Dawkowanie i sposób podawania
Seryma

Dawkowanie preparatów zawierających substancję seryma w żywieniu pozajelitowym musi być indywidualnie dostosowane do zapotrzebowania pacjenta na aminokwasy, elektrolity i płyny, uwzględniając stan kliniczny, masę ciała, stopień katabolizmu oraz dodatkowe źródła składników odżywczych. U dorosłych zalecane dobowe dawki wynoszą 0,16-0,35 g azotu/kg masy ciała (1-2 g aminokwasów/kg), 20-40 kcal/kg oraz 20-40 ml płynu/kg lub 1-1,5 ml na zużywaną kcal. Szczególne grupy, takie jak pacjenci poddawani ciągłej terapii nerkozastępczej (CRRT) lub z chorobliwą otyłością, mogą wymagać maksymalnej dawki do 33 ml/kg (około 2,5 g aminokwasów/kg). U dzieci od 2 lat dawkowanie zależy od wieku i masy ciała, z zalecanymi dawkami aminokwasów od 1 do 2,5 g/kg/dobę oraz płynów od 50 do 120 ml/kg/dobę, przy czym dawki maleją wraz z wiekiem. Preparaty nie są zalecane u dzieci poniżej 2 lat ze względu na nieodpowiedni skład i objętość.

Dawkowanie i sposób podawania substancji seryma

Dawkowanie substancji seryma musi być dostosowane indywidualnie do zapotrzebowania pacjenta na aminokwasy, elektrolity i płyny, z uwzględnieniem stanu klinicznego chorego (stan odżywienia i/lub stopień katabolizmu zależny od choroby zasadniczej). Prawidłowe dostosowanie dawki ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia żywieniowego.1

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

U pacjentów dorosłych dawkowanie zależy od wydatku energetycznego, stanu klinicznego, masy ciała oraz możliwości metabolizowania składników preparatów zawierających serymę. Należy również uwzględnić składniki energetyczne lub białka dodatkowo dostarczane doustnie lub dojelitowo.2

Średnie dobowe zapotrzebowanie dla osób dorosłych wynosi:

  • 0,16 do 0,35 g azotu/kg masy ciała (1-2 g aminokwasów/kg), w zależności od stanu odżywienia pacjenta oraz stopnia katabolizmu3
  • 20 do 40 kcal/kg masy ciała4
  • 20 do 40 ml płynu/kg lub 1 do 1,5 ml na zużywaną kcal5

Szczególne grupy pacjentów mogą wymagać zwiększonej podaży azotu – do 0,4 g azotu/kg masy ciała (2,5 g aminokwasów/kg).6

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z ciągłą terapią nerkozastępczą (CRRT): Maksymalna dawka dobowa może wynosić do 33 ml/kg, co odpowiada 2,5 g aminokwasów/kg, 2,4 g glukozy/kg i 1,2 g lipidów/kg. Dla pacjenta o masie 70 kg byłoby to około 2310 ml preparatu dziennie.7

Pacjenci z chorobliwą otyłością: U tych chorych dawkę należy obliczać na podstawie idealnej masy ciała (IBW – ideal body weight). Maksymalna dawka dobowa może wynosić do 33 ml/kg IBW, co odpowiada 2,5 g aminokwasów/kg, 2,4 g glukozy/kg i 1,2 g lipidów/kg.8

Pacjenci przyjmujący śróddializacyjne żywienie pozajelitowe (IDPN): Ta forma żywienia przeznaczona jest dla pacjentów, którzy nie znajdują się w stanie ciężkiego niedożywienia. Wybór odpowiedniego składu i objętości preparatu powinien opierać się na różnicy między spontanicznym przyjmowaniem pokarmu a zalecanym spożyciem, jak również na tolerancji metabolicznej. Maksymalna szybkość infuzji może wynosić 3,6 ml/kg/godzinę, co odpowiada 0,2 g/kg/godzinę aminokwasów, 0,40 g/kg/godzinę glukozy oraz 0,14 g/kg/godzinę tłuszczów podawanych przez 4 godziny.9

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Preparaty zawierające substancję seryma nie są zalecane do stosowania u dzieci poniżej 2 lat ze względu na nieodpowiedni skład oraz objętość.10 11

Dawkowanie u dzieci w wieku od 2 lat i młodzieży zależy od wydatku energetycznego pacjenta, stanu klinicznego, masy ciała oraz możliwości metabolizowania składników preparatu, jak również od składników energetycznych lub białek dodatkowo podawanych doustnie/dojelitowo.12

Należy uwzględnić, że dobowe zapotrzebowanie na płyny, azot oraz energię zmniejsza się wraz z wiekiem. Zazwyczaj rozróżnia się dwie grupy wiekowe: 2-11 lat oraz 12-18 lat.13

Tabela dawkowania w zależności od wieku i masy ciała

Składnik Dzieci 2-11 lat Dzieci 12-18 lat Dorośli i młodzież od 14 lat
Zalecane Maksymalna dawka Zalecane Maksymalna dawka Przeciętna dawka Maksymalna dawka
Płyny (ml/kg/doba) 60-120 33-44 50-80 26-35 10-40 20-40
Aminokwasy (g/kg/doba) 1-2 (do 2,5) 2,5 1-2 2,0 1,0-2,0 2,0-2,5
Glukoza (g/kg/doba) 1,4-8,6 2,4-4,8 0,7-5,8 1,9-3,9
Tłuszcze (g/kg/doba) 0,5-3 1,2-1,8 0,5-2 (do 3) 0,9-1,4
Całkowita wartość energetyczna (kcal/kg/doba) 30-75 31,4-47,1 20-55 24,7-37,5 20-40

14
15
16
17
18

Maksymalna szybkość infuzji

Składnik Dzieci 2-11 lat Dzieci 12-18 lat Dorośli
Maksymalna szybkość infuzji Odpowiednik Maksymalna szybkość infuzji Odpowiednik Maksymalna szybkość infuzji
Szybkość infuzji (ml/kg/godz.) 2,6-3,3 1,6-2,1 1,0-1,8
Aminokwasy (g/kg/godz.) 0,19-0,20 0,12 0,1-0,12
Glukoza (g/kg/godz.) 0,19-0,36 0,12-0,23 0,1-0,19
Tłuszcze (g/kg/godz.) 0,09-0,13 0,06-0,08 0,05-0,07

19
20
21
22
23

Dostosowanie dawkowania do wieku i potrzeb

U dzieci w wieku 2-4 lat zalecana dawka dobowa wynosi:

  • 15 ml/kg masy ciała = 1,5 g aminokwasów/kg masy ciała24

U dzieci w wieku 5-13 lat zalecana dawka dobowa wynosi:

  • 10 ml/kg masy ciała = 1,0 g aminokwasów/kg masy ciała25

U małych dzieci zaleca się rozpoczynanie infuzji od małej dawki dobowej i stopniowe zwiększanie do maksymalnego dawkowania.26

Sposób podawania substancji seryma

Preparaty zawierające substancję seryma przeznaczone są wyłącznie do jednorazowego użycia. Po otwarciu należy niezwłocznie zużyć zawartość worka i nie przechowywać do następnej infuzji.27

Ze względu na wysoką osmolarność preparaty te muszą być podawane wyłącznie do żyły centralnej.28 29 30

Szybkość podawania musi zwiększać się stopniowo podczas pierwszej godziny, a następnie powinna być odpowiednio dostosowana pod kątem dawki, dobowej objętości przyjmowanego preparatu oraz czasu trwania infuzji.31 32

Czas podawania

Zalecany czas trwania infuzji w przypadku worka do odżywiania pozajelitowego wynosi od 12 do 24 godzin.33 34

Roztwór może być podawany tak długo, jak długo występują wskazania do żywienia pozajelitowego.35 36

Podaż dodatkowych składników

Substancja seryma jest tylko jednym ze składników żywienia pozajelitowego. W żywieniu pozajelitowym podawaniu aminokwasów musi towarzyszyć podawanie:37

Ze względu na stały skład worka wielokomorowego, zaspokojenie jednocześnie wszystkich potrzeb żywieniowych pacjenta może nie być możliwe. Mogą występować sytuacje kliniczne, w których pacjenci potrzebują innych ilości substancji odżywczych niż znajdujące się w worku o stałym składzie. W takiej sytuacji każda zmiana objętości (dawki) powinna uwzględniać wpływ, jaki będzie to miało na dawkowanie wszystkich pozostałych substancji odżywczych preparatu.38 39

Zasady postępowania podczas wywiadu medycznego

Podczas wywiadu medycznego przed wdrożeniem żywienia pozajelitowego z użyciem substancji seryma, należy zwrócić szczególną uwagę na:40

  • Stan odżywienia pacjenta i stopień katabolizmu
  • Aktualną masę ciała (a w przypadku otyłości chorobliwej – idealną masę ciała)
  • Wydatek energetyczny pacjenta
  • Możliwości metabolizowania składników odżywczych
  • Dodatkowe źródła składników odżywczych (doustne/dojelitowe)
  • Choroby współistniejące wpływające na metabolizm lub tolerancję żywienia pozajelitowego
  • U pacjentów pediatrycznych – fazę rozwojową i wiek

41
42

Dobór odpowiedniego składu i objętości preparatu powinien być dokonany po dokładnej analizie powyższych czynników, z uwzględnieniem aktualnych wytycznych dotyczących żywienia pozajelitowego oraz potrzeb konkretnego pacjenta.43

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl