Przedawkowanie
Seryma
Przedawkowanie roztworów aminokwasów i preparatów do żywienia pozajelitowego zawierających serymę może prowadzić do szerokiego spektrum objawów klinicznych, zależnych od dawki i szybkości infuzji. Najczęstsze symptomy to nudności, wymioty, dreszcze, ból głowy, uderzenia gorąca oraz hiperhydroza. W przypadku preparatu Aminoplasmal B.Braun 10% E dodatkowo obserwuje się utratę aminokwasów przez nerki, co skutkuje zaburzeniem równowagi azotowej. Poważniejsze przedawkowanie może wywołać hiperwolemię i kwasicę, które bez odpowiedniego leczenia mogą prowadzić do zagrażających życiu stanów. Specyficzne zaburzenia metaboliczne obejmują hiperglikemię, cukromocz i zespół hiperosmolarny przy przekroczeniu klirensu metabolicznego glukozy, a także zespół przeciążenia tłuszczami w wyniku nadmiernej podaży emulsji tłuszczowej.
Przedawkowanie substancji czynnej seryma – charakterystyka kliniczna
Przedawkowanie roztworu aminokwasów i preparatów do żywienia pozajelitowego zawierających serymę może prowadzić do szeregu objawów klinicznych wynikających z nadmiernego obciążenia organizmu składnikami odżywczymi. Reakcje organizmu są zależne zarówno od ilości podanej substancji, jak i od szybkości infuzji i mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych do zagrażających życiu stanów klinicznych.1
Objawy przedawkowania
Niewłaściwe podanie preparatów zawierających serymę, zarówno w postaci przedawkowania jak i zbyt szybkiej infuzji, może manifestować się różnorodnymi objawami klinicznymi. Do najczęściej obserwowanych należą: nudności, wymioty i dreszcze. Ponadto mogą występować: ból głowy, uderzenia gorąca oraz nadmierne pocenie się (hiperhydroza).2 3
W przypadku preparatu Aminoplasmal B.Braun 10% E dodatkowym objawem może być utrata aminokwasów przez nerki, co prowadzi do zaburzenia równowagi azotowej organizmu.4
W poważniejszych przypadkach przedawkowania mogą wystąpić oznaki hiperwolemii oraz kwasicy, które nieleczone mogą prowadzić do poważnych dla zdrowia konsekwencji, a nawet śmierci.5 6
Metaboliczne skutki przedawkowania
Przedawkowanie poszczególnych składników roztworów aminokwasów może prowadzić do specyficznych zaburzeń metabolicznych:
Zaburzenia metabolizmu glukozy
Gdy szybkość infuzji glukozy przekracza klirens metaboliczny organizmu, mogą pojawić się objawy takie jak: hiperglikemia, cukromocz oraz zespół hiperosmolarny. Stany te są szczególnie niebezpieczne dla pacjentów z upośledzoną tolerancją glukozy oraz w przypadku braku odpowiedniej suplementacji insuliny.7 8
Zaburzenia metabolizmu tłuszczów
Zmniejszona lub ograniczona zdolność metabolizowania tłuszczów w przypadku przedawkowania emulsji tłuszczowych wchodzących w skład kompleksowych preparatów żywieniowych może prowadzić do rozwoju tzw. zespołu przeciążenia tłuszczami. Objawy tego zespołu zazwyczaj są odwracalne po zaprzestaniu infuzji emulsji tłuszczowej.9 10
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W sytuacji stwierdzenia objawów przedawkowania lub zbyt szybkiej infuzji preparatów zawierających serymę, należy natychmiast wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne:
- Natychmiastowe przerwanie infuzji, co jest działaniem podstawowym i obowiązkowym w każdym przypadku przedawkowania11 12
- W przypadku lżejszych reakcji nietolerancji, po ustąpieniu objawów, można rozważyć wznowienie infuzji ze zmniejszoną szybkością podawania13
- W ciężkich przypadkach może być konieczna dalsza interwencja medyczna, obejmująca leczenie zaburzeń metabolicznych i elektrolitowych14
- W szczególnie poważnych przypadkach przedawkowania może być niezbędne zastosowanie technik nerkozastępczych: hemodializy, hemofiltracji lub hemodiafiltracji15 16
Objawy przedawkowania – zestawienie
| Kategoria objawów | Objaw | Mechanizm | Czynnik wywołujący |
|---|---|---|---|
| Objawy ogólnoustrojowe | Nudności i wymioty | Podrażnienie chemoreceptorowej strefy wyzwalającej | Przedawkowanie lub zbyt szybka infuzja |
| Dreszcze | Reakcja immunologiczna lub zaburzenia termoregulacji | Przedawkowanie lub zbyt szybka infuzja | |
| Ból głowy | Zmiany ciśnienia śródczaszkowego, oddziaływanie biochemiczne | Przedawkowanie lub zbyt szybka infuzja | |
| Objawy naczyniowe | Uderzenia gorąca | Rozszerzenie naczyń obwodowych | Przedawkowanie lub zbyt szybka infuzja |
| Nadmierne pocenie się (hiperhydroza) | Rozszerzenie naczyń obwodowych, reakcja mechanizmów termoregulacji | Przedawkowanie lub zbyt szybka infuzja | |
| Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej | Hiperwolemie | Nadmierna podaż płynów | Przedawkowanie lub zbyt szybka infuzja |
| Zaburzenia elektrolitowe | Dysproporcja w podaży elektrolitów lub zaburzenie mechanizmów homeostazy | Przedawkowanie | |
| Zaburzenia metabolizmu glukozy | Hiperglikemia | Przekroczenie klirensu metabolicznego glukozy | Zbyt szybka infuzja glukozy |
| Cukromocz | Przekroczenie progu nerkowego dla glukozy | Hiperglikemia wtórna do zbyt szybkiej infuzji | |
| Zespół hiperosmolarny | Znaczny wzrost osmolarności osocza | Ciężka hiperglikemia | |
| Zaburzenia metabolizmu białek | Utrata aminokwasów przez nerki | Przekroczenie zdolności reabsorpcji cewkowej | Przedawkowanie aminokwasów |
| Zaburzenia metabolizmu tłuszczów | Zespół przeciążenia tłuszczami | Przekroczenie zdolności metabolizowania emulsji tłuszczowej | Przedawkowanie emulsji tłuszczowej |
| Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej | Kwasica | Zaburzenia metabolizmu lub eliminacji kwasów | Przedawkowanie lub zbyt szybka infuzja |
Wszystkie wymienione powyżej objawy mogą występować z różnym nasileniem, w zależności od stopnia przedawkowania, szybkości infuzji oraz indywidualnych cech pacjenta, w tym chorób współistniejących i wydolności układów eliminacyjnych.17
Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu
W przypadku przedawkowania preparatów zawierających serymę, należy prowadzić ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta oraz regularną kontrolę parametrów laboratoryjnych, w tym:
- Monitorowanie funkcji życiowych
- Kontrola gospodarki wodno-elektrolitowej
- Monitorowanie stężenia glukozy we krwi
- Ocena równowagi kwasowo-zasadowej
- Monitorowanie funkcji nerek i wątroby
Częstość i zakres monitorowania powinny być dostosowane do stanu klinicznego pacjenta oraz nasilenia objawów przedawkowania.18
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania