, IDPN, infuzja aminokwasów, infuzja do żyły centralnej, infuzja glukozy, infuzja tłuszczów, katabolizm, leczenie nerkozastępcze, mikroelement, niedożywienie, składnik odżywczy, śróddializacyjne żywienie pozajelitowe, stres kataboliczny, stres metaboliczny, terapia nerkozastępcza, tolerancja metaboliczna, zapotrzebowanie na azot, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Seryma – Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie preparatów zawierających substancję seryma w żywieniu pozajelitowym musi być indywidualnie dostosowane do zapotrzebowania pacjenta na aminokwasy, elektrolity i płyny, uwzględniając stan kliniczny, masę ciała, stopień katabolizmu oraz dodatkowe źródła składników odżywczych. U dorosłych zalecane dobowe dawki wynoszą 0,16-0,35 g azotu/kg masy ciała (1-2 g aminokwasów/kg), 20-40 kcal/kg oraz 20-40 ml płynu/kg lub 1-1,5 ml na zużywaną kcal. Szczególne grupy, takie jak pacjenci poddawani ciągłej terapii nerkozastępczej (CRRT) lub z chorobliwą otyłością, mogą wymagać maksymalnej dawki do 33 ml/kg (około 2,5 g aminokwasów/kg). U dzieci od 2 lat dawkowanie zależy od wieku i masy ciała, z zalecanymi dawkami aminokwasów od 1 do 2,5 g/kg/dobę oraz płynów od 50 do 120 ml/kg/dobę, przy czym dawki maleją wraz z wiekiem. Preparaty nie są zalecane u dzieci poniżej 2 lat ze względu na nieodpowiedni skład i objętość.
aminokwas, chorobliwa otyłość, ciągła terapia nerkozastępcza, idealna masa ciała, katabolizm, metabolizm składników odżywczych, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolarność, pierwiastki śladowe, podaż płynów, podaż tłuszczów, śróddializacyjne żywienie pozajelitowe, stan odżywienia, szybkość infuzji, terapia nerkozastępcza, wartość energetyczna, wydatek energetyczny, żyła centralna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Olimel N9
OLIMEL N9 to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego zawierający glukozę, emulsję tłuszczową oraz aminokwasy, przeznaczony do stosowania u dorosłych i dzieci powyżej 2 lat. Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane, uwzględniając masę ciała, stan kliniczny, wydatek energetyczny oraz metabolizm składników. Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych wynosi 35 ml/kg masy ciała, co odpowiada 2,0 g aminokwasów/kg, 3,9 g glukozy/kg i 1,4 g tłuszczów/kg, a dla pacjenta 70 kg to 2450 ml (140 g aminokwasów, 270 g glukozy, 98 g tłuszczów), dostarczając łącznie 2622 kcal. Szybkość infuzji powinna być stopniowo zwiększana, maksymalnie do 1,8 ml/kg/godz. (0,10 g aminokwasów/kg/godz., 0,19 g glukozy/kg/godz., 0,07 g tłuszczów/kg/godz.). Preparat ze względu na wysoką osmolarność (1170 mOsm/l) podaje się wyłącznie do żyły centralnej, a czas infuzji wynosi 12-24 godziny.
azot, droga dojelitowa, emulsja tłuszczowa, IDPN, infuzja, kalorie niebiałkowe, katabolizm, metabolizm składników, niedożywienie, odżywianie pozajelitowe, osmolarność, podaż aminokwasów, roztwór aminokwasów, składniki odżywcze, śróddializacyjne żywienie pozajelitowe, stan kliniczny, stan odżywienia, substancja odżywcza, szybkość infuzji, tolerancja metaboliczna, trójkomorowy worek, wartość energetyczna, wydatek energetyczny, żyła centralna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej z oliwek – Dawkowanie i sposób podawania
Olej z oliwek w emulsjach lipidowych do żywienia pozajelitowego stanowi istotne źródło energii i nienasyconych kwasów tłuszczowych. Dawkowanie u dorosłych wynosi standardowo 1,0-2,0 g tłuszczów/kg masy ciała/dobę, co w przypadku ClinOleic 20% odpowiada 5-10 ml/kg mc./dobę (np. 350-700 ml dla 70 kg). W produktach mieszanych, takich jak SmofKabiven, dawka tłuszczów wynosi 0,7-1,3 g/kg mc./dobę (13-31 ml/kg mc./dobę). U dzieci dawki wahają się od 0,5 do 3,0 g/kg mc./dobę, z maksymalną objętością emulsji około 35-40 ml/kg mc./dobę. Noworodki i wcześniaki wymagają szczególnej ostrożności, z dawką początkową 0,5-1,0 g/kg mc./dobę i stopniowym zwiększaniem do 2,0-3,0 g/kg mc./dobę. Maksymalna szybkość infuzji tłuszczów nie powinna przekraczać 0,15 g/kg mc./godz., a u noworodków zaleca się powolne zwiększanie szybkości wlewu, np. w ClinOleic 20% początkowo do 0,1 g/kg mc./min przez 10 minut.
chorobliwa otyłość, ciągła terapia nerkozastępcza, ClinOleic, eliminacja tłuszczów, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, filtr końcowy, idealna masa ciała, infuzja, masa urodzeniowa, metabolizm, mieszanina lipidów, olej sojowy, Olimel, osmolarność, SmofKabiven, śróddializacyjne żywienie pozajelitowe, terapia nerkozastępcza, ultrafiltracja, zaburzenie czynności nerek, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe